Przejdź do zawartości

Jan Kostka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy podskarbiego ziem pruskich, wojewody sandomierskiego. Zobacz też: inne osoby o tym samym imieniu i nazwisku.
Jan Kostka
Herb
Dąbrowa
Rodzina

Kostkowie herbu Dąbrowa

Data i miejsce urodzenia

1529
Sztembark

Data i miejsce śmierci

31 maja 1581
Jarosław

Ojciec

Stanisław Kostka

Matka

Elżbieta z Eilemberku

Żona

1. Jadwiga Przerębska
2. Zofii Odrowąż

Dzieci

z Jadwigą Przerębską:
Stanisław,
Jan I,
Elżbieta Kostka Żalińska,
Zofia;
z Zofią Odrowąż:
Jan II,
Anna Kostka Ostrogska,
Katarzyna Sieniawska,
Magdalena

Jan Kostka[1] herbu Dąbrowa (łac. Ioanne Kostka de Stemberk[2]; ur. 1529 w Sztembarku, zm. 31 maja 1581 w Jarosławiu) – sekretarz królewski od 1554, podskarbi ziem pruskich i ekonom malborski (1554), kasztelan gdański (1556), wojewoda sandomierski (1574), starosta malborski, płocki, golubski i lipieński.

Był synem Stanisława Kostki[3] i Elżbiety Eulenburg. Studiował w Niemczech, Flandrii i Hiszpanii.


W 1568 roku Zygmunt II August postawił Jana Kostkę na czele świeżo powołanej Komisji Morskiej[4]. Uczestniczył w organizacji polskiej floty wojennej. Był zwolennikiem unii Prus Królewskich z Koroną. Był sygnatariuszem aktu unii lubelskiej 1569 roku[5]. Podpisał konfederację warszawską 1573 roku[6]. Dwukrotnie (1573, 1575) kandydat na króla Polski (za pierwszym razem ostatecznie poparł Henryka Walezego, którego elekcję potwierdził[7], za drugim Annę Jagiellonkę). Na zjeździe w Jędrzejowie w 1576 roku potwierdził wybór Stefana Batorego na króla Polski[8].

Pochowany w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Lisewie obok swego ojca, Stanisława, wojewody chełmińskiego. Lisewo znajdowało się w starostwie lipieńskim (wówczas znanym także jako lipnowskie), trzymanym przez Kostków od 1530. Stanisław i Jan Kostkowie, kolejni starostowie lipieńscy, odbudowali jako swoją rezydencję dawny krzyżacki zamek w Lipienku i byli fundatorami szesnastobocznej, gotycko-renesansowej wieży lisewskiego kościoła. W 1591 rodzina Kostków ufundowała tam także zachowane do dziś renesansowe epitafium dla Jana[9][10].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]
Epitafium Kostków z 1591 w kościele w Lisewie

Od 1555 był mężem Jadwigi Przerębskiej, z którą miał czworo dzieci:

Od 1575 był mężem Zofii Odrowąż, z którą miał czworo dzieci:


Drzewo

[edytuj | edytuj kod]
Iwan Ostrogski

∞ Maria Bielska

Semen Holszański

∞ Anastazja Zbaraska (Nieświcka)

Jan Tarnowski

∞ Barbara

Szydłowiecki

∞ X

Jakub Kostka

∞ Anna Rokus
von Sehfelden

von Eulenburg

∞ X

Jan Odrowąż

∞ Anna Jarosławska-Tarnowska

Konrad III

∞ Anna Radziwiłłówna

Konstanty Ostrogski (1460-1530)
herbu Ostrogski[11]

∞ Tatiana Holszańska (+1521)
herbu Hippocentaurus[12]

Jan Amor Tarnowski (1488–1561)
herbu Leliwa[13]

∞ Zofia Szydłowiecka

Stanisław Kostka (1487–1555) herbu Dąbrowa[14]

∞ Elżbieta von Eulenburg

Stanisław Odrowąż (+1545)
herbu Odrowąż[15]

∞ Anna mazowiecka (1498–1557)[16]

Konstanty Wasyl Ostrogski (1526–1608)

∞ Zofia Tarnowska (1534–1570)

Jan Kostka (1529–1581)

∞ Zofia Odrowążówna (1540–1580)

Aleksander Ostrogski (1570−1603)

∞ Anna Kostczanka (Kostka) (1575−1635)

Zofia Ostrogska (1595–1622) ∞ Stanisław Lubomirski (1583–1649)

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Jerzy Antoni Kostka, Kostkowie herbu Dąbrowa, Koszalin 2010, s. 79, 89–97. ISBN 978-83-89976-40-6.
  2. ↑ Oblata Privilegij Indegenatus Generosis Miklaszowskim Servientis, [w:] Sigismundus Augustus Dei gratia rex Poloniæ i inni, Actum in Castro Cracoviensi Feria Sexta post Festum Circumcisionis Christi Domini proxima Anno eius dem Millesimo Septingentesimo Vigesimo Secundo; Relationes (inducta), – Zespoł 29 Opis 5 - Relationes - inducta - Sygnatura 812 – Księgi ziemskie Krakowskie, księga 145 (Księgi grodzkie Krakowskie, księga 254., Archiwum Narodowe w Krakowie, 1722, s. 2299 [dostęp 2025-04-08] (łac.).
  3. ↑ Stanisław Bodniak, Stanisław Kostka wojewoda chełmiński (1478-1555). Rocznik Gdański, XI 1937, s. 289
  4. ↑ Leszek Podhorodecki, Rapier i koncerz, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1985, s. 19-20, ISBN 83-05-11452-X, OCLC 176976102.
  5. ↑ Volumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 88.
  6. ↑ Włodzimierz Budka, Kto podpisał konfederację warszawską 1573 R.?, w: Reformacja w Polsce. R.1 1921 nr 4, s. 318.
  7. ↑ Świętosława Orzelskiego bezkrólewia ksiąg ośmioro 1572-1576, Kraków 1917, s. 150.
  8. ↑ Constitvcie Statvta Y Przywileie, Na Walnych Seymiech Koronnych Od Roku Pańskiego 1550. aż do Roku 1625. vchwalone, Kraków 1625, s. 246.
  9. ↑ Paweł Czaplewski, Senatorowie świeccy, podskarbiowie i starostowie Prus Królewskich : 1454-1772, Toruń: TNT, 1921, s. 123.
  10. ↑ kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Lisewie [online], odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl [dostęp 2021-05-27].
  11. ↑ Syn Konstantego Ostrogskiego (1460–1530) i Marii Iwanowny Bielskiej
  12. ↑ Córka Semena Holszańskiego (+1505) i Anastazji Zbaraskiej (Nieświckiej)
  13. ↑ Syn Jana Amora Iuniora Tarnowskiego i Barbary z Rożnowa
  14. ↑ Syn Jakuba Kostki i Anny Rokus von Sehfelden
  15. ↑ Syn Jana Odrowąża i Anny Jarosławskiej-Tarnowskiej
  16. ↑ z Piastów, córka Konrada III Rudego i Anny Radziwiłłówny (1476–1522)

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Adam Boniecki A: Kostkowie. [W:] Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. I. T. 11. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne Artystyczno-Wydawnicze, 1907, s. 353.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Wojewodowie sandomierscy
Kasztelanowie gdańscy
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Kostka&oldid=77264684”