Złoty Lew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy nagrody filmowej festiwalu w Wenecji. Zobacz też: Złote Lwy – nagroda filmowa festiwalu w Gdyni.
Aktor Oshri Cohen odebrał Złotego Lwa dla filmu Liban (2009) Samuela Maoza.

Złoty Lew (wł. Leone d’oro) – główna nagroda filmowa przyznawana corocznie dla najlepszego filmu konkursowego na MFF w Wenecji. Nagroda została ustanowiona przez komitet organizacyjny festiwalu w 1949.

Od 1970 zaczęto na festiwalu przyznawać również Honorowego Złotego Lwa - nagrodę za całokształt twórczości, przeznaczoną dla wybitnych twórców kina światowego. Od 1974 Złote Lwy przyznaje się na Międzynarodowym Biennale Sztuki, a od 1978 - także na Międzynarodowym Biennale Architektury.

Historia nagrody[edytuj | edytuj kod]

Prekursorem Złotego Lwa w latach 1934-1942 był Puchar Mussoliniego (Coppa Mussolini), przyznawany dla najlepszego filmu włoskiego i zagranicznego[1]. Pod koniec wojny, w latach 1943-1945, festiwal nie odbywał się.

W latach 1946-1948 najważniejszą nagrodą festiwalu była Wenecka Międzynarodowa Nagroda Główna (Gran Premio Internazionale di Venezia). W 1949 zmieniono ją na Złotego Lwa Świętego Marka - nazwa ta funkcjonowała do 1953. Później był to już po prostu Złoty Lew. Od tamtej pory nagroda ma formę statuetki uskrzydlonego lwa, który odnosi się do flagi Republiki Weneckiej.

Przez całą dekadę, w latach 1969-1979, nagrody nie przyznawano. Według oficjalnej strony festiwalu, Złoty Lew dla radykalnego niemieckiego filmu eksperymentalnego Artyści pod kopułą cyrku: bezradni (1968) Alexandra Kluge oraz ogólna atmosfera roku 1968 spowodowały dziesięcioletnią przerwę w przyznawaniu nagrody, gdyż festiwal oskarżano o kontynuowanie faszystowskich tradycji[2].

Najwięcej filmów wyróżnionych Złotym Lwem pochodziło z Francji (11 tytułów). Na drugim miejscu jest kinematografia włoska (10), a na trzecim - amerykańska (8). Czterokrotnie reżyserami filmów nagrodzonych były kobiety: Margarethe von Trotta, Agnès Varda, Mira Nair i Sofia Coppola. Jedynym filmem dokumentalnym, któremu udało się zdobyć Złotego Lwa jest Rzymska aureola (2013) Gianfranco Rosiego.

Jak dotychczas dwukrotnie otrzymali tę nagrodę polscy twórcy filmowi: Krzysztof Zanussi za Rok spokojnego słońca (1984) i Krzysztof Kieślowski za Trzy kolory. Niebieski (1993).

Laureaci Złotego Lwa[edytuj | edytuj kod]

