Złota Palma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Złota Palma

Złota Palma (fr. Palme d’Or) – nagroda filmowa przyznawana przez międzynarodowe jury MFF w Cannes dla najlepszego filmu konkursowego. W latach 1939-1954 oraz 1964-1974 funkcjonowała pod pierwotną nazwą Wielka Nagroda Festiwalu (fr. Grand prix du festival). W niektórych edycjach festiwalu nagradzano więcej niż jeden film.

Najwięcej filmów wyróżnionych Złotą Palmą pochodziło ze Stanów Zjednoczonych (aż 22). Jedynym nagrodzonym filmem wyreżyserowanym przez kobietę był Fortepian (1993) Jane Campion. Dwukrotnie Złotą Palmę przyznano filmom dokumentalnym - były to Świat milczenia (1956) Jacques-Yves'a Cousteau i Louisa Malle'a oraz Fahrenheit 9/11 (2004) Michaela Moore'a.

Jak dotychczas dwukrotnie otrzymali tę nagrodę polscy twórcy filmowi: Andrzej Wajda za Człowieka z żelaza (1981) i Roman Polański za Pianistę (2002).

Laureaci Złotej Palmy[edytuj | edytuj kod]

Rok Film Reżyser Państwo
1939 Union Pacific Cecil B. DeMille  Stany Zjednoczone*
1940-1945
Festiwal nie odbył się.
1946 Skandal (Hets) Alf Sjöberg  Szwecja*
Stracony weekend (The Lost Weekend) Billy Wilder  Stany Zjednoczone
Czerwona ziemia (De røde enge) Bodil Ipsen i Lau Jr. Lauritzen  Dania*
Miasto na dole (Neecha Nagar) Chetan Anand  Indie*
Spotkanie (Brief Encounter) David Lean  Wielka Brytania*
Maria Candelaria Emilio Fernández  Meksyk*
Wielki przełom (Wielikij pieriełom) Fridrich Ermler  ZSRR*
Symfonia pastoralna (La symphonie pastorale) Jean Delannoy  Francja*
Ostatnia szansa (Die letzte Chance) Leopold Lindtberg  Szwajcaria*
Ludzie bez skrzydeł (Muži bez křídel) František Čáp  Czechosłowacja*
Rzym, miasto otwarte (Roma, città aperta) Roberto Rossellini  Włochy*
1947 Rewia na Broadwayu (Ziegfeld Follies) Vincente Minnelli  Stany Zjednoczone
Dumbo Ben Sharpsteen  Stany Zjednoczone
Potępieńcy (Les maudits) René Clément  Francja
Antoni i Antonina (Antoine et Antoinette) Jacques Becker  Francja
Krzyżowy ogień (Crossfire) Edward Dmytryk  Stany Zjednoczone
1948
Festiwal nie odbył się.
1949 Trzeci człowiek (The Third Man) Carol Reed  Wielka Brytania
1950
Festiwal nie odbył się.
1951 Panna Julia (Fröken Julie) Alf Sjöberg  Szwecja
Cud w Mediolanie (Miracolo a Milano) Vittorio De Sica  Włochy
1952 Otello (The Tragedy of Othello) Orson Welles  Stany Zjednoczone
Nadziei za dwa grosze (Due soldi di speranza) Renato Castellani  Włochy
1953 Cena strachu (Le salaire de la peur) Henri-Georges Clouzot  Francja
1954 Wrota piekieł (Jigokumon) Teinosuke Kinugasa  Japonia*
1955 Marty Delbert Mann  Stany Zjednoczone
1956 Świat milczenia (Le monde du silence) Jacques-Yves Cousteau i Louis Malle  Francja
1957 Przyjacielska perswazja (Friendly Persuasion) William Wyler  Stany Zjednoczone
1958 Lecą żurawie (Lietiat żurawli) Michaił Kałatozow  ZSRR
1959 Czarny Orfeusz (Orfeu Negro) Marcel Camus  Francja
1960 Słodkie życie (La Dolce Vita) Federico Fellini  Włochy
1961 Tak długa nieobecność (Une aussi longue absence) Henri Colpi  Francja
Viridiana Luis Buñuel  Hiszpania*
1962 Ślubowanie (O Pagador de Promessas) Anselmo Duarte  Brazylia*
1963 Lampart (Il gattopardo) Luchino Visconti  Włochy
1964 Parasolki z Cherbourga (Les parapluies de Cherbourg) Jacques Demy  Francja
1965 Sposób na kobiety (The Knack or How to Get It) Richard Lester  Wielka Brytania
1966 Kobieta i mężczyzna (Un homme et une femme) Claude Lelouch  Francja
Panie i panowie (Signore e signori) Pietro Germi  Włochy
1967 Powiększenie (Blowup) Michelangelo Antonioni  Włochy
1968
Festiwal odwołany z powodu rozruchów w Paryżu w maju 1968.
1969 Jeżeli... (If...) Lindsay Anderson  Wielka Brytania
1970 MASH Robert Altman  Stany Zjednoczone
1971 Posłaniec (The Go-Between) Joseph Losey  Wielka Brytania
1972 Klasa robotnicza idzie do raju (La classe operaia va in paradiso) Elio Petri  Włochy
Sprawa Mattei (Il caso Mattei) Francesco Rosi  Włochy
1973 Najemnik (The Hireling) Alan Bridges  Wielka Brytania
Strach na wróble (Scarecrow) Jerry Schatzberg  Stany Zjednoczone
1974 Rozmowa (The Conversation) Francis Ford Coppola  Stany Zjednoczone
1975 Kronika lat pożogi (Chronique des années de braise) Mohammed Lakhdar-Hamina  Algieria*
1976 Taksówkarz (Taxi Driver) Martin Scorsese  Stany Zjednoczone
1977 We władzy ojca (Padre padrone) Paolo i Vittorio Taviani  Włochy
1978 Drzewo na saboty (L'albero degli zoccoli) Ermanno Olmi  Włochy
1979 Czas apokalipsy (Apocalypse Now) Francis Ford Coppola  Stany Zjednoczone
Blaszany bębenek (Die Blechtrommel) Volker Schlöndorff  RFN*
1980 Cały ten zgiełk (All That Jazz) Bob Fosse  Stany Zjednoczone
Sobowtór (Kagemusha) Akira Kurosawa  Japonia
1981 Człowiek z żelaza Andrzej Wajda  Polska*
1982 Zaginiony (Missing) Costa Gavras  Stany Zjednoczone
Droga (Yol) Yılmaz Güney  Turcja*
1983 Ballada o Narayamie (Narayama bushiko) Shōhei Imamura  Japonia
1984 Paryż, Teksas (Paris, Texas) Wim Wenders  RFN
1985 Ojciec w podróży służbowej (Otac na sluzbenom putu) Emir Kusturica  Jugosławia*
1986 Misja (The Mission) Roland Joffé  Wielka Brytania
1987 Pod słońcem szatana (Sous le soleil de Satan) Maurice Pialat  Francja
1988 Pelle zwycięzca (Pelle erobreren) Bille August  Dania
1989 Seks, kłamstwa i kasety wideo (Sex, Lies, and Videotape) Steven Soderbergh  Stany Zjednoczone
1990 Dzikość serca (Wild at Heart) David Lynch  Stany Zjednoczone
1991 Barton Fink Joel i Ethan Coenowie  Stany Zjednoczone
1992 Dobre chęci (Den Goda viljan) Bille August  Szwecja
1993 Żegnaj, moja konkubino (Ba wang bie ji) Chen Kaige  Chiny*
Fortepian (The Piano) Jane Campion  Nowa Zelandia*
1994 Pulp Fiction Quentin Tarantino  Stany Zjednoczone
1995 Underground Emir Kusturica  Jugosławia
1996 Sekrety i kłamstwa (Secrets & Lies) Mike Leigh  Wielka Brytania
1997 Smak wiśni (Ta'm e guilass) Abbas Kiarostami  Iran*
Węgorz (Unagi) Shōhei Imamura  Japonia
1998 Wieczność i jeden dzień (Mia aioniotita kai mia mera) Teo Angelopoulos  Grecja*
1999 Rosetta Jean-Pierre i Luc Dardenne  Belgia*
2000 Tańcząc w ciemnościach (Dancer in the Dark) Lars von Trier  Dania
2001 Pokój syna (La stanza del figlio) Nanni Moretti  Włochy
2002 Pianista (The Pianist) Roman Polański  Polska
2003 Słoń (Elephant) Gus Van Sant  Stany Zjednoczone
2004 Fahrenheit 9/11 Michael Moore  Stany Zjednoczone
2005 Dziecko (L'enfant) Jean-Pierre i Luc Dardenne  Belgia
2006 Wiatr buszujący w jęczmieniu (The Wind That Shakes the Barley) Ken Loach  Wielka Brytania
2007 4 miesiące, 3 tygodnie i 2 dni (4 luni, 3 saptamâni si 2 zile) Cristian Mungiu  Rumunia*
2008 Klasa (Entre les murs) Laurent Cantet  Francja
2009 Biała wstążka (Das Weisse Band) Michael Haneke  Austria*
2010 Wujek Boonmee, który potrafi przywołać swoje poprzednie wcielenia
(Lung Boonmee Raluek Chat)
Apichatpong Weerasethakul  Tajlandia*
2011 Drzewo życia (The Tree Of Life) Terrence Malick  Stany Zjednoczone
2012 Miłość (Amour) Michael Haneke  Austria
2013 Życie Adeli (La Vie d'Adèle) Abdellatif Kechiche  Francja
2014 Zimowy sen (Kış Uykusu) Nuri Bilge Ceylan  Turcja
2015 Imigranci (Dheepan) Jacques Audiard  Francja
2016 Ja, Daniel Blake (I, Daniel Blake) Ken Loach  Wielka Brytania
2017 The Square Ruben Östlund  Szwecja
2018 Złodziejaszki (Manbiki kazoku) Hirokazu Koreeda  Japonia

