Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z PWSFTViT)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi
Ilustracja
Pałac Oskara Kona – Rektorat PWSFTViT
Data założenia 8 marca 1948
Państwo  Polska
Adres ul. Targowa 61/63,
90-323 Łódź
Liczba studentów 1 060[1] (918 w 2012 r.)
Rektor prof. Mariusz Grzegorzek
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
PWSFTViT
PWSFTViT
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
PWSFTViT
PWSFTViT
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
PWSFTViT
PWSFTViT
Ziemia51°45′27,57″N 19°28′21,48″E/51,757658 19,472633
Strona internetowa

Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera – polska uczelnia artystyczna w Łodzi specjalizująca się w sztukach filmowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna wywodzi swe początki z pomysłu kształcenia operatorów filmowych w szkole artystycznej. Autor tej koncepcji fascynat filmu, mgr. inż. architekt, prof. Marian Bernard Wimmer (1897-1970). Teoretyk filmu – autor nie wydanej do dziś książki "Perspektywa jako tworzywo sztuki ". Autor filmu z udziałem kompozytora Karola Szymanowskiego (z 1930 r.).

Od 1936 r. Dyrektor Państwowej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem do (1945 roku). Autor i wykonawca 22 budynków w Zakopanem w tym schroniska Głodówka, w latach 1921–1923 studiował w Konserwatorium Lwowskim w klasie fortepianu u prof. Viléma Kurza (Młodszego), uczęszczał na zajęcia w tamtejszym Instytucie Plastyki na wydziale rysunku i malarstwa w klasie prof. Kazimierza Sichulskiego. Zreorganizował szkolnictwo zawodowe w Zakopanem. Autor programów szkolnych i koncepcji kształcenia dzieci i młodzieży o zdolnościach artystycznych z niezamożnych rodzin(1938). W latach 1945 -1948 organizuje szkolnictwo filmowe na poziomie uniwersyteckim jako dyrektor Instytutu Filmowego do spraw wyszkolenia.Sprawuje opiekę nad Kursem Przygotowania Filmowego Kraków 1945 r. Organizator i dziekan wydziału Filmowego w PWSSP w Łodzi 1946/1948. Organizator Wyższej Szkoły Filmowej. Organizator i dziekan katedry architektury PWSSP w Łodzi 1947. Rektor PWSSP 1948 r. Pracuje w PWSF do 1956 roku wykłada plastykę filmowa i perspektywę.

Jego uczniem był między innymi Antoni Kenar (przejmuje szkołę w Zakopanym po nim). Przyjaciel Szymanowskiego, rodziny Malczewskich, Stryjeńskich, po zwolnieniu przez wiceministra Sokorskiego z PWSSP przyjmuje Strzemińskiego do WSF jako wykładowcę historii sztuki, Boya, Szelburg-Zarembiny i innych. Członek przedwojennej socjety Zakopiańskiej. Wieloletni pracownik PWSSP/ASP – Rektor PWSSP/ASP w 1948 roku. 1946/1967 – dziekan wielu wydziałów tej uczelni od 1945 roku. 14 marca 1957 roku otrzymuje tytuł profesora nadzwyczajnego. Dziekan Wydziału Ubioru 1965/1966. Kierownik „Katedry Kompozycji”, „Podstaw Architektury” 1961/1962 oraz 1966/1967. 1961 roku opracowuje założenia architektoniczno-budowlane dla nowego gmachu PWSSP. Wraz z Bolesławem Tatarkiewiczem opracowuje koreferat wystroju wnętrz w Teatrze Wielkim w Łodzi ( 1960 r.)  W latach 1963 /1966 z wyboru powołany do Rady Szkolnictwa Artystycznego przy Ministerstwie Kultury i Sztuki do 1966 roku. 30 września 1967 roku przechodzi na emeryturę. W latach 1969/1970 bierze czynny udział w pracach komisji naukowej oddział PAN w Krakowie – Komisja Architektury Krajobrazu. Umiera 21 września 1970 roku. Pochowany na cmentarzu Doły w Łodzi.