Rok Film Reżyser Państwo
1946 Południowiec (The Southerner) Jean Renoir  Stany Zjednoczone*
1947 Syrena (Siréna) Karel Steklý  Czechosłowacja*
1948 Hamlet Laurence Olivier  Wielka Brytania*
1949 Manon Henri-Georges Clouzot  Francja*
1950 Sprawiedliwości stało się zadość (Justice est faite) André Cayatte  Francja
1951 Rashōmon Akira Kurosawa  Japonia*
1952 Zakazane zabawy (Jeux interdits) René Clément  Francja
1953
Nagrody nie przyznano.
1954 Romeo i Julia (Romeo and Juliet) Renato Castellani  Włochy*
1955 Słowo (Ordet) Carl Theodor Dreyer  Dania*
1956
Nagrody nie przyznano.
1957 Nieugięty (Aparajito) Satyajit Ray  Indie*
1958 Ryksiarz (Muhomatsu no issho) Hiroshi Inagaki  Japonia
1959 Generał della Rovere (Il generale della Rovere) Roberto Rossellini  Włochy
1960 Przejście Renu (Le passage du Rhin) André Cayatte  Francja
1961 Zeszłego roku w Marienbadzie (L’année dernière à Marienbad) Alain Resnais  Francja
1962 Kronika rodzinna (Cronaca familiare) Valerio Zurlini  Włochy
Dzieciństwo Iwana (Ива́ново де́тство; Iwanowo dietstwo) Andriej Tarkowski  ZSRR*
1963 Ręce nad miastem (Le mani sulla città) Francesco Rosi  Włochy
1964 Czerwona pustynia (Il deserto rosso) Michelangelo Antonioni  Włochy
1965 Błędne gwiazdy Wielkiej Niedźwiedzicy (Vaghe stelle dell’Orsa...) Luchino Visconti  Włochy
1966 Bitwa o Algier (La battaglia di Algeri) Gillo Pontecorvo  Włochy /  Algieria*
1967 Piękność dnia (Belle de jour) Luis Buñuel  Francja
1968 Artyści pod kopułą cyrku: bezradni (Die Artisten in der Zirkuskuppel: Ratlos) Alexander Kluge  RFN*
1969-1979
Nagrody nie przyznawano.
1980 Atlantic City Louis Malle  Stany Zjednoczone
Gloria John Cassavetes  Stany Zjednoczone
1981 Czas ołowiu (Die bleierne Zeit) Margarethe von Trotta  RFN
1982 Stan rzeczy (Die Stand der Dinge) Wim Wenders  RFN
1983 Imię: Carmen (Prénom Carmen) Jean-Luc Godard  Francja
1984 Rok spokojnego słońca Krzysztof Zanussi  Polska*
1985 Bez dachu i praw (Sans toit ni loi) Agnès Varda  Francja
1986 Zielony promień (Le rayon vert) Éric Rohmer  Francja
1987 Do zobaczenia, chłopcy (Au revoir les enfants) Louis Malle  Francja
1988 Legenda o świętym pijaku (La leggenda del santo bevitore) Ermanno Olmi  Włochy
1989 Miasto smutku (Bēiqíng chéngshì) Hou Hsiao-hsien  Tajwan*
1990 Rosencrantz i Guildenstern nie żyją (Rosencrantz & Guildenstern Are Dead) Tom Stoppard  Wielka Brytania
1991 Urga Nikita Michałkow  ZSRR
1992 Historia Qiu Ju (Qiū Jú dǎ guān sī) Zhang Yimou  Chiny*
1993 Na skróty (Short Cuts) Robert Altman  Stany Zjednoczone
Trzy kolory. Niebieski (Trois couleurs: Bleu) Krzysztof Kieślowski  Francja /  Polska
1994 Niech żyje miłość (Aiqing wansui) Tsai Ming-liang  Tajwan
Przed deszczem (Пред дождот, Pred doždot) Miłczo Manczewski  Macedonia*
1995 Rykszarz (Xích lô) Trần Anh Hùng  Wietnam*
1996 Michael Collins Neil Jordan  Irlandia*
1997 Hana-bi Takeshi Kitano  Japonia
1998 Echa dzieciństwa (Così ridevano) Gianni Amelio  Włochy
1999 Wszyscy albo nikt ('Yī gè dōu bù néng shǎo) Zhang Yimou  Chiny
2000 Krąg (Dayereh) Jafar Panahi  Iran*
2001 Monsunowe wesele (Monsoon Wedding) Mira Nair  Indie
2002 Siostry magdalenki (The Magdalene Sisters) Peter Mullan  Irlandia
2003 Powrót (Возвращение; Wozwraszczenie) Andriej Zwiagincew  Rosja*
2004 Vera Drake Mike Leigh  Wielka Brytania
2005 Tajemnica Brokeback Mountain (Brokeback Mountain) Ang Lee  Stany Zjednoczone
2006 Martwa natura (Sānxiá hǎorén) Jia Zhangke  Chiny
2007 Ostrożnie, pożądanie (Sè, jiè) Ang Lee  Chiny
2008 Zapaśnik (The Wrestler) Darren Aronofsky  Stany Zjednoczone
2009 Liban (Lebanon) Samuel Ma’oz  Izrael*
2010 Somewhere. Między miejscami (Somewhere) Sofia Coppola  Stany Zjednoczone
2011 Faust (Faust) Aleksandr Sokurow  Rosja
2012 Pieta (피에타) Kim Ki-duk  Korea Południowa*
2013 Rzymska aureola (Sacro GRA) Gianfranco Rosi  Włochy
2014 Gołąb przysiadł na gałęzi i rozmyśla o istnieniu
(En Duva satt på en gren och funderade på tillvaron)
Roy Andersson  Szwecja*
2015 Z daleka (Desde allá) Lorenzo Vigas  Wenezuela*
2016 Kobieta, która odeszła (Ang babaeng humayo) Lav Diaz  Filipiny*
2017 Kształt wody (The Shape of Water) Guillermo del Toro  Stany Zjednoczone

*Pierwsza wygrana dla danego państwa.

Wielokrotni zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

Reżyserzy[edytuj | edytuj kod]

Jak dotychczas czterech reżyserów uhonorowano Złotym Lwem dwukrotnie. Do elitarnego grona podwójnych zwycięzców należą:

Kinematografie[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie państw, których filmy zdobywały Złotego Lwa lub analogiczną Wenecką Międzynarodową Nagrodę Główną (Gran Premio Internazionale di Venezia), przyznawaną w latach 1946-1948, przedstawia się następująco:

Państwo Złoty Lew
 Francja 11
 Włochy 10
 Stany Zjednoczone 8
 Chiny 4
 Japonia 3
 RFN 3
 Wielka Brytania 3
 Indie 2
 Irlandia 2
 Polska 2
 Rosja 2
 Tajwan 2
 ZSRR 2
 Algieria 1
 Czechosłowacja 1
 Dania 1
 Filipiny 1
 Izrael 1
 Korea Południowa 1
 Macedonia 1
 Szwecja 1
 Wenezuela 1
 Wietnam 1

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The awards of the Venice Film Festival (ang.). [dostęp 5 listopada 2009].
  2. http://www.labiennale.org/en/cinema/history/the60s70s.html?back=true (ang.). [dostęp 5 listopada 2009].