Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Rok założenia 1947
Dziedzina astronomia
Położenie na mapie gminy Łysomice
Mapa lokalizacyjna gminy Łysomice
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Ziemia53°05′28″N 18°33′29″E/53,091111 18,558056
Strona internetowa
Astrograf Drapera sprowadzony do Piwnic z Harvard College Observatory w 1947 roku
Pawilon z teleskopem Schmidta-Cassegraina

Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach – ośrodek astronomiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Piwnicach koło Torunia, kształcący studentów Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, a także służący obserwacji kosmosu, badaniom naukowym, popularyzacji wiedzy o wszechświecie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obserwatorium założone zostało staraniem prof. Władysława Dziewulskiego i prof. Wilhelminy Iwanowskiej, pracowników naukowych toruńskiego uniwersytetu, a poprzednio Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Wystąpili oni z apelem o pomoc w wyposażeniu tworzonej placówki. W 1947 roku uzyskali od Harvard College Observatory astrograf Drapera pochodzący z 1891 roku. Podjęto decyzję o zlokalizowaniu obserwatorium astronomicznego w miejscowości Piwnice, ok. 13 km na północ od Torunia. Pomiędzy Piwnicami a Toruniem znajduje się pas lasów, w tym rezerwat przyrody Las Piwnicki o obszarze ponad 37 ha, ograniczający wpływ miasta na obserwacje[1].

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Centrum astronomii umieszczono w zabytkowym XIX-wiecznym dworze, a w otaczającym go parku jesienią 1947 roku rozpoczęto budowę pierwszego budynku z rozsuwaną kopułą. Kolejne pawilony kryjące teleskopy optyczne, umieszczone w kopułach z rozsuwanymi dachami zbudowano w latach 50. i 60. XX wieku[2].

Znalazły się w nich m.in.:

W latach późniejszych profil badawczy obserwatorium skoncentrował się na radioastronomii.

Z tego względu wybudowano w nim dwa radioteleskopy:

  • mniejszy z nich, o średnicy 15 m, został oddany do użytku w 1979,
  • większy, o średnicy 32 m, oddano do użytku w 1994 (jest to największy radioteleskop w Europie Środkowej)[3].

Obserwatorium udostępniane jest do zwiedzania, które koordynuje Fundacja Aleksandra Jabłońskiego.

Wybrani pracownicy[edytuj | edytuj kod]

Wśród pracowników Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika byli m.in.[4]:

  • profesor Władysław Dziewulski (1878–1962) – polski astronom, profesor USB w Wilnie, współzałożyciel Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Obserwatorium Astronomicznego w Piwnicach.
  • profesor Wilhelmina Iwanowska (1905–1999) – polska astronom i radioastronom, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Od 2003 roku toruńskie Obserwatorium Astronomiczne realizuje unikatowy w skali świata projekt przeszukiwania nieba na częstotliwości 30 GHz w ramach programu Unii Europejskiej FARADAY.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]