Konklawe 1409 (antypapież Aleksander V)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Konklawe 1409
Sede vacante.svg
Daty i miejsce
15 – 26 czerwca 1409
Piza
Główne postacie
Dziekan Gui de Malsec
Kamerling François de Conzie
Protoprezbiter Pierre de Thury
Protodiakon Amadeo Saluzzo
Wybory
Liczba elektorów
• uczestnicy
• nieobecni

24
0
Wybrany papież
Antipope Alexander V.jpg
Pietro Philarges di Candia
Przybrane imię: Antypapież Aleksander V

Konklawe 15 – 26 czerwca 1409konklawe, które odbyło się na Soborze w Pizie, zwołanym w celu zakończenia wielkiej schizmy zachodniej. Zakończyło się wyborem Aleksandra V, pierwszego antypapieża tzw. obediencji pizańskiej.

Sobór w Pizie.[edytuj]

 Osobny artykuł: Sobór w Pizie.

W 1408 roku wobec fiaska prób porozumienia między "rzymskim" papieżem Grzegorzem XII i "awiniońskim" Benedyktem XIII, kardynałowie obydwu tych obediencji, chcąc doprowadzić do zakończenia trwającej od 1378 roku schizmy, zwołali sobór do Pizy. Sobór ten zebrał się w następnym roku z udziałem 24 kardynałów, 4 patriarchów, 80 biskupów i licznych przedstawicieli zakonów i uniwersytetów. Dnia 5 czerwca 1409 ojcowie soborowi uznali "Angelo Correra, podającego się za papieża Grzegorza XII" i "Pedro de Lunę, podającego się za papieża Benedykta XIII" za heretyków winnych rozłamu w Kościele i ogłosili ich depozycję. Następnie zgromadzeni na soborze kardynałowie z obydwu obozów przystąpili do konklawe[1].

Lista uczestników[edytuj]

W konklawe uczestniczyło 24 kardynałów, w tym 14 z obediencji rzymskiej i 10 z awiniońskiej[2]:

Spośród "rzymskich" kardynałów trzech otrzymało kapelusze kardynalskie od Urbana VI, trzech od Bonifacego IX, a ośmiu od Innocentego VII. Oprócz Greka Pietro Filargo wszyscy oni byli Włochami. "Awinioński" kardynał Malsec jako jedyny otrzymał nominację od ostatniego papieża sprzed okresu schizmy Grzegorza XI. Spośród pozostałych "awiniończyków" sześciu mianował Klemens VII, a trzech – Benedykt XIII.

Ustalono, że urzędy wielkiego penitencjariusza oraz kamerlinga Świętego Kolegium będą wykonywane wspólnie przez kardynałów wywodzących się z konkurencyjnych obediencji. Urząd kamerlinga sprawował François de Conzie, arcybiskup Narbonne, z obediencji awiniońskiej, gdyż "rzymski" kamerling Antonio Correr pozostał wierny Grzegorzowi XII[6].

Ustalono ponadto, że nowy papież musi zostać wybrany większością 2/3 w każdej z dwóch części Kolegium Kardynalskiego, tj. zarówno wśród "rzymian" jak i "awiniończyków", a to z uwagi na dysproporcje w sile ich głosu (14 do 10 na korzyść "rzymian")[7]. 10 czerwca kardynałowie podpisali deklarację, w której każdy z nich zobowiązał się, w razie wyboru na papieża, do przeprowadzenia reform w Kościele[8].

Kandydaci na papieża[edytuj]

Kandydatami na papieża, z realnymi szansami na wybór, byli Uguccione, Filargo, Rinaldo Brancaccio i Caraccioli z obediencji rzymskiej oraz Malsec i Thury z obediencji awiniońskiej[9].

Wybór Aleksandra V i jego skutki[edytuj]

Konklawe rozpoczęło się 15 czerwca w pałacu arcybiskupów pizańskich z udziałem 23 kardynałów[10]. Dopiero następnego dnia dotarł kardynał Antonio Calvi[11]. Obradom przewodniczył "awinioński" kardynał biskup Gui de Malsec, mający najdłuższy ze wszystkich staż kardynalski[12]. Po jedenastu dniach obrad 26 czerwca jednogłośnie wybrano zaproponowanego przez kardynała Cossę (głównego inicjatora soboru) 70-letniego greckiego kardynała Pietro Filargo[13], choć frakcja "awiniońska" początkowo próbowała doprowadzić do wyboru któregoś z Francuzów[14]. Elekt przybrał imię Aleksander V i 7 lipca został uroczyście koronowany w pizańskiej katedrze przez protodiakona Amadeo Saluzzo[15].

Wbrew intencjom wybór Aleksandra V nie tylko nie zakończył schizmy, ale wręcz ją pogłębił, żaden z dwójki zdetronizowanych papieży nie uznał bowiem swojej depozycji. O władzę w Kościele rywalizowało teraz nie dwóch, lecz trzech papieży. Schizmę zakończył dopiero kilka lat później Sobór w Konstancji[14].

Przypisy

  1. Souchon, s. 3 i nast.; Catholic Encyclopedia. Council of Pisa; Sede Vacante 1409
  2. Eubel, s. 32 przyp. 3.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Od XIV do XVI wieku (a sporadycznie nawet i jeszcze później) rozpowszechniony był zwyczaj nazywania kardynałów (nawet w oficjalnych dokumentach) nie według ich imion i nazwisk, lecz według pseudonimów nawiązujących najczęściej do miejsca pochodzenia, diecezji lub kościoła tytularnego danego kardynała.
  4. a b c d e f g h Papieże z konkurencyjnych obediencji nie uznawali nominacji kardynalskich dokonywanych przez rywali, stąd niektóre tytuły kardynalskie się powtarzają.
  5. Maramaldo został wpierw mianowany 21 grudnia 1381 przez Urbana VI, który później pozbawił go godności kardynalskiej. Zrehabilitował go Bonifacy IX w 1389. Jak wszystko wskazuje, jego miejsce w porządku starszeństwa było liczone od rehabilitacji w 1389, a nie od pierwotnej nominacji (Souchon, s. 51 przyp. 1).
  6. Souchon, s. 50 przyp. 2; Paul Maria Baumgarten, Untersuchungen und Urkunden über die Camera Collegii Cardinalium für die Zeit von 1295 bis 1437, Lipsk 1898, s. L, LIIII.
  7. Souchon, s. 52-54; Sede Vacante 1409.
  8. Souchon, s. 56-58; Sede Vacante 1409.
  9. Souchon, s. 70.
  10. Souchon, s. 61; Sede Vacante 1409.
  11. Souchon, s. 52, 61-62; Sede Vacante 1409.
  12. Souchon, s. 51.
  13. Eubel, s. 32; Souchon, s. 70-75; Sede Vacante 1409; Catholic Encyclopedia. Council of Pisa.
  14. a b Catholic Encyclopedia. Council of Pisa.
  15. Souchon, s. 75; Eubel, s. 32; Sede Vacante 1409.

Bibliografia[edytuj]