Spytek Jarosławski (ok. 1436–1519)

Spytek Jarosławski
	; Leliwa
Rodzina	Jarosławscy herbu Leliwa
Data urodzenia	ok. 1436
Data śmierci	10 grudnia 1519
Ojciec	Rafał Jarosławski z Przeworska
Matka	Anna z Szamotuł
Żona	Jadwiga z Warzyszyna
Dzieci	Anna,; Magdalena

Spytek Jarosławski herbu Leliwa (ur. ok. 1436, zm. 10 grudnia 1519^[1]) – kasztelan krakowski, wojewoda krakowski i sandomierski.

Pełnione urzędy

Był podkomorzym przemyskim (1465-1472)^[2], wojewodą bełskim (1472–1474)^[2], wojewodą ruskim (1474–1479)^[2], starostą generalnym ruskim (1479-1495)^[3], starostą lwowskim (1478–1495)^[2] i leżajskim^[4] oraz wojewodą sandomierskim (1479–1491)^[2], wojewodą krakowskim (1490–1501)^[2], wojskim krakowskim (1494–1519)^[2], kasztelanem krakowskim (1501–1519)^[2], starostą oświęcimskim (1501–1502)^[2] i kościańskim^[2] (1499–1508)^[5].

Działalność polityczna

Był gwarantem pokoju toruńskiego 1466 roku^[6]. 6 maja 1499 roku podpisał w Krakowie akt odnawiający unię polsko-litewską^[7]. Był świadkiem wydania przywileju piotrkowskiego w 1496 roku^[8]. Był sygnatariuszem unii piotrkowsko-mielnickiej 1501 roku^[9]. Podpisał konstytucję Nihil novi na sejmie w Radomiu w 1505 roku^[10]. W czasie bezkrólewia w 1506 roku, po śmierci króla Aleksandra Jagiellończyka regent Królestwa Polskiego. Szybko doprowadził do stabilizacji przez osadzenie na tronie Zygmunta, syna Kazimierza Jagiellończyka. Podpisał dyplom elekcji Zygmunta I Starego na króla Polski i wielkiego księcia litewskiego^[11] na sejmie w Piotrkowie 8 grudnia 1506 roku^[12].

Życie prywatne

Syn Rafała z Przeworska i Anny z Szamotuł. Przed rokiem 1481 był w związku z Jadwigą z Warzyszyna, z którą miał dwie córki: Annę i Magdalenę.

Przypisy

↑ Spytek z Jarosławia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-11-08] .
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j Antoni Gąsiorowski (red.): Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII-XVIII wieku. Spisy. T. IV zesz. 2: Małopolska. Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy. Kórnik: Biblioteka Kórnicka PAN, 1990, s. 228. ISBN 83-85213-01-5.
↑ Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy. Oprac. Kazimierz Przyboś. 1987, s. 151.
↑ Jagiellonian Digital Library - Dokument króla Kazimierza Jagiellończyka dotyczący przekazania Spytkowi z Jarosławia podkomorzemu przemyskiemu, pieniędzy na rozbudowę miasta Le... [online], jbc.bj.uj.edu.pl [dostęp 2017-11-26] (ang.).
↑ Antoni Gąsiorowski, Starostowie wielkopolskich miast królewskich w dobie jagiellońskiej, Warszawa-Poznań 1981, s. 75.
↑ Antoni Gąsiorowski, Polscy gwaranci traktatów z Krzyżakami XIV–XV wieku, w: Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2-3, 1971, s. 263.
↑ Akta unji Polski z Litwą, 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 121.
↑ Jan Wincenty Bandtkie, Ius Polonicum : codicibus veteribus manuscriptum et editionibus quibusque collatis, Warszawa 1831, s. 359.
↑ Akta unji Polski z Litwą, 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 136.
↑ Volumina Legum, t. I. Petersburg 1859, s. 140.
↑ Ludwik Finkel, Elekcya Zygmunta I. Sprawy dynastyi Jagiellońskiej i Unii Polsko-Litewskiej, Kraków 1910, s. 215.
↑ Corpus iuris Polonici. Sectionis 1, Privilegia, statuta, constitutiones, edicta, decreta, mandata regnum Polniae spectantia comprehendentis. Vol. 3, Annos 1506-1522 continentis, Kraków 1906, s. 10-11.

Bibliografia

Marek Derwich (red.) Monarchia Jagiellonów, Wydawnictwo Dolnośląskie 2003.

Linki zewnętrzne

Piotr Hrabyk: Spytko z Jarosławia. Monografia (1913) w bibliotece Polona
WłodzimierzW. Dworzaczek WłodzimierzW., Spytek Jarosławski herbu Leliwa, t. XI, Polski Słownik Biograficzny, 1964–1965 .

[encPWN-1] Spytek z Jarosławia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-11-08] .

[PAN-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j Antoni Gąsiorowski (red.): Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII-XVIII wieku. Spisy. T. IV zesz. 2: Małopolska. Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy. Kórnik: Biblioteka Kórnicka PAN, 1990, s. 228. ISBN 83-85213-01-5.

[3] Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy. Oprac. Kazimierz Przyboś. 1987, s. 151.

[4] Jagiellonian Digital Library - Dokument króla Kazimierza Jagiellończyka dotyczący przekazania Spytkowi z Jarosławia podkomorzemu przemyskiemu, pieniędzy na rozbudowę miasta Le... [online], jbc.bj.uj.edu.pl [dostęp 2017-11-26] (ang.).

[5] Antoni Gąsiorowski, Starostowie wielkopolskich miast królewskich w dobie jagiellońskiej, Warszawa-Poznań 1981, s. 75.

[6] Antoni Gąsiorowski, Polscy gwaranci traktatów z Krzyżakami XIV–XV wieku, w: Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2-3, 1971, s. 263.

[7] Akta unji Polski z Litwą, 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 121.

[8] Jan Wincenty Bandtkie, Ius Polonicum : codicibus veteribus manuscriptum et editionibus quibusque collatis, Warszawa 1831, s. 359.

[9] Akta unji Polski z Litwą, 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 136.

[10] Volumina Legum, t. I. Petersburg 1859, s. 140.

[11] Ludwik Finkel, Elekcya Zygmunta I. Sprawy dynastyi Jagiellońskiej i Unii Polsko-Litewskiej, Kraków 1910, s. 215.

[12] Corpus iuris Polonici. Sectionis 1, Privilegia, statuta, constitutiones, edicta, decreta, mandata regnum Polniae spectantia comprehendentis. Vol. 3, Annos 1506-1522 continentis, Kraków 1906, s. 10-11.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]