Lisewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lisewski

Lisewski (Lisowski, Lissow, Lissowski, Leliwa odmienny)kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Leliwa.

Opis herbu[edytuj]

Opisy z wykorzystaniem zasad blazonowania, zaproponowanych przez Alfreda Znamierowskiego[1]:

W polu błękitnym półksiężyc z twarzą srebrny na opak, pod którym takaż gwiazda. Klejnot: nad hełmem bez korony trzy strzały srebrne w wachlarz. Labry błękitne, podbite srebrem.

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj]

Herb w wariancie podstawowym pojawił się najwcześniej na mapie Pomorza Lubinusa z 1618, a następnie w herbarzach: Bagmihla (Pommersches Wappenbuch) i Nowy Siebmacher.

Rodzina Lisewskich[edytuj]

Rodzina biorąca nazwisko od wsi którejś ze wsi noszącej nazwę Lisewo. Było pięć takich wsi na Pomorzu, z których trzy były wsiami szlacheckimi: Lisewo w powiecie puckim, Lisewo w okręgu lęborskim, Lisewiec. Najstarszą z tych wsi jest Lisewo w powiecie puckim. W roku 1398 odnotowano Bartusza z Lisewa. Ten sam człowiek był w latach 1417-35 ławnikiem sądu ziemskiego komturstwa gdańskiego. Kolejna wzmianka o rodzinie pochodzi dopiero z 1504 (Wojciech z Lisowa, ławnik gdański), następne z lat 1526 (Jan i Grzegorz Lisewski), 1570 (Michał Lisewski, ławnik ziemski w latach 1580-97), 1580-1620 (Franciszek Lis w Połchówku). W latach 1611-14 ławnikiem ziemskim puckim był Salomon Lisowski, zaś w 1621 na sejm posłował Achacy Lisowski. W 1682 wzmiankowany był Jan Liszewski w Pobłociu. Lisewo koło Pucka graniczyło z włościami Krokowskich, z którymi Lisewscy powiązani byli interesami i sporami sądowymi. Persigke von Lissau otrzymał w 1458 poręczenie Jürgena von Krockow. Od XVII wieku Lisewo puckie zaczęli stopniowo przejmować Krokowscy. Lisewo kaszubskie znane jest od 1400 roku. Z tego też roku pochodzi wzmianka o Dargomirze Bartoszu, który był być może przodkiem Lisewskich z ziemi lęborskiej. Mimo to, rodziny tej tam nie odnotowano. Pierwsza wzmianka o Lisewskich w tej okolicy pochodzi z 1614 (Salomon i Maciej w Dzięcielcu). Obaj bracia występowali w 1624 jako krewni wcześniej wzmiankowanego Achacego. Kolejne wzmianki z lat 1618 (Lissow), 1651 (Zofia Dzięcielska), 1658 (Jürgen von Lissow w Komoszewie). Rodzina miała wygasnąć pod koniec XVII wieku, ale istnieją wzmianki z lat 1724 (Adam Lisewski w Pobłociu), 1725 (Eufrozyna i Justyna Lisewskie), 1772 (A. Lisowski).

Herbowni[edytuj]

Lisewski (Lis, Lisiewski, Lisowski, Liss, Lissewski, Lissow, Lissowski, Liszewski, Lisziewski, Lysowski, Lyssewski).

Rodzinie tej przypisywano też (błędnie) herby Jeż (rzekomo ponieważ z niej miał się wywodzić Aleksander Józef Lisowski, który herbu tego używał), Przegonia (używany w rzeczywistości przez inną rodzinę z ziemi chełmińskiej i świeckiej) oraz Leliwa (z tym herbem pieczęć do aktu hołdowniczego przyłożył A. Lisowski w 1772).

Przypisy

  1. Alfred Znamierowski, Paweł Dudziński: Wielka księga heraldyki. Warszawa: Świat Książki, 2008, s. 104–108. ISBN 978-83-247-0100-1.

Bibliografia[edytuj]

  • Przemysław Pragert: Herbarz szlachty kaszubskiej T.3. Gdańsk: Wydawn. BiT, 2009, s. 101-104, 239. ISBN 9788392738367.