*Pierwsza wygrana dla danego państwa.

Wielokrotni zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

Reżyserzy[edytuj | edytuj kod]

Jak dotychczas ośmiokrotnie przyznano Złotą Palmę dwa razy dla tego samego reżysera. Do elitarnego grona podwójnych zwycięzców należą:

Kinematografie[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie państw, których filmy zdobywały Złotą Palmę lub analogiczną Wielką Nagrodę Festiwalu (Grand prix du festival), przyznawaną w latach 1939-1954 oraz 1964-1974, przedstawia się następująco:

Państwo Złota Palma Wielka Nagroda Podsumowanie
 Stany Zjednoczone 13 9 22
 Francja 7 6 13
 Włochy 5 7 12
 Wielka Brytania 4 6 10
 Japonia 4 1 5
 Szwecja 2 2 4
 Dania 2 1 3
 Austria 2 2
 Belgia 2 2
 Jugosławia 2 2
 Polska 2 2
 RFN 2 2
 Turcja 2 2
 ZSRR 1 1 2
 Algieria 1 1
 Brazylia 1 1
 Chiny 1 1
 Czechosłowacja 1 1
 Grecja 1 1
 Hiszpania 1 1
 Indie 1 1
 Iran 1 1
 Meksyk 1 1
 Nowa Zelandia 1 1
 Rumunia 1 1
 Szwajcaria 1 1
 Tajlandia 1 1


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]