Pierwszą uczelnią filmową na poziomie akademickim był Kurs Przygotowania Filmowego (w literaturze używana nazwa – Kurs Przysposobienia Filmowego). Inauguracja pierwszego roku akademickiego miała miejsce 1 listopad 1945 Kraków ul. Józefitów 16; trwał do czerwca 1946 r. Kurs w ramach Przedsiębiorstwa Państwowego Film Polski, a dokładnie jego wydziału – Instytutu Filmowego. W 1946 roku kurs ten został zlikwidowany i przeniesiony do Łodzi – przekształcił się w Wydział Filmowy Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi (1946–1948) pod kierownictwem dyr. Instytutu Filmowego do spraw szkolenia Mariana Wimmera. W tym okresie (1946–1948) na Wydziale Filmowym kształcono na kierunkach: operator filmowy i scenograf. Po likwidacji wydziału w PWSSP studenci zostali przeniesieni do powstałej w 1948 roku Wyższej Szkoły Filmowej (II i III rok studiów). Inauguracja roku akademickiego dla szkół artystycznych odbyła się 19 listopada 1948 w Łodzi. Na I i II rok szkolny WSF 1948/1949 przyjmowano po egzaminach wstępnych. Zaliczono lata nauki studentom po roku kursu: otwartego (po egzaminach wstępnych), oraz zamkniętego dla pracowników P.P. Film Polski oba o specjalności reżyserskiej z 1947/1948. Ci drudzy to studenci II roku WSF (1948–1949) wraz ze studentami po roku studiów na Wydziale Filmowym PWSSP. WSF w chwili otwarcia 1948 r. posiadała trzy roczniki studentów. Pierwszym jej absolwentem był operator Marceli Matraszek, posiadacz dyplomu nr. 1 z 16 maja 1951.

Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera powstała w 1958 w wyniku połączenia dwóch łódzkich uczelni – Wyższej Szkoły Filmowej (od 1950 PWSF), powstałej w 1948 (w ramach której istniały wydziały reżyserski i operatorski) i Państwowej Wyższej Szkoły Aktorskiej (powstałej w 1949). W 1954 zmieniono nazwę na Państwową Wyższą Szkołę Teatralną im. Leona Schillera.

Uczelnie zapoczątkowały swoją działalność w Łodzi, głównie z tego powodu, że w pierwszych latach powojennych w Warszawie nie było warunków do szybkiego uruchomienia produkcji filmowej. Obie szkoły były tworami pionierskimi, gdyż przed II wojną światową nie istniała w Polsce tradycja państwowego kształcenia aktorów i reżyserów na poziomie uniwersyteckim.

Pierwszym rektorem uczelni aktorskiej (która nosiła wtedy miano Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie z siedzibą w Łodzi) był wybitny polski twórca teatralny Leon Schiller. Kilkakrotnie odmówił uczestniczenia w budowaniu uczelni filmowej w Łodzi, zasłaniając się mnogością pracy. W 1949 szkołę Zelwerowicz i Leona Schiller przenieśli do Warszawy. Osoby nieposiadające lokum w Warszawie pozostały bez zatrudnienia. Założyły zupełnie nową uczelnię w miejscu opuszczonym przez szkołę Zelwerowicza i Schillera w Łodzi – Państwową Wyższą Szkołę Aktorską, której rektorem w latach 1950–1952 był Kazimierz Dejmek, założyciel łódzkiego Teatru Nowego. Historię sztuki wykładał tam J. Toeplitz.

Struktura i sposób funkcjonowania Szkoły Aktorskiej został później skopiowany w analogicznych szkołach w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu, natomiast Szkoła Filmowa pozostaje do dzisiaj instytucją unikalną w skali całego kraju.

Pierwszy okres działania Wyższej Szkoły Filmowej/Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, zanim została ona scalona ze Szkołą Aktorską (do 1958) stworzył w dużym stopniu jej legendę. Mury uczelni opuściła plejada reżyserów i operatorów, którzy stworzyli tzw. polską szkołę filmową. Byli to m.in. Andrzej Munk, Janusz Morgenstern, a nieco później Andrzej Wajda i Kazimierz Kutz.

W latach 1949–1952 pod kierownictwem rektora mgr. Jerzego Toeplitza w Szkole dominował socrealizm. Toeplitz był jednym z głównych propagatorów tego kierunku – wygłosił wykład zagajający na zjeździe w Wiśle 1949.

