Teatr Nowy w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teatr Nowy w Łodzi
Ilustracja
Neon teatru przy ul. Więckowskiego
Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi
Typ teatru

dramatyczny

Założyciel(e)

Grupa Młodych Aktorów, Kazimierz Dejmek

Kierownictwo
artystyczne

Dorota Ignatjew
(od 2021-02-15)

Data powstania

1949 rok

Państwo

 Polska

Lokalizacja

ul. Zachodnia 93 90-402 Łódź

Spektakle

Brygada szlifierza Karhana
Biedermann i podpalacze

Nagrody

Order Sztandaru Pracy II klasy Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Położenie na mapie Łodzi
Mapa konturowa Łodzi, w centrum znajduje się punkt z opisem „Teatr Nowy w Łodzi”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Teatr Nowy w Łodzi”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Teatr Nowy w Łodzi”
Ziemia51°46′22″N 19°27′08″E/51,772683 19,452265
Strona internetowa teatru
Strona w bazie e-teatr.pl

Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodziłódzki teatr dramatyczny działający od 1949 roku.

Od 15 lutego 2021 roku dyrektorem naczelnym i artystycznym teatru jest Dorota Ignatjew, stając się następczynią Macieja Wojtyszki[1][2].

Historia teatru[edytuj | edytuj kod]

Józef Pilarski i Halina Jabłonowska w sztuce Brygada Szlifierza Karhana, Teatr Nowy w Łodzi (1950)

Budynek teatru otworzono 1 września 1912 i funkcjonował wówczas jako Teatr „Scala”. Wybudował go adwokat Stefan Kobyliński przy udziale Eugeniusza Gundelacha. Do roku 1933 teatr był wynajmowany zespołom żydowskim i teatrzykom variété. W 1933 roku w budynku siedzibę znalazł Teatr Miejski. Podczas okupacji niemieckiej Łodzi, w styczniu 1940 roku, rozpoczął działalność niemiecki Theater zu Litzmannstadt, którego główną siedzibą po rozbudowie gmachu miał zostać dawny Teatr Miejski. Prace przerwano w roku 1942, a przed wyzwoleniem pożar strawił część budowli[3].

W roku 1947 budynek przekazano Towarzystwu Społeczno-Kulturalnemu Żydów z przeznaczeniem na siedzibę Teatru Żydowskiego. Tuż przed oddaniem do użytku został tu również przeniesiony zespół Teatru Nowego, a wspólna inauguracja teatrów odbyła się 4 lutego 1951. Oba zespoły dzieliły budynek do roku 1955, kiedy to Teatr Żydowski został przeniesiony do Warszawy. Pozostałością po czasach gdy w budynku działały dwie instytucje teatralne są dwa oddzielne wejścia od ul. Więckowskiego, oddzielne kasy i gabloty na afisze (zachodnie wejście – czynne współcześnie – do Teatru Nowego, a wschodnie – nieczynne – do Teatru Żydowskiego). W latach 1954–1966 prezentowano tu również spektakle Opery Łódzkiej[3].

Zespół Teatru Nowego powstał z inicjatywy młodych wychowanków łódzkiej szkoły teatralnej Leona Schillera, którzy za cel postawili sobie stworzenie współczesnego wojującego teatru politycznego oraz wychowanie socjalistycznego człowieka[4]. Inauguracją działalności zespołu była premiera sztuki Vaška KáňiBrygada szlifierza Karhana w dniu 12 listopada 1949, w tłumaczeniu Heleny Walickiej i zespołowej reżyserii pod kierunkiem Jerzego Merunowicza[5]. W roli tytułowej wystąpił Józef Pilarski, w pozostałych rolach grali m.in.: Kazimierz Dejmek, Wacław Kowalski, Bohdana Majda, Gustaw Lutkiewicz, Barbara Rachwalska, Janusz Warmiński, Józef Łodyński, Janusz Kłosiński[6]. Początkowo zespół Teatru Nowego działał w gmachu „Domu Żołnierza” przy ul. Daszyńskiego 34 (dziś ul. Tuwima). Pierwotny zespół wyłonił się, z pracującej nad metodą Stanisławskiego, Grupy Młodych Aktorów[4], do której należeli Kazimierz Dejmek, Dobrosław Mater, Tadeusz Mierzejewski, Janusz Warmiński, Jerzy Merunowicz, Stanisław Łapiński, Barbara Rachwalska, Bronisława BronowskaInformacje powiązane z artykułem „Bronisława Bronowska” w Wikidanych, Józef Pilarski, Wojciech Pilarski, Tadeusz Minc i Andrzej Wydrzyński.

W roku 1957, w budynku dawnego magazynu kostiumów Teatru Żydowskiego, utworzono Małą Scenę, którą po przebudowie w latach 1958–1960 nazwano Małą Salą. W latach 1993–1998 przeprowadzono generalny remont budynków teatru[3].

Uhonorowanie[edytuj | edytuj kod]

Zarządzeniem prezydenta RP Bolesława Bieruta z 17 lutego 1950 Państwowemu Teatrowi Nowemu w Łodzi został nadany Order Sztandaru Pracy II klasy za wysoki poziom artystyczny i ideologiczny[7].

14 stycznia 2008 roku teatr otrzymał imię swojego pierwszego dyrektora i założyciela – Kazimierza Dejmka[8], a w 2019 roku Minister kultury i dziedzictwa narodowego, Piotr Gliński, nadał teatrowi Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” z okazji 70-lecia istnienia[9].

Sceny Teatru Nowego[edytuj | edytuj kod]

  • Duża Sala (ul. Więckowskiego 15) posiada dwupoziomową, klimatyzowaną widownię mogącą pomieścić 380 widzów, obrotową scenę z systemem zapadni, fosę dla orkiestry oraz nowoczesny sprzęt nagłaśniający i oświetleniowy.
  • Mała Sala (ul. Zachodnia 93) ma charakter studyjny i eksperymentalny. Nie ma w niej podziału na widownię i scenę. Na widowni może zasiąść od 100 do 150 osób.

Zespół aktorski w sezonie 2018/2019[edytuj | edytuj kod]

Mała Sala; ul. Zachodnia

Osoby współpracujące z teatrem[edytuj | edytuj kod]

Nie-Boska komedia, inscenizacja Bohdan Korzeniewski, scenografia Józef Szajna, 1959

Aktorzy[edytuj | edytuj kod]

Reżyserzy[edytuj | edytuj kod]

Scenografowie[edytuj | edytuj kod]

Kompoztorzy[edytuj | edytuj kod]

Dramaturdzy[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dariusz Pawłowski, Dorota Ignatjew oficjalnie dyrektorem Teatru Nowego im. K. Dejmka w Łodzi, „Dzienniklodzki.pl” [dostęp 2021-02-15] (pol.).
  2. Małgorzata Szlachetka, Zmiany w Teatrze Nowym w Łodzi. Konkurs na dyrektora wygrała Dorota Ignatjew, „Gazeta Wyborcza – Łódź online” [dostęp 2021-01-04] (pol.).
  3. a b c Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka, spacerownikteatralny.pl [dostęp 2022-06-11].
  4. a b Teatr Nowy im. K. Dejmka w Łodzi, Teatr Nowy im. K. Dejmka w Łodzi [dostęp 2018-11-02] (ang.).
  5. Teatr Nowy w Łodzi. onet.pl. [dostęp 2011-11-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-31)].
  6. Brygada szlifierza Karhana – Vasek Kania. e-teatr.pl. [dostęp 2011-11-19].
  7. M.P. z 1950 r. nr 25, poz. 263.
  8. Uchwałą Rady Miasta Łodzi z dnia 14 października 2007.
  9. Teatr Nowy w Łodzi świętuje 70-lecie swojego istnienia – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Portal Gov.pl, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2019-11-16] (pol.).
  10. Zespół aktorski. nowy.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-03)]..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]