Sojuz 2 (rakieta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sojuz-2.1a
Rodzina rakiet nośnych Sojuz
Ilustracja
Sojuz 2.1a
Producent Rosja Rosja, CSKB-Progress
Data pierwszego startu 8 listopada 2004
Data ostatniego startu 14 lipca 2017
Statystyki
Wszystkie starty 31
Udane starty 30 (97%)
Nieudane starty 1
Zdolność wynoszenia 7020 kg na orbitę o wys. 200 km i nachyl. 51,60°
Wymiary
Długość 46,10 m
Średnica 2,95 m
Masa całkowita 305 000 kg
Stopnie rakiety
Stopień 0. 4x Sojuz-ST-0
Stopień 1. 1x Sojuz-ST-1
Stopień 2. 1x Sojuz-ST-2
Stopień 3. 1x Fregat (opcjonalnie)
Stopień 4. Wołga (opcjonalnie, jako człon 3.)
Sojuz 2.1b
Rodzina rakiet nośnych Sojuz
Ilustracja
Sojuz 2.1b
Producent Rosja Rosja, CSKB-Progress
Data pierwszego startu 27 grudnia 2006
Data ostatniego startu 25 maja 2017
Statystyki
Wszystkie starty 34
Udane starty 33 (97%)
Nieudane starty 1
Zdolność wynoszenia 8250 kg na orbitę o wys. 200 km i nachyl. 51,60°
Wymiary
Długość 46,10 m
Średnica 2,95 m
Masa całkowita 305 000 kg
Stopnie rakiety
Stopień 0. 4x Sojuz-ST-0
Stopień 1. 1x Sojuz-ST-1
Stopień 2. 1x Sojuz-2.1b-2
Stopień 3. 1x Fregat (opcjonalnie)
Sojuz-2.1w
Rodzina rakiet nośnych Sojuz
Ilustracja
Producent Rosja Rosja, CSKB-Progress
Data pierwszego startu 28 grudnia 2013
Data ostatniego startu 23 czerwca 2017
Statystyki
Wszystkie starty 3
Udane starty 3 (100%)
Nieudane starty 0
Wymiary
Długość 44[1] m
Średnica 2,95[1] m
Masa całkowita 157 000[1] kg
Stopnie rakiety
Stopień 1. NK-33A
Stopień 2. RD-0124
Stopień 3. Wołga (opcjonalny)

Sojuz 2 (ros. Союз 2) – rakieta nośna oparta konstrukcyjnie na pocisku balistycznym R-7. Rakieta ta została zaprojektowana jako następczyni używanych do dziś rakiet Sojuz-U i Sojuz-FG. W kosmos za pomocą tej rakiety wynoszone są satelity najnowszej generacji, jednak są plany na użycie rakiety Sojuz 2 do wynoszenia ostatnich statków załogowych Sojuz.

Dane techniczne[edytuj]

Rakieta Sojuz 2 swą konstrukcję zawdzięcza poprzednim rakietom serii Sojuz. Jest to rakieta dwustopniowa, posiadająca cztery dopalacze z silnikami RD-107. Człon pierwszy posiada jeden silnik RD-108, a w członie drugim zamontowano jednostkę napędową RD-0110 lub RD-0124. Rakiety te mogą startować zarówno w wersji dwustopniowej, jak i z zamontowanym członem Fregat lub członem Wołga. Jako paliwo rakieta wykorzystuje naftę i ciekły tlen (wyjątkiem są człony Fregat i Wołga wykorzystujące UDMH i tetratlenek diazotu).

Historia[edytuj]

Pierwszy start tej rakiety odbył się z kosmodromu Plesieck (Rosja) 8 listopada 2004. Był to lot suborbitalny z wykorzystaniem kapsuły satelity typu Zenit-8 jako obciążenie. Od 2010 rakiety Sojuz 2 zastąpiły rakiety typu Mołnia M.

W październiku 2011 z kosmodromu Kourou wystartowała rakieta Sojuz 2.1b (znana jako Sojuz ST-B) z członem Fregat, wynosząc na orbitę satelity europejskiego systemu nawigacyjnego Galileo: IOV1 i IOV2. Był to pierwszy start rakiety Sojuz z tego kosmodromu (dotychczas rakiety tego typu startowały z kosmodromów w Rosji lub z Bajkonuru w Kazachstanie). Wersje startujące z kosmodromu Kourou są lekko zmodyfikowane w porównaniu do zwykłych Sojuzów 2 (m.in. mają dodatkową awionikę wyprodukowaną przez europejskie firmy) i noszą oznaczenia Sojuz ST (ST-A lub ST-B, w zależności od użytego wariantu).

Opracowano również wersję rakiety Sojuz 2.1w (jej stara nazwa to Sojuz 1), która (w przeciwieństwie do wszystkich rakiet opartych na pocisku R-7) nie posiada dopalaczy wyposażonych w silniki RD-107, a zamiast silnika RD-108 pierwszy człon jest wyposażony w silnik NK-33A, będący ulepszoną wersją silnika NK-33 przeznaczonego do nieudanych radzieckich rakiet N1[2]. Pierwszy start tej rakiety nastąpił 28 grudnia 2013.

Z dotychczasowych startów różnych wersji rakiet Sojuz 2 tylko jeden był nieudany, a trzy częściowo udane.

Wyrzutnie obsługujące rakietę[edytuj]

Starty[edytuj]

No. Data Czas (GMT) Konfiguracja Wyrzutnia startowa Skutek Ładunek Uwagi
1 8 listopada 2004 18:29:58 Sojuz 2.1a LC-43/4 Plesieck Start udany Zenit-8 (balast) Test balistyczny
2 19 października 2006 16:28:13 Sojuz 2.1a/ST Fregat LC-31/6 Bajkonur Start udany Metop-A Satelita meteorologiczny
3 24 grudnia 2006 08:34:44 Sojuz 2.1a/ Fregat LC-43/4 Plesieck Start udany Meridian 1 Satelita komunikacyjny
4 27 grudnia 2006 14:23:38 Sojuz 2.1b/ Fregat LC-31/6 Bajkonur Start udany COROT Teleskop kosmiczny
5 26 lipca 2008 18:31:36 Sojuz 2.1b LC-43/4 Plesieck Start udany[3] Kosmos 2441 Satelita rozpoznawczy
6 21 maja 2009 21:53:33 Sojuz 2.1a/ Fregat LC-43/4 Plesieck Start częściowo udany[4] Meridian 2 Satelita komunikacyjny
7 17 września 2009 15:55:07 Sojuz 2.1b/ Fregat LC-31/6 Bajkonur Start udany Meteor-M1
Uniwersyteckij-Tatiana-2
Sterch-2
IRIS
UGATUSAT
SumbandilaSat
BLITS
Satelita meteorologiczny
oraz zestaw małych satelitów naukowych
8 19 października 2010 17:10:59 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-31/6 Bajkonur Start udany Globalstar-2 F1
(6 satelitów)
Satelity komunikacyjne
9 2 listopada 2010 00:58:39 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Meridian 3 Satelita komunikacyjny
10 26 lutego 2011 03:07:15 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany GLONASS-K Satelita nawigacyjny
11 4 maja 2011 17:41:33 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Meridian 4 Satelita komunikacyjny
12 13 lipca 2011 02:27:04 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-31/6 Bajkonur Start udany Globalstar-2 F2
(6 satelitów)
Satelity komunikacyjne
13 2 października 2011 20:15:14 Sojuz 2.1b/ Fregat LC-43/4 Plesieck Start udany GLONASS-M Satelita nawigacyjny
14 21 października 2011 10:30:26 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany[5] IOV FM1 & FM2 Satelity nawigacyjne
15 28 listopada 2011 08:25:58 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany[6] GLONASS-M Satelita nawigacyjny
16 17 grudnia 2011 02:03:48 Sojuz 2.1a/ST Fregat ELS Kourou Start udany[7] Pleiades 1A
SSOT
ELISA (4 satelity)
Satelita teledetekcyjny
Satelita obserwacji Ziemi dla Chile
Satelity z serii Electronic Intelligence Satellites
17 23 grudnia 2011 12:08:10 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start nieudany[8] Meridian 5 Satelita komunikacyjny
18 28 grudnia 2011 17:09:02 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-31/6 Bajkonur Start udany[9] Globalstar 2 (x6) Satelity komunikacyjne
19 17 września 2012 16:28:40 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-31/6 Bajkonur Start udany Metop-B Satelita meteorologiczny
20 12 października 2012 18:15:00 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany[10] IOV FM3 & FM4 Satelity nawigacyjne
21 14 listopada 2012 11:42:46 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Meridian 6 Satelita komunikacyjny
22 2 grudnia 2012 02:02:50 Sojuz 2.1a/ST Fregat ELS Kourou Start udany Pleiades 1B Satelita rozpoznawczy