Tabliczka poświęcona Romanowi Polańskiemu, na słynnych schodach w „Filmówce”

W 1954 w Szkole Aktorskiej zaczął studiować Roman Polański. Po scaleniu obu szkół w 1958 rozpoczął się być może najsławniejszy okres jej działalności. Szkoła stała się rodzajem „laboratorium sztuki nowoczesnej”, w której wokół działalności związanej bezpośrednio z filmem i teatrem rozwijały się także muzyka, literatura i malarstwo – np. dwóch studentów wydziału operatorskiego było jednocześnie jednymi z pierwszych muzyków jazzowych w Polsce (Jerzy Matuszkiewicz, Witold Sobociński). Do legendy tego okresu przeszły burzliwe dyskusje artystyczno-światopoglądowe, które miały miejsce w czasie przerw między zajęciami na schodach pałacyku Kona. Wokół osoby Romana Polańskiego, który od 1956 zaczął studiować na wydziale reżyserskim, powstała nieformalna grupa muzyków, aktorów i operatorów, z których wielu zrobiło później kariery za granicą. Sukcesy tego okresu wynikają niewątpliwie z atmosfery i pionierskiego programu nauczania stworzonego przez prof. Mariana Bernarda Wimmera i jego ucznia Jerzego Toeplitza.

Okres ten zakończył się w 1968 kiedy to w wyniku wydarzeń marcowych Jerzy Toeplitz utracił stanowisko rektora uczelni, a razem z nim odeszło z niej większość najwybitniejszych wykładowców. Po 1970 szkoła odzyskała jednak swój charakter, głównie dzięki kolejnemu rektorowi Wojciechowi Hasowi, który odtworzył dawny program Jerzego Toeplitza i ściągnął wielu dawnych wykładowców. W latach 70. uczelnię ukończyła cała plejada aktorów, reżyserów i operatorów, którzy do dzisiaj są aktywni w filmie, telewizji i teatrze, zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Absolwenci uczelni (a nawet w jednym przypadku student) otrzymali prestiżowe polskie i zagraniczne nagrody filmowe m.in. Zbigniew Rybczyński (Oscar 1982), Roman Polański (Oscar 2002 i Złota Palma 2002 w Cannes), Krzysztof Zanussi (Złoty Lew w Wenecji i Złote Lwy), Krzysztof Kieślowski (Europejska Nagroda Filmowa 1988 i Złoty Lew), Juliusz Machulski (Złote Lwy), Andrzej Wajda (Oskar 2000 i Złota Palma 1981).

Tablica poświęcona Wojciechowi Jerzemu Hasowi na gmachu rektoratu uczelni

Wydziały[edytuj | edytuj kod]

Wydział Aktorski
  • Aktorstwo – 4,5-letnie, jednolite studia stacjonarne.
Wydział Operatorski i Realizacji Telewizyjnej
  • Sztuka Operatorska – 5-letnie, jednolite studia stacjonarne;
  • Film Animowany i Efekty Specjalne – 5-letnie, jednolite studia stacjonarne;
  • Fotografia – 5-letnie, jednolite studia stacjonarne.
Wydział Organizacji Sztuki Filmowej
  • Organizacja Produkcji Filmowej i Telewizyjnej – 3-letnie studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne i niestacjonarne, 2-letnie studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne i niestacjonarne, 2-letnie niestacjonarne studia podyplomowe.
Wydział Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej
  • Reżyseria Filmowa i Telewizyjna – 5-letnie, jednolite studia stacjonarne;
  • Montaż Filmowy – 5-letnie, jednolite studia stacjonarne;
  • Scenariopisarstwo – 3-letnie studia stacjonarne I stopnia (licencjackie), 2-letnie studia stacjonarne II stopnia (magisterskie).

Absolwenci Łódzkiej Szkoły Filmowej otrzymują tytuł magistra sztuki.

Kampusy i budynki uczelniane[edytuj | edytuj kod]

Główną siedzibą PWSFTviT jest niezmiennie od 1948 dawny pałacyk łódzkiego przemysłowca Oskara Kona, przy ul. Targowej 61/63, wokół którego znajduje się kilka większych budynków, z których część to zaadaptowane dawne budynki fabryczne, a część nowoczesne budynki zaprojektowane specjalnie na potrzeby uczelni. Naprzeciwko „filmówki” znajduje się park Źródliska, najstarszy park w Łodzi (powstał w 1840), a w nim, w pałacu pofabrykanckim Karola Scheiblera, mieści się siedziba Muzeum Kinematografii.

Przy uczelni działają również:

  • Teatr Studyjny – który realizuje pełnowartościowe przedstawienia teatralne, na podobnych zasadach jak inne teatry państwowe, do których angażowani są studenci wydziału aktorskiego ze starszych lat studiów;
  • Studio Teatru Telewizji PWSFTviT – które zajmuje się produkcją przedstawień teatralnych na potrzeby Teatru Telewizji;
  • Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl – największy w Internecie serwis z informacjami o polskiej kinematografii, polskich filmach i ich twórcach;
  • Dział Wydawniczy – drukujący kilkanaście książek rocznie – głównie na potrzeby studentów.

Ściśle związane z uczelnią, choć formalnie poza jej strukturami są:

  • Galeria Etiudy „Klaps” – rodzaj studia filmowego założonego przez absolwentów uczelni.

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1970–1977 odbywały się Warsztat Formy Filmowej. Od 1983 roku Szkoła organizuje Festiwal Szkół Teatralnych, będący przeglądem spektakli dyplomowych stworzonych przez studentów wydziałów aktorskich polskich uczelni teatralnych. W 2013 roku miała miejsce jego 31. edycja. Od 1994 do 2011 Szkoła organizowała także Międzynarodowy Festiwal Szkół Filmowych i Telewizyjnych „Mediaschool”, będący spotkaniem najwybitniejszych studentów z najbardziej znanych szkół filmowych na świecie. W roku 2012 organizacja festiwalu „Mediaschool” została zawieszona, celem opracowania nowej formuły wydarzenia.

Od 2003 w Warszawie corocznie organizowany jest Festiwal Filmów Studenckich z Łódzkiej Szkoły Filmowej „Łodzią po Wiśle”. Jest on przeglądem najlepszych filmów zrealizowanych w ciągu roku akademickiego przez studentów PWSFTViT, które konkurują o nagrodę Grand Prix festiwalu. W roku 2013 jego 11. edycja miała miejsce w Kinie Iluzjon.

Poczet rektorów[edytuj | edytuj kod]

  • dyrektor Kursu Przygotowania Filmowego,1945-1946 (Nadzór nad kursem Instytutu Filmowy Wydział szkolenia - Marian Wimmer)
  • kierownik kursu Stanisław Furmanik, zastępca Bohdziewicz
  • rektor Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi, Wydział Filmowy 1946-1948. (Kierownik wydziału Marian Wimmer)
  • 1946-1948 – Leon Ormezowski
  • Wyższej Szkoły Filmowej (Łódź Targowa 61) - stanowiska dyrektora nie było. Szkołę zorganizowano w ramach Instytutu Filmowego - Wdział Szkolenia
  • dyrektorzy Wydziału Szkolenia Instytutu Filmowego Przedsiębiorstwa Państwowego Film Polski.
  • 1945-1948 – Marian Wimmer, organizator szkoły,
  • 1949-1950 – Jerzy Toeplitz
  • rektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej 1950 -1957
  • 1950–1951 – Jerzy Toeplitz
  • 1951–1952 – Czesław Kacperski
  • 1952–1957 – Roman Ożogowski

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

W 2014 roku Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera zajęła drugie miejsce na świecie w rankingu szkół filmowych magazynu The Hollywood Reporter, pisma wydawanego od 1930 roku w Los Angeles. Ranking nie uwzględniał uczelni ze Stanów Zjednoczonych. W uzasadnieniu podano, że utworzona w 1948 roku PWSFTviT wykształciła panteon wybitnych ludzi kina, wśród których jest zdobywca Oscara Roman Polański[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Szkoły wyższe i ich finanse w 2011 r.”, s. 110, 2012. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1506-2163. 
  2. Łódź. Mariusz Grzegorzek nowym rektorem PWSFTViT. e-teatr.pl, 2012-04-19. [dostęp 2012-05-24].
  3. Łódzka Szkoła Filmowa druga na świecie w rankingu „The Hollywood Reporter” (pol.). dzienniklodzki.pl, 2014-07-31. [dostęp 2014-08-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]