Rękopis znaleziony w Saragossie (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: Rękopis znaleziony w Saragossie (powieść).
Rękopis znaleziony w Saragossie
Gatunek dramat
fantasy
kostiumowy
Data premiery Polska 9 lutego 1965[1]
Ziemia 27 lutego 1966[1]
Kraj produkcji  Polska
Język polski
Czas trwania 178[2]–182[1] min (175 min w wersji reżyserskiej[1])
Reżyseria Wojciech Jerzy Has
Scenariusz Tadeusz Kwiatkowski na podstawie powieści Jana Potockiego
Muzyka Krzysztof Penderecki
Zdjęcia Mieczysław Jahoda
Scenografia Jerzy Skarżyński
Tadeusz Myszorek
Kostiumy Lidia Skarżyńska
Jerzy Skarżyński
Montaż Krystyna Komosińska
Produkcja Zespół Filmowy Kamera

Rękopis znaleziony w Saragossie – polski film fabularny z 1965 roku w reż. Wojciecha Jerzego Hasa nakręcony według powieści Jana Potockiego.

W Polsce film emitowany był w pełnej wersji trwającej 180 minut. W USA oraz Wielkiej Brytanii film został skrócony do 152 i 125 minut. W latach 90. Jerry Garcia, Martin Scorsese i Francis Ford Coppola sfinansowali remastering oryginalnej kopii filmu, który już odrestaurowany ukazał się na VHS oraz DVD w 2001. Wielu światowych twórców, w tym Martin Scorsese[3], Luis Buñuel, David Lynch, Lars von Trier, Harvey Keitel oraz pisarz Neil Gaiman uważa go za jeden z najwybitniejszych filmów kina światowego[4].

Film Rękopis znaleziony w Saragossie ma wiele określeń. Jest to stylowa komedia kostiumowa, awanturniczy film czy też fantastyczna baśń z duchami, wisielcami, opętanymi księżniczkami.

Opis fabuły[edytuj]

schemat szkatułkowej fabuły filmu

Młody oficer Alfons van Worden zmierza do Madrytu by objąć stanowisko kapitana w gwardii walońskiej. Wbrew przestrogom swojej służby wybiera najkrótszą drogę, która wiedzie przez góry Sierra Morena. Góry mają podobno być siedliskiem duchów i żywych trupów. Alfons trafia do gospody Venta Quemada. Tam poznaje dwie mauretańskie księżniczki, które w jakimś celu przybyły do Hiszpanii. Alfons przysięga kobietom, że nikomu nie wyjawi tajemnicy ich spotkania. Spędza z nimi noc, a nad ranem budzi się pod szubienicą braci Zoto. Błądząc natrafia na dom pustelnika, który opiekuje się obłąkanym Paszeko. Kolejno swoje historie opowiadają Alfons i Paszeko. Van Worden nocuje u pustelnika, a następnego dnia znów budzi się pod szubienicą. Zostaje schwytany przez inkwizycję. Podczas tortur Alfonsa wyswobadzają z rąk inkwizycji bracia Zoto i księżniczki. Alfons spotyka następnie kabalistę i przywódcę Cyganów. Mnożą się kolejne opowieści i zadziwiająco zaczynają łączyć się ze sobą.

Produkcja[edytuj]

Film kręcono głównie w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej[5][6], w okolicach Olsztyna koło Częstochowy. Dekoracje do scen madryckich wybudowano w okolicach Morskiego Oka we Wrocławiu.

Góry Sierra Morena, gdzie toczy się część akcji powieści
Zamek w Bouillon, który odziedziczył ojciec Alfonsa

Film a powieść Potockiego[edytuj]

Film został nakręcony na podstawie dzieła hrabiego Jana Potockiego, żyjącego na przełomie XVIII i XIX wieku uczonego, pisarza, filozofa, żołnierza, podróżnika i fantasty. Rękopis znaleziony w Saragossie to jedno z najświetniejszych[potrzebny przypis] dzieł europejskiego oświecenia. Powstał w latach 1804-1805, a po raz pierwszy został wydany w roku 1813 po francusku. Przez długie lata był w Polsce nieznany. Na język polski przełożony został dopiero 34 lata później.

Film zachowuje szkatułkową konstrukcję powieści, w której każda kolejna opowieść wywodzi się z poprzedniej. Łączy je postać bohatera, kapitana Alfonsa van Wordena (Zbigniew Cybulski) z gwardii króla Hiszpanii, podróżującego poprzez wzgórza Kastylii do Madrytu i popadającego w najrozmaitsze tarapaty[7].

Obsada[edytuj]

W kolejności pojawiania się:

Nagrody i festiwale[edytuj]

  • 1965 Edynburg (MFF) – wyróżnienie
  • 1965 San Sebastian (MFF) – nagroda CIDALC
  • 1965 San Sebastian (MFF) – Złote Pióro (nagroda Klubu Dziennikarzy Zagranicznych)
  • 1969 Sitges (MFF Fantastycznych i Grozy) – medal specjalny
  • 1971 Nagroda Krytyki Hiszpańskiej

Film został uznany przez amerykańskiego reżysera Martina Scorsese za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii i w 2014 roku został wytypowany przez niego do prezentacji w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie w ramach festiwalu polskich filmów Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema[8][9].

Przypisy

  1. a b c d Rękopis znaleziony w Saragossie w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
  2. Rękopis znaleziony w Saragossie w bazie stopklatka.pl
  3. Elżbieta Ciapara: Martin Scorsese odnawia stare filmy (pol.). Film. [dostęp 2012-01-08].
  4. Wojciech Orliński. Reportaż znaleziony w Saragossie. „Duży Format”. 22/830, s. 7-9, 2009-07-10. Agora S.A.. ISSN 1230-4670. [dostęp 2009-08-09]. 
  5. Rękopis znaleziony w Saragossie w bazie filmpolski.pl
  6. w Jurze Krakowsko Częstochowskiej. sjp.pwn.pl. [dostęp 2015-10-23].
  7. Jan Lewandowski: 100 filmów polskich. Chorzów: Videograf II, 2004. ISBN 83-7183-326-1.
  8. Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema – oficjalna strona projektu w języku angielskim. mspresents.com. [dostęp 2014-02-26].
  9. Polskie filmy Martina Scorsese. vice.com. [dostęp 2014-03-24].

Linki zewnętrzne[edytuj]