Leon Niemczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Leon Niemczyk
Ilustracja
Leon Niemczyk (2006)
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1923
Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 listopada 2006
Łódź
Zawód aktor
Współmałżonek 1) Tatiana Zuanar
2) Krystyna Niemczyk
Lata aktywności 1948−2006
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Odcisk dłoni i podpis L. Niemczyka w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach
Gwiazda Leona Niemczyka w łódzkiej Alei Gwiazd
Grób Leona Niemczyka na Starym Cmentarzu w Łodzi

Leon Stanisław Niemczyk (ur. 15 grudnia 1923, zm. 29 listopada 2006) – polski aktor filmowy i teatralny.

Życiorys[edytuj]

Przed II wojną światową wraz z rodzicami i rodzeństwem (trzech braci, jedna siostra) mieszkał w Warszawie. Jego ojciec zmarł w 1936. W czasie wojny pracował w biurze kreślarskim, ukończył też podchorążówkę Armii Krajowej. Zagrożony aresztowaniem w 1942 wyjechał pod Wrocław, gdzie jako brygadzista pracował przy układaniu torów kolejowych. Wziął udział w powstaniu warszawskim, po jego upadku wrócił do pracy pod Wrocławiem[1].

Po ewakuacji w głąb Niemiec zgłosił się do armii amerykańskiej, służył w 444. batalionie przeciwlotniczym 97. Dywizji Piechoty 3. Armii dowodzonej przez gen. George'a Pattona[1]. Po wojnie wrócił do Polski i pracował w warszawskim Objazdowym Teatrze Komedii Muzycznej (1948), w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1949), a następnie w bydgoskim Teatrze Ziemi Pomorskiej (1950–1953). Od 1953 do 1979 występował w Teatrze Powszechnym w Łodzi. Od 1979 grał już tylko w filmie. Mieszkał w Łodzi.

Jego braćmi byli skrzypek Wacław Niemczyk i Ludwik Niemczyk, żołnierz Armii Krajowej, który po wojnie przeprowadzał na Zachód uciekinierów z Polski[2]. Był stryjem dla dzieci Wacława: aktorki Moniki Niemczyk i artysty Krzysztofa Niemczyka.

Jak sam twierdził, był sześciokrotnie żonaty[1][3]. Według jego córki Moniki Misiejuk, która nie utrzymywała kontaktów z ojcem, aktor miał dwie żony (drugą miała być Krystyna Niemczyk), przy czym drugie małżeństwo nie jest pewne[4]. Z małżeństwa z aktorką Tatianą Zuanar pochodzi jego jedyna córka Monika.

Był kibicem Łódzkiego Klubu Sportowego[5].

Zmarł na raka płuc. Prochy Niemczyka spoczęły na łódzkim Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej.

W 1985 został odznaczony Krzyżem Oficerskim, a w 1999 Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1998, w nowo powstałej Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi, została odsłonięta jego gwiazda.

Kariera aktorska[edytuj]

W ciągu ponad 50 lat kariery zagrał w około 400 filmach polskich i prawie 150 zagranicznych, głównie niemieckich. Grał także w filmach czechosłowackich, jugosłowiańskich i francuskich. Z zagranicznych wytwórni filmowych najbardziej był związany z wytwórnią DEFA z NRD. Zagrał dla niej w ponad 100 filmach, od ról epizodycznych do głównych. W 1969 otrzymał państwową nagrodę NRD za najlepszą rolę roku, za rolę Lorenza Regera w filmie Zeit zu Leben, w reżyserii Horsta Seemannsa[6].

Najbardziej znane filmy z udziałem Niemczyka to Baza ludzi umarłych (1958), Pociąg (1959) Jerzego Kawalerowicza, Krzyżacy (1960) Aleksandra Forda, nominowany do Oskara Nóż w wodzie (1961) Romana Polańskiego, Rękopis znaleziony w Saragossie (1964) Wojciecha Jerzego Hasa, Chudy i inni (1966), czy Wielki Szu (1982).

Pomimo iż był jednym z najbardziej znanych polskich aktorów, przyjmował niemal wszystkie propozycje, łącznie z rolami epizodycznymi. Od końca lat 90. grał również w bardzo popularnych serialach telewizyjnych, Złotopolskich, Klanie, Na dobre i na złe i Ranczu.

W 2000 wystąpił w teledysku do piosenki Stachurskiego pt. Czuję i wiem.

Wybrana filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Wojciech Staszewski: Nóż i już (pol.). wyborcza.pl. [dostęp 2016-12-02].
  2. Słynny „Kurier” nie żyje. Zmarł Ludwik Niemczyk. tvn24.pl, 5 stycznia 2013. [dostęp 8 sierpnia 2014].
  3. Anna Maria Guziewska: Leon Niemczyk: 10. rocznica śmierci (pol.). kulturaonline.pl. [dostęp 2016-12-01].
  4. Nieznana córka Leona Niemczyka. polki.pl, 5 lutego 2007. [dostęp 8 sierpnia 2014].
  5. Tomasz Walczak: 100 lat ŁKS. [dostęp 8 sierpnia 2014].
  6. Biografia Leona Niemczyka. DEFA. [dostęp 8 sierpnia 2014].

Linki zewnętrzne[edytuj]