Przejdź do zawartości

Maryja Kalesnikawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Maryja Kalesnikawa
Марыя Аляксандраўна Калеснікава
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

24 kwietnia 1982
Mińsk

Zawód, zajęcie

flecistka, dyrygentka, działaczka polityczna

Narodowość

białoruska

Alma Mater

Białoruska Państwowa Akademia Muzyki

Odznaczenia
Medal Niezwyciężonych Łarysy Geniusz (Zjednoczony Gabinet Przejściowy Białorusi)

Maryja Alaksandrauna Kalesnikawa (biał. Марыя Аляксандраўна Калеснікава; ros. Мария Александровна Колесникова, Marija Aleksandrowna Kolesnikowa; ur. 24 kwietnia 1982 w Mińsku[1]) – białoruska flecistka, dyrygentka, feministka[2], działaczka polityczna, podczas wyborów prezydenckich 9 sierpnia 2020 koordynatorka sztabu Wiktara Babaryki i jedna z liderek opozycji[3][4]. Więzień polityczny i więzień sumienia.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Kalesnikawa pochodzi z rodziny inżynierów. Matka zmarła w 2019, ojciec Alaksandr[5][6] służył na okręcie podwodnym, wykładał na uczelni lotniczej, pracował w biznesie. Kalesnikawa ma siostrę[3].

Ukończyła Białoruską Państwową Akademię Muzyki w Mińsku w klasie fletu i dyrygentury. Studiowała także w Wyższej Szkole Muzyki w Stuttgarcie, gdzie przez pewien czas grała zawodowo[7][8].

Przez 17 lat uczyła gry na flecie w mińskim gimnazjum. Wchodziła w skład orkiestry teatralnej, prezydenckiej oraz orkiestry Michaiła Finberga[3].

Działalność polityczna

[edytuj | edytuj kod]

W 2020 Kalesnikawa weszła w skład sztabu Wiktara Babaryki. 16 lipca w imieniu Babaryki Kalesnikawa ogłosiła o zjednoczeniu kampanii wraz z Waleryjem Cepkałą i Swiatłaną Cichanouską[9]. Aktywnie uczestniczyła w mityngach w trakcie kampanii oraz wyborów. 8 sierpnia wieczorem Kalesnikawa została zatrzymana przez milicję, jednak szybko ją zwolniono[10]. 18 sierpnia weszła w skład opozycyjnej Rady Koordynacyjnej[11], nazajutrz będąc wybraną do jej prezydium[12]. Została powtórnie zatrzymana 7 września[13].

10 września 2020 dwanaście organizacji, między innymi: Centrum Obrony Praw Człowieka Wiosna, Białoruskie Stowarzyszenie Dziennikarzy, Białoruski Komitet Helsiński, uznały ją za więźnia politycznego[14][15]. 9 września wiceprzewodnicząca Bundestagu Claudia Roth objęła patronatem Kalesnikawą[16][17]. 11 września 2020 Amnesty International uznała Kalesnikawą za więźnia sumienia[18].

6 września 2021 sąd w Mińsku skazał ją na 11 lat pozbawienia wolności za udział w spisku i próbę obalenia władz[19].

Dnia 13 grudnia 2025 została zwolniona z więzienia i deportowana na Ukrainę[20][21]. Wkrótce potem Kalesnikawa przybyła do Niemiec na zaproszenie niemieckich władz[22].

Krytyka

[edytuj | edytuj kod]

Marija Kolesnikowa, podobnie jak Wiktar Babayrka oraz jego środowisko polityczne, była i jest krytykowana przez część środowisk opozycyjnych za skrytą prorosyjskość. Po wyzwoleniu, podczas konferencji prasowej w Kijowie, Kolesnikowa stwierdziła, że jakoby nic nie mogła wiedzieć o wojnie i głęboko dzieli „straty Ukrainy, straty Rosji i wszystkich, którzy cierpią”[23]. Słowa o współczuciu Rosji wywołały falę krytyki.

W styczniu 2026 roku Marija Kolesnikowa wyraziła chęć „powrotu do normalności” jak przed 2020 rokiem. Te słowa skomentował wielokrotny więzień polityczny oraz laureat Pokojowej Nagrody Nobla Aleś Bialacki, który przypominał o represjach, które po czasach sowieckich powróciły na Białoruś wraz z objęciem władzy przez Aleksandra Łukasznkę w 1994 roku[24].

Wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]
  • Medal Niezwyciężonych Łarysy Geniusz – Zjednoczony Gabinet Przejściowy Białorusi, 2026[28]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Maria Kalesnikava, 38 лет, Минск, Беларусь [online], Поиск людей BigBookName.com [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  2. Андрей Коршунов, Феминизм против политики – Витьбич [online], 21 lipca 2020 [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  3. 1 2 3 Мария Колесникова рассказала о советах Алексиевич, об истории лозунгов кампании и совместном шопинге с Цепкало и Тихановской [online], Nasza Niwa, 4 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  4. Александр Атасунцев, Мария Колесникова – РБК: «Белорусы ощутили силу самим разобраться» [online], amp.rbc.ru, 19 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  5. У Менску затрымалі і хутка адпусьцілі Марыю Калесьнікаву.
  6. «Мария всегда повторяла: что бы ни случилось, я буду в Беларуси». Отец Колесниковой прокомментировал слова Лукашенко [online] [dostęp 2020-09-08] [zarchiwizowane z adresu 2020-09-08].
  7. Музыкант и серфингист. Кто такая Мария Колесникова – представитель штаба Виктора Бабарико [online], TUT.BY, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-21] (ros.).
  8. Кто такая Мария Колесникова – представитель штаба Виктора Бабарико. Ч [online], Белорусский партизан [dostęp 2020-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-08] (ros.).
  9. Ирина Халип, Время женщин [online], Nowaja gazieta, 16 lipca 2020 [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  10. Александр Атасунцев, Наталия Анисимова, Соратницу Тихановской Колесникову отпустили после задержания [online], РБК, 8 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  11. В основной состав Координационного совета белорусской оппозиции вошли 70 человек [online], ТАСС, 18 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  12. Георгий Тадтаев, В президиум белорусской оппозиции вошли нобелевский лауреат и экс-министр [online], РБК, 19 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-21] (ros.).
  13. Krzysztof Zasada, Jedna z głównych działaczek białoruskiej opozycji uprowadzona w centrum Mińska [online], RMF24, 7 września 2020 [dostęp 2020-09-07].
  14. Патрабуем неадкладнага вызвалення Марыі Калеснікавай, Максіма Знака і Іллі Салея [online], Centrum Obrony Praw Człowieka Wiosna, 10 września 2021 [dostęp 2021-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-10] (biał.).
  15. Калеснікава, Знак і Салей прызнаныя палітвязнямі [online], Białoruskie Radio Racja, 10 września 2020 [dostęp 2021-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-10] (biał.).
  16. Claudia Roth, Vice President of the German Bundestag, takes over the prisoner’s godparenthood for Maria Kolesnikova [online], Libereco – Partnership for Human Rights, 9 września 2020 [dostęp 2021-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-10] (ang.).
  17. Янина Мороз, Премия Совета Европы Колесниковой – награда белорусам и тревожный сигнал [online], Deutsche Welle, 27 września 2021 [dostęp 2021-09-29] [zarchiwizowane z adresu 2021-09-29] (ros.).
  18. Заявление. Беларусь: «Похищают лучших из нас». Произвольные аресты и принудительные высылки из страны ведущих оппозиционеров [online], Amnesty International, 11 września 2021 [dostęp 2020-09-20] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-25] (ros.).
  19. Rusłan Soszyn, Maria Kalesnikawa skazana na 11 lat łagrów. Niezłomna nawet w kajdankach [online], rp.pl, 6 września 2021 [dostęp 2021-09-06].}
  20. Maryja Kalesnikawa wolna po latach. Białoruska opozycjonistka wystosowała apel [online], www.pap.pl, 13 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-16].
  21. Uwolniono 123 więźniów politycznych. Wśród nich Maria Kalesnikawa i noblista Alaksiej Bialacki [online], 13 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-13] (pol.).
  22. Глава МИД ФРГ встретил Колесникову и Бабарико в Берлине
  23. Корректор, Чый Крым, або Хто вы цяпер, Віктар Бабарыка і Марыя Калеснікава? [online], REFORM.news (раней REFORM.by), 15 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-30].
  24. «При Лукашенко не было периода нормальности». Нобелевский лауреат Алесь Беляцкий в колонке для «Зеркала» рассуждает об идее Колесниковой [online], Зеркало, 28 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-30] (ros.).
  25. Marek Grzegorczyk: Václav Havel Prize awarded to jailed Belarusian opposition figure Maria Kalesnikava. emerging-europe.com, 2021-09-27. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
  26. Berenika Lemańczyk: Niemcy: Nagroda Karola Wielkiego m.in. dla Swiatłany Cichanouskiej. Gazeta Prawna, 17 grudnia 2021. [dostęp 2026-05-28]. (pol.).
  27. Maria Kalesnikawa [online], Bruno Kreisky Stiftung, 24 czerwca 2022 [dostęp 2026-09-07] (niem.).
  28. АПКБ узнагародзіў медалямі 14 выбітных асоб. belaruscabinet.org, 24 marca 2026. [dostęp 2026-05-28]. (biał.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]