Konklawe 1389

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Konklawe 1389
Sede vacante.svg
Daty i miejsce
25 października – 2 listopada 1389
Rzym
Główne postacie
Dziekan Philippe d’Alençon (nieobecny)
Prodziekan Francesco Moricotti
Kamerling Marino Bulcani
Protoprezbiter Andrea Bontempi Martini (obecny od 27 października)
Protoprezbiter elektorów Poncello Orsini (do 27 października)
Protodiakon Tommaso Orsini
Wybory
Liczba elektorów
• uczestnicy
• nieobecni

13
2
Liczba nieelektorów 5
Wybrany papież
IX.Bonifac.jpg
Pietro Tomacelli
Przybrane imię: Bonifacy IX

Konklawe 25 października – 2 listopada 1389konklawe okresu wielkiej schizmy zachodniej, które wybrało Bonifacego IX na papieża rzymskiej obediencji. Było to jedyne konklawe w historii, w którym wszyscy kardynałowie-elektorzy byli nominatami jednego tylko papieża – właśnie zmarłego Urbana VI. Wprawdzie w chwili jego śmierci żyło jeszcze dziewięciu kardynałów mianowanych przez jego poprzedników, oni wszyscy jednak należeli do obediencji awiniońskiej i nie uznawali Urbana VI za legalnego papieża[1].

Śmierć Urbana VI[edytuj | edytuj kod]

Papież Urban VI zmarł 15 października 1389 w Neapolu w wieku 71 lat[2]. Był on człowiekiem trudnego charakteru, porywczym i okrutnym, a wielu uważało go za obłąkanego. Już na początku pontyfikatu swoim brutalnym postępowaniem doprowadził do wypowiedzenia mu posłuszeństwa przez wszystkich kardynałów, którzy go wybrali. W rezultacie doszło do wyboru antypapieża Klemensa VII, co zapoczątkowało schizmę w Kościele Katolickim. Charakter i postępowanie Urbana nie jednało mu stronników. Spośród 42 mianowanych przez siebie kardynałów pięciu kazał stracić za rzekome spiskowanie przeciwko sobie (szósty z domniemanych spiskowców, kardynał Adam Easton, ocalał dzięki wstawiennictwu króla Anglii Ryszarda II, ale został pozbawiony godności kardynalskiej i zesłany do klasztoru). Czterech innych jego nominatów porzuciło jego obediencję i przeszło na stronę Klemensa VII. Mimo to za legalnego papieża uznawały go Anglia, Węgry, Polska i Litwa (której chrzest w 1386 był jednym z niewielu pozytywnych wydarzeń jego pontyfikatu), zakon krzyżacki, Skandynawia, większa część Niemiec (z cesarzem na czele), północne Włochy i Portugalia[3].

Lista uczestników[edytuj | edytuj kod]

Rzymska obediencja Kolegium Kardynalskiego w październiku 1389 liczyła 15 pełnoprawnych kardynałów, z czego wszyscy zostali mianowani przez Urbana VI (pięciu innych jego żyjących nominatów zostało pozbawionych godności kardynalskich). 13 z nich uczestniczyło w konklawe[4]:

Wszyscy uczestnicy konklawe byli Włochami.

Nieobecni[edytuj | edytuj kod]

Dwóch kardynałów (Francuz i Węgier) nie przybyło na konklawe[6]:

Przebieg konklawe. Wybór Bonifacego IX[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Urbana VI wielu świeckich i duchownych z obydwu obediencji apelowało do kardynałów o powstrzymanie się z elekcją do czasu śmierci „awiniończyka” Klemensa VII lub o wybranie właśnie jego na papieża[7]. Apele te zostały jednak zignorowane i 25 października rozpoczęło się konklawe. Początkowo uczestniczyło w nim 12 kardynałów, dopiero 27 października dotarł kardynał Bontempi[8].

Początkowo głównymi kandydatami byli Angelo Acciaioli i Poncello Orsini, którzy otrzymywali po sześć głosów[9][10]. Nie obeszło się przy tym bez podejrzeń o symonię; zarzuty takie stawiano pochodzącemu z rodziny bankierskiej Acciaioliemu. Pogłoski o tym przedostały się nawet poza mury konklawe i spowodowały interwencję władz miejskich, które zagroziły elektorom śmiercią w razie dokonania symonicznej elekcji[11]. Ostatecznie, zarówno Poncello Orsini, jak i Angelo Acciaioli musieli uznać, że nie zdołają uzyskać wymaganej większości. W tej sytuacji w dniu 2 listopada jednogłośny wybór elektorów padł na kandydata kompromisowego, Pietro Tomacellego, którego zaproponował Francesco Carbone[9]. Młody, niemający jeszcze 40 lat Tomacelli zaakceptował wybór, przyjmując imię Bonifacy IX. 9 listopada przyjął sakrę biskupią z rąk biskupa Palestriny Francesco Moricottiego i został uroczyście koronowany przez kardynała Tommaso Orsiniego na schodach Bazyliki Watykańskiej[12].

Bonifacy IX, wbrew nadziejom, nie doprowadził do zakończenia schizmy, która trwała jeszcze prawie trzy dekady, zdołał jednak poprawić wizerunek papiestwa, nadwerężony przez swojego poprzednika[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Cardinals of the Holy Roman Church.
  2. Eubel, s. 22; Souchon, vol. 1, s. 44.
  3. Zob. Dopierała, s. 254–255; Souchon, vol. 1, s. 21–43.
  4. Eubel, s. 25, przyp. 7; Jansen, s. 1; por. Souchon, vol. 1, s. 42 przyp 1 i s. 44 przyp. 1.
  5. a b c d e f g h i j Od XIV do XVI wieku (a sporadycznie nawet i jeszcze później) rozpowszechniony był zwyczaj nazywania kardynałów (nawet w oficjalnych dokumentach) nie według ich imion i nazwisk, lecz według pseudonimów nawiązujących najczęściej do miejsca pochodzenia, diecezji lub kościoła tytularnego danego kardynała.
  6. Souchon, vol. 1, s. 44.
  7. Dopierała, s. 257.
  8. Eubel, s. 25, przyp. 7; Souchon, vol. 1, s. 45; Jansen, s. 1.
  9. a b Conclave, quo Bonifacius IX. papa creatus est.
  10. Souchon, vol. 1, s. 46.
  11. Conclave, quo Bonifacius IX. papa creatus est; Souchon, vol. 1, s. 46–47.
  12. Panvinio, s. 262; Eubel, s. 25.
  13. Dopierała, s. 257–259.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]