Stanisław Dmowski (cichociemny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Dmowski
Feliks Lipiński
Podlasiak, Kruszynka
kapitan piechoty kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia 20 listopada 1909
Zimnawoda, powiat węgrowski
Data śmierci 2002
Przebieg służby
Lata służby 1934–1947
Siły zbrojne Wojsko Polskie II RP, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 10 Pułk Piechoty (II RP), 26 Dywizja Piechoty (II RP), 2 Dywizja Strzelców Pieszych Oddział III Operacyjny AK, 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK
Stanowiska dowódca kompanii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca kreślarz
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (od 1941, czterokrotnie)

Stanisław Dmowski vel Feliks Lipiński pseud.: „Podlasiak”, „Kruszynka” (ur. 20 listopada 1909 w Zimnejwodzie, powiat węgrowski, zm. w 2002) – dyplomowany oficer Wojska Polskiego, kapitan piechoty służby stałej, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w szkole kadetów w Różanie i Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej (1931–1934), po której ukończeniu został przydzielony do 10 Pułku Piechoty[1].

We wrześniu 1939 roku był dowódcą kompanii ckmów przeciwlotniczych 26 Dywizji Piechoty, walczył m.in. pod miejscowościami Czerlin, Gołańcz, Żnin, Barcin, w bitwie nad Bzurą, Kompina, Gągolin Północny, Skierniewice, Osiek, Wyszogród[1]. Został ranny w nogę w Niwiskach pod Siedlcami[1][2]. Niemcy zabrali go rannego z pola walki do szpitala w Kopciach[2] albo w Błoniu[1]. Okazało się, że niemiecki lekarz był jego znajomym ze szkoły oficerskiej. Po kilku dniach ostrzegł Dmowskiego i kazał uciekać. Około godziny 23:00 pod pretekstem zmiany opatrunku dał mu płaszcz oficera niemieckiego. Poszli w stronę wartowników, rozmawiając po niemiecku. Po dojściu do posterunku Dmowski został krok w tyle, a Niemiec podał hasło wartownikowi, który ich przepuścił. W pewnej odległości Dmowski oddał płaszcz i udał się do domu, który opuścił następnego dnia[1][2]. 12 listopada albo w nocy z 14 na 15 listopada[1] 1939 roku przekroczył granicę polsko-węgierską.

W listopadzie 1939 roku dotarł do Francji, gdzie służył jako dowódca 8 kompanii w 5 pułku strzelców pieszych 2 Dywizji Strzelców Pieszych. Został internowany w Szwajcarii, skąd zbiegł 23 lipca 1940 roku. Od października 1940 roku przebywał w Wielkiej Brytanii, gdzie pracował w obsadzie Szkoły Podchorążych Piechoty.

Odbył przeszkolenie konspiracyjne ze specjalnością w dywersji, III kurs w Wyższej Szkole Wojennej oraz praktykę w Oddziale III Sztabu Naczelnego Wodza. Został zaprzysiężony 19 stycznia 1944 roku i następnie przeniesiony do Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza i do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech.

Został zrzucony w Polsce na Placówka „Wilga[3]”, usytuowana w obszarze Beskidu Sądeckiego i Gorców koło wsi Szczawa w nocy z 26 na 27 grudnia 1944 roku w ramach operacji lotniczej „Staszek 2”. Po skoku został tymczasowo przydzielony do dyspozycji Oddziału III Operacyjnego AK. W oczekiwaniu na ostateczny przydział pozostawał w 1 batalionie 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK.

W 1946 roku był przez około miesiąc więziony przez UB, po ucieczce z Polski osiedlił się na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie po dwuletniej pracy w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia przez wiele lat pracował jako rysownik elektryczny w Elliott Automation(ang.)[1].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Macieja i Bronisławy z domu Skarzyńskiej. Ożenił się z Haliną Relich, mieli troje dzieci.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h First to Fight: Telling Times: Lieutenant Colonel Stanisław Dmowski, by his children. W: Threads of History. s. 157–159. (ang.)
  2. a b c Andrzej Karlikowski i Koło Badaczy Historii Naszego Regionu, Gimnazjum w Jakubowie. Wrzesień 1939 r. w powiecie mińskim i gminie Jakubów. „Rocznik Mińsko-Mazowiecki”. 12, s. 97, 2004. 
  3. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, www.muzeumlotnictwa.pl [dostęp 2016-07-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]