23 6 lutego 2013 16:04:24 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-31/6 Bajkonur Start udany Globalstar-2 (x6) Satelity komunikacyjne
24 19 kwietnia 2013 10:00:00 Sojuz 2.1a LC-31/6 Bajkonur Start udany Bion-M1
Beesat-2
Beesat-3
SOMP
OSSI-1
AIST 2
Dove 2
Satelita biologiczny
Satelity demonstracyjne
25 26 kwietnia 2013 05:23:41 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2485
(GLONASS-M)
Satelita nawigacyjny
26 7 czerwca 2013 18:37:59 Sojuz 2.1b LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2486
(Persona)
Satelita szpiegowski
27 25 czerwca 2013 17:28:48 Sojuz 2.1b LC-31/6 Bajkonur Start udany Resurs-P 1 Satelita obserwacji Ziemi
28 25 czerwca 2013 19:27:03 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany O3b-1/2/3/4 Satelity komunikacyjne
29 19 grudnia 2013 09:12:18 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany Gaia Sonda kosmiczna
30 28 grudnia 2013 12:30:00 Sojuz 2.1w/ Wołga LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2492 (SKRL-756 No. 1)
Kosmos 2493 (SKRL-756 No. 2)
AIST 1
Satelity kalibracji radaru,
Satelita studencki
31 23 marca 2014 22:54:03 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2494
(GLONASS-M)
Satelita nawigacyjny
32 3 kwietnia 2014 21:02:26 Sojuz 2.1a/ST Fregat-M ELS Kourou Start udany Sentinel 1A Satelita obserwacji Ziemi
33 6 maja 2014 13:49:35 Sojuz 2.1a LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2495
(Kobalt-M)
Satelita szpiegowski
34 14 czerwca 2014 17:16:48 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2500 (GLONASS-M) Satelita nawigacyjny
35 8 lipca 2014 15:58:28 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-31/6 Bajkonur Start udany Meteor-M2
Relek (MKA-PN 2)
DX-1
SkySat 2
UKube-1
AISSat-2
TechDemoSat 1
Satelity naukowe,
Satelity eksperymentalne
36 10 lipca 2014 18:55:56 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany O3b-5/6/7/8 Satelity komunikacyjne
37 18 lipca 2014 20:50:00 Sojuz 2.1a LC-31/6 Bajkonur Start udany Foton M-4 Satelita badawczy
38 22 sierpnia 2014 12:27:11 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start częściowo udany FOC-1
FOC-2
Satelity nawigacyjne
Awaria członu Fregat, satelity wypuszczono na niewłaściwej orbicie
39 29 października 2014 07:09:43 Sojuz 2.1a LC-31/6 Bajkonur Start udany Progress M-25M Zaopatrzenie ISS
40 30 października 2014 01:42:52 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Meridian 7 Satelita komunikacyjny
41 30 listopada 2014 21:52:26 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2501 (GLONASS-K1) Satelita nawigacyjny
42 18 grudnia 2014 18:37:00 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany O3b-9/10/11/12 Satelity komunikacyjne
43 25 grudnia 2014 03:01:13 Sojuz 2.1b LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2502 (Lotos-S) Satelita rozpoznawczy
44 26 grudnia 2014 18:55:50 Sojuz 2.1b LC-31/6 Bajkonur Start udany Resurs-P 2 Satelita obserwacji Ziemi
45 27 lutego 2015 11:01:36 Sojuz 2.1a LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2503
(Bars-M)
Satelita rozpoznawczy
46 27 marca 2015 21:46:18 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany FOC-3
FOC-4
Satelity nawigacyjne
47 28 kwietnia 2015 07:09:50 Sojuz 2.1a LC-31/6 Bajkonur Start udany Progress M-27M Awaria pojazdu po oddzieleniu od rakiety. Misję uznano za nieudaną.
48 5 czerwca 2015 15:23:54 Sojuz 2.1a LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2505
(Kobalt-M)
Satelita rozpoznawczy
