Gołańcz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Gołańcz
Zamek w Gołańczy
Zamek w Gołańczy
Herb
Herb Gołańczy
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat wągrowiecki
Gmina Gołańcz
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie od 1399
Burmistrz Mieczysław Durski
Powierzchnia 12,64[1] km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

3431
271,43 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 67
Kod pocztowy 62-130
Tablice rejestracyjne PWA
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Gołańcz
Gołańcz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gołańcz
Gołańcz
Ziemia 52°57′N 17°18′E/52,950000 17,300000Na mapach: 52°57′N 17°18′E/52,950000 17,300000
TERC
(TERYT)
4303828034
Urząd miejski
ul. Dr. P. Kowalika 2
62-130 Gołańcz
Wikisłownik Hasło Gołańcz w Wikisłowniku
Strona internetowa
Kościół

Gołańczmiasto w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gołańcz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2012, miasto liczyło 3431 mieszkańców[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o osadzie Gołanch sięgają roku 1222 – w dokumentach wymieniono ją jako jedną z wsi płacących dziesięcinę kościołowi cystersów w Łeknie. W roku 1399 Gołańcz nazwana została miastem, a w dokumencie wspomina się o obywatelu miasta Gołańczy, mieszczaninie Sieciesławie. Od początku swego istnienia należała do rodu Pałuków-Gołańczewskich, a następnie do ich następców, tj. Grudzińskich, Smoguleckich, Flemingów, Przebendowskich, Malechowskich, Mielżyńskich, Czarneckich i Hutten-Czapskich. W długiej historii Gołańczy bywały okresy, że traciła prawa miejskie i ponownie je odzyskiwała. Była niszczona przez obcych najeźdźców i odbudowywana później przez jej mieszkańców i dziedziców. Następnie Gołańcz stawała się własnością kolejno rodów Flemingów, Przebendowskich, Malechowskich, Mielżyńskich, Czarneckich i Hutten-Czapskich. Mieszkańcy Gołańczy i najbliższej okolicy brali czynny udział w powstaniach narodowych, a szczególnie wyróżnili się w powstaniu wielkopolskim (1918/1919).

W okresie międzywojennym (1918-1939) Gołańcz wchodziła w skład powiatu wągrowieckiego i liczyła 1400 mieszkańców, w tym było około 100 Niemców i 25 Żydów. Ludność utrzymywała się głównie z rolnictwa.

Działał tutaj tartak, młyn, mleczarnia i hotel. W 1907 roku wybudowany został dworzec kolejowy, istniała także poczta, szkoła, posterunek policji oraz bank i apteka. W okresie niemieckiej okupacji część ludności polskiej została wysiedlona z Gołańczy do Generalnego Gubernatorstwa. 22 stycznia 1945 roku do Gołańczy wkroczyły jednostki Armii Czerwonej, które miejscowa ludność witała wówczas jako wyzwolicieli. W okresie 1945-1989 miasto rozwinęło się. Wzrosła liczba jego mieszkańców, wybudowane zostało nowe osiedle im. Karola Libelta przez ówczesny kombinat PGR, powstały także nowe osiedla mieszkaniowe na Smolarach i przy ulicy Zamkowej oraz Walki Młodych. Mieszkańcy byli zatrudniani, m.in. w kombinacie PGR, Spółdzielni Kółek Rolniczych, POZAMECIE, tartaku, mleczarni, Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska.

W październiku 1945 roku powstała Dwuletnia Szkoła Rolnicza, kształcąca kadry dla miejscowego rolnictwa. W czerwcu 1990 r. oddany został do użytku elewator zbożowy mogący pomieścić jednorazowo 50 tys. ton zboża, jeden z największych w północno-zachodniej Polsce. Zmiany społeczno-polityczne i ustrojowe po 1989 roku jakie zaszły w kraju dotknęły także Gołańcz. Typowe zjawiska dla okresu przejściowego, to jest bezrobocie i upadek zakładów pracy oraz wprowadzenie gospodarki rynkowej, spowodowały chwilowe załamanie się dotychczasowych struktur gospodarczych. W latach 90. miejscowe władze samorządowe dokonały modernizacji ulic i Rynku, powstała nowa sieć wodociągowa i sanitarna, większość mieszkańców posiada telefony, powstała nowa sieć placówek usługowo-handlowych. oczyszczalnia ścieków i nowoczesna stacja wodociągowa, rozbudowano szkolę podstawową. Na 1999 rok planowane było oddanie do użytku nowych obiektów na 600-lecie miasta.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Ruina zamku z XIV-XV wieku
Information icon.svg Osobny artykuł: Zamek w Gołańczy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy