Kostrza (Beskid Wyspowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kostrza
Ilustracja
Kostrza – widok z Zęzowa
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Wyspowy, Karpaty
Wysokość 720 m n.p.m.
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Kostrza
Kostrza
Ziemia49°46′15″N 20°17′57″E/49,770833 20,299167
Jaszczurówka, Kostrza i miejscowość Nowe Rybie

Kostrza – szczyt górski w Beskidzie Wyspowym wznoszący się nad miejscowościami: Kostrza, Nowe Rybie, Szyk i Rupniów. Mapa Geoportalu podaje wysokość 719,6 m[1], mapa Compass 730 m[2], a tabliczka turystyczna na szczycie 725 m. Na szczycie jest zamontowany w ziemi znak pomiarowy.

Kostrza jest typową górą Beskidu Wyspowego – wraz z sąsiednią Świnną Górą tworzy samotny, oddzielony od pozostałych głębokimi przełęczami masyw górski. Jest całkowicie zalesiona i ma wydłużony grzbiet. Jej stoki północno-wschodnie są bardzo strome, pozostałe dużo łagodniejsze. Otoczona jest obszarami rolniczymi o rozproszonej zabudowie[3]. Góra zbudowana jest z gruboławicowych piaskowców i łupków fliszu karpackiego, wśród których występują gdzieniegdzie bardziej podatne na wietrzenie łupki margliste lub pyliste[4].

W zalesionej Kostrzy stale bytują dziki, sarny, zając szarak. Jest ona też ulubionym miejscem polowań. Z osobliwości przyrodniczych warto wymienić pomniki przyrody: bardzo starego buka "Pan Buk" o obwodzie 5,5 m (1994 r.), potężną jodłę "Parasol" i stanowiska bardzo rzadkiej paproci – języcznika zwyczajnego[5]. Północne zbocza Kostrzy stromo opadają do doliny Rybskiego Potoku. Porasta je stary las bukowy. W górnej części tych zboczy utworzono rezerwat przyrody Kostrza dla dobrze zachowanych zbiorowisk leśnych; buczyny karpackiej i jaworzyny górskiej z bardzo starymi okazami buków. Obszar tego rezerwatu włączony został do obszarów ochrony siedlisk. Wschodnie, kamieniste zbocza porasta strodrzew. Są tutaj skalne osuwiska i wychodnie. Miejsce to nosi nazwę uroczysko Styr. Drugie uroczysko o nazwie Koryciska znajduje się na południe od szczytu[6].

Kostrza jest całkowicie porośnięta lasem. Ze szczytu jednak rozciąga się widok na południową stronę przez silnie przerzedzony wiatrołomami las. Dzięki akcji Odkryj Beskid Wyspowy na szczycie zamontowano stół i ławy dla turystów oraz dużą mapę Beskidu Wyspowego.

Kilka legend wiąże się z górą Kostrza. Według jednej z nich istniało tutaj dawniej grodzisko, które zapadło się pod ziemię wraz z częścią góry, na której stało. Istotnie, w podwierzchołkowych partiach góry znaleźć można duże wgłębienie. Jest ono jednak pochodzenia naturalnego. Dawniej miejscowa ludność nazywała szczyt Kostrzy Piwniczyskiem, gdyż szukano tutaj śladów prehistorycznych budowli obronnych[6].

Szlaki turystyki pieszej[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny zielony Jodłownik – Kostrza. Czas przejścia 2:15 h (↓ 1:45 h), suma podejść 400 m.
szlak turystyczny zielony TymbarkZęzów – Kostrza. Czas przejścia 2 h (↓ 1:45 h), suma podejść 500 m.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].
  2. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Część wschodnia. W-wa. Kraków: Wyd. PTTK „Kraj”, 1986, s. 16-18. ISBN 83-7005-125-1.
  4. Standardowy formularz danych Natura 2000 dla rezerwatu Kostrza. [dostęp 15 grudnia 2007].
  5. Strona gminy Jodłownik. [dostęp 15 grudnia 2007].
  6. a b Dariusz Gacek: Beskid Wyspowy. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 2001. ISBN 83-7005-445-5.
Widok na Kostrzę z Pasierbieckiej Góry
Widok na Kostrzę z Pasierbieckiej Góry