Stefan Bidziński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janina - herb Bidzińskich

Stefan Bidziński herbu Janina (ur. ok. 1630, zm. 1 lutego 1704[1]) – wojewoda sandomierski od 1699 roku, kasztelan sandomierski w latach 1685–1699, strażnik wielki koronny w latach 16681696, podstoli sandomierski w 1659 roku, pułkownik, starosta chęciński, skalski, starosta żarnowiecki w 1676 roku[2].

Syn Jana i Zuzanny z Chyckich.

Uczył się w gimnazjum kalwińskim w Bełżycach w 1640 roku. Pochodził z Bidzin, był ich dziedzicem. 3 października 1655, podczas bitwy pod Wojniczem, uratował życie hetmanowi Stanisławowi Lanckorońskiemu. W 1662 r. jako porucznik dowodził niewielkim oddziałkiem, mającym ochraniać żywiecczyznę przed rabunkami, jakich dopuszczali się nieopłacani żołnierze tzw. "Związku Święconego". Został jednak wkrótce stamtąd odwołany uniwersałem królewskim, jako że sam postępował gorzej od "Związkowych" i "...dosyć szkody i uciemiężenia w poddanych uczynił".[3] W 1664 roku podczas wojny z carem, wyprawił się aż pod Moskwę. W roku 1668 został strażnikiem wielkim koronnym oraz pułkownikiem. Potem walczył z Turkami. Ceniono go wysoko i powierzano mu najtrudniejsze zadania. W 1671 brał udział w Bitwie pod Kalnikiem i Bitwie pod Bracławiem. [4]

Elektor Jana III Sobieskiego z województwa sandomierskiego w 1674 roku[5]. Był jednym z najbliższych współpracowników Jana III Sobieskiego. W swych mowach sejmowych zagrzewał do starcia zbrojnego z paraliżującą rządy (liberum veto), a nawet działania zbrojne (Święta Liga), opozycją.

Wziął udział w wyprawie na czambuły, podczas której w zwycięskiej bitwie pod Komarnem dowodził jedną z dwóch grup wojsk hetmana Sobieskiego. W bitwie pod Chocimiem spadł z koniem z naddniestrzańskiej skarpy, lecz przeżył. Był posłem na sejm 1678/1679 roku.[6].

Na wyprawę wiedeńską wystawił chorągiew pancerną i wołoską oraz regiment dragonii. Pod Parkanami wdał się w niefortunną, przegraną bitwę. Był kandydatem na urząd hetmana. W 1685 r. otrzymał godność kasztelana, a w 1699 – wojewody sandomierskiego.

Był elektorem Augusta II Mocnego w 1697 roku z województwa sandomierskiego[7].

Cieszył się powszechnym szacunkiem. Ofiarował 100 000 zł na wykup jeńców z niewoli. Ufundował szpital oraz klasztor reformatów w Pińczowie. Po konwersji z kalwinizmu na katolicyzm stał się jego gorliwym wyznawcą, zwalczając swoich dawnych współwyznawców. Był towarzyszem broni i przyjacielem Wespazjana Kochowskiego.

Był właścicielem Bidzin w powiecie sandomierskim i Januszowic w powiecie wiślickim[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Krzysztof Chłapowski: Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe. Warszawa: Bellerive-sur-Allier, 2017, s. 101.
  2. Krzysztof Chłapowski: Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795. Materiały źródłowe. Warszawa: Bellerive-sur-Allier 2017, s. 100.
  3. Komoniecki Andrzej: Chronografia albo dziejopis żywiecki / oprac. Grodziski Stanisław, Dwornicka Irena. Żywiec: wyd. Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, 1987, s. 206.
  4. Muzeum Pałac w Wilanowie, Index osób, Bidziński Stefan
  5. Volumina Legum. T. V. Petersburg, 1860, s. 150.
  6. Volumina Legum. T. V. Petersburg, 1860, s. 268.
  7. Suffragia województw i ziem koronnych i W. X. Litewskiego zgodnie na [...] Augusta II obranego króla polskiego [...] dnia 27 VI i przy poparciu wolnej elekcjej jego [...], s. 7.
  8. Zofia Trawicka, Życie polityczne szlachty województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVII w. [w:] Między monarchą a demokracją. Studia z dziejów Polski XV–XVIII wieku / red. A. Sucheni-Grabowska, A. Żaryn. Warszawa, 1994, s. 314.

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]