49 23 czerwca 2015 16:44:00 Sojuz 2.1b LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2506
(Persona)
Satelita rozpoznawczy
50 11 września 2015 02:08:10 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany FOC-5
FOC-6
Satelity nawigacyjne
51 17 listopada 2015 06:33:41 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2510
(EKS)
Satelita rozpoznawczy
52 5 grudnia 2015 14:08:33 Sojuz 2.1w/ Wołga LC-43/4 Plesieck Start częściowo udany Kosmos 2511 (Kanopus-ST)
Kosmos 2512
Kosmos 2511 nie oddzielił się od stopnia górnego
53 17 grudnia 2015 11:51:56 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany FOC-8
FOC-9
Satelity nawigacyjne
54 21 grudnia 2015 08:44:39 Sojuz 2.1a LC-31/6 Bajkonur Start udany Progress MS-01 Zaopatrzenie ISS
55 7 lutego 2016 00:21 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2514
(GLONASS-M)
Satelita nawigacyjny
56 13 marca 2016 18:56:00 Sojuz 2.1b LC-43/4 Plesieck Start udany Resurs-P 3 Satelita obserwacji Ziemi
57 24 marca 2016 09:42:00 Sojuz 2.1a LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2515
(Bars-M)
Satelita rozpoznawczy
58 31 marca 2016 16:23:57 Sojuz 2.1a LC-31/6 Bajkonur Start udany Progress MS-02 Zaopatrzenie ISS
59 25 kwietnia 2016 21:02:13 Sojuz 2.1a/ST Fregat-M ELS Kourou Start udany Sentinel 1B
MICROSCOPE
AAUSat 4, E-st@r 3, OUFTI-1
Satelita obserwacji Ziemi
Satelita badawczy
Satelity technologiczne
60 28 kwietnia 2016 02:01:21 Sojuz 2.1a/ Wołga 1S Wostocznyj Start udany Michajło Łomonosow
AIST-2D, SamSat 218
Satelita badawczy
Satelity technologiczne
61 24 maja 2016 08:48:43 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany FOC-10
FOC-11
Satelity nawigacyjne
62 29 maja 2016 08:44:35 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2516
(GLONASS-M)
Satelita nawigacyjny
63 28 stycznia 2017 01:03:34 Sojuz 2.1b/ST Fregat-MT ELS Kourou Start udany Hispasat 36W-1 Satelita komunikacyjny
64 18 maja 2017 11:54:53 Sojuz 2.1a/ST Fregat-M ELS Kourou Start udany SES-15 Satelita komunikacyjny
65 25 maja 2017 06:33:41 Sojuz 2.1b/ Fregat-M LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2518 (EKS-2) Satelita rozpoznawczy
66 14 czerwca 2017 09:20:13 Sojuz 2.1a LC-31/6 Bajkonur Start udany Progress MS-06 Zaopatrzenie ISS
67 23 czerwca 2017 18:04:39 Sojuz 2.1w/ Wołga LC-43/4 Plesieck Start udany Kosmos 2519 Wojskowy satelita geodezyjny 14F150 Napryazhenie; projekt Nivelir-ZU
68 14 lipca 2017 06:36:49 Sojuz 2.1a/ Fregat-M LC-31/6 Bajkonur Start udany Kanopus-V-IK i 72 inne małe satelity 73 satelity na 3 różne wysokości na niskiej orbicie okołoziemskiej

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Soyuz 2-1v Launch Vehicle (ang.). W: Spaceflight101.com [on-line]. [dostęp 2017-06-22].
  2. a b Mark Wade: Soyuz-2-1V (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line]. [dostęp 2017-06-21].
  3. Soyuz 2-1b rocket launches classified military payload. Spaceflight Now, 2008-07-26.
  4. Anatoly Zak: The Meridian satellite (14F112). W: RussianSpaceWeb [on-line]. [dostęp 3 maja 2011].
  5. Soyuz flight VS01 Lifts Off From French Guiana.
  6. Soyuz 2-1B successfully launches new Glonass-M satellite into orbit (ang.). W: NASASpaceFlight [on-line]. 2011-11-28. [dostęp 2017-06-03].
  7. Six defense satellites launched by Soyuz rocket
  8. Russian satellite crashes into Siberia after launch
  9. Globalstar satellites 'flawlessly' orbited by Soyuz. Spaceflight Now. [dostęp 28 grudnia 2011].
  10. Soyuz ST-B launches Galileo twins successfully to orbit.(ang.) dostęp: 2012-10-13

Bibliografia[edytuj]