19 Pułk Piechoty Odsieczy Lwowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 19 Pułku Piechoty Odsieczy Lwowa. Zobacz też: 19 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 19.
19 Pułk Piechoty Odsieczy Lwowa
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 12 kwietnia 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto do 1926 - 28 grudnia
od 1927 - 1 czerwca
Nadanie sztandaru 23 kwietnia 1919
1 czerwca 1928
Dowódcy
Pierwszy kpt. Eugeniusz Żongołłowicz
Ostatni ppłk dypl. Stanisław Sadowski
Działania zbrojne
(kampania wrześniowa)
Organizacja
Dyslokacja Lwów
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 5 Dywizja Piechoty

19 Pułk Piechoty Odsieczy Lwowa (19 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Od 27 lutego 1921 pułk stacjonował w garnizonie Lwów[1] na Cytadeli, a batalion zapasowy w Brzeżanach, na terenie Okręgu Korpusu Nr VI. W latach 1919-1939 jednostka wchodziła w skład 5 Dywizji Piechoty.
W latach 1919-1926 święto pułku obchodzono 28 grudnia, w rocznicę przybycia odsieczy do Lwowa, a od 1927 w dniu 1 czerwca.

W kampanii wrześniowej 1939 oddział walczył w składzie Armii „Pomorze”.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

Cytadela we Lwowie - tu stacjonował pułk

Na początku listopada 1918 roku Lwów został zajęty przez siły zbrojne Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Miasto postanawiali wyzwolić jego polscy mieszkańcy: uczniowie, studenci, robotnicy, urzędnicy, rzemieślnicy, kupcy i inni. Wśród nich kilkunastoletni obrońcy, którzy zostali potem określeni mianem Orlęta Lwowskie.

Utworzony w listopadzie 1918 r Warszawski Komitet Obrony Lwowa pod przewodnictwem Antoniego Osuchowskiego, oprócz niesienia pomocy mieszkańcom, w swoich odezwach nawołuje do zorganizowania odsieczy Lwowa. Realizacji tego hasła podjął się płk Stanisław Skrzyński, który za zgodą Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego[2] organizuje Ochotniczy Oddział Odsieczy Lwowa. Z kilkuset ochotników tworzy I Warszawski Batalion Ochotniczego Oddziału Odsieczy Lwowa, na którego czele staje kpt. Antoni Olkowski. Był to zawiązek pułku. Batalion, jeszcze bez broni, zostaje 7 grudnia przeniesiony do Zegrza a dalej do Lublina i Przemyśla, gdzie zostaje uzbrojony. Wobec zagrożenia Lwowa, 23 grudnia, batalion w składzie 27 oficerów i 303 szeregowych, przez Gródek Jagielloński, Lubień Wielki, Zimną Wodę w dniu 28 grudnia dotarł do jego granic, witany owacyjnie przez ludność. Swoim działaniem zrobił wyłom w pierścieniu wojsk ukraińskich otaczających miasto. Przez kolejne kilka dni odpierał ataki nieprzyjaciela, po czym 6 stycznia 1919 zdobył Rzęsę Ruską i Kozice oraz dworzec kolejowy w Mszanie. Energicznym uderzeniem 14 stycznia zdobywa wieś Bartatów kluczowy punkt, z którego Ukraińcy prowadzili natarcia. Walki te prowadzone bez wsparcia artylerii przeciw kilkakrotnie silniejszemu nieprzyjacielowi przyniosły batalionowi sławę i przydomek Orlęta. W chwili gdy ważyły się losy Lwowa i wojny polsko-ukraińskiej przyczynił się on bezpośrednio do utrzymania Gródka Jagiellońskiego, na który w marcu Ukraińcy skierowali główne natarcie, jako na filar obrony Lwowa. Za te walki Warszawski Batalion otrzymał w rozkazie Naczelnego Wodza[3] pochwałę i wyrazy uznania. W tym czasie przybył uformowany w Warszawie II Batalion Ochotniczego Oddziału Odsieczy Lwowa pod dowództwem kpt. Ludwika Szymana, który swój chrzest bojowy przeszedł w walkach w Sądowej Wiszni, Rodatyczach i Dołhomościskach oraz w działaniach w Księżym Moście i Boratynie. Po złączeniu, 12 kwietnia 1919, I i II Batalionu oraz III Batalionu, formującego się w Radomiu, utworzono 19 Pułk Piechoty Odsieczy Lwowa[a]. W kilka dni po otrzymaniu zaszczytnej nazwy Odsieczy Lwowa pułk stoczył 19 kwietnia bój o rozległą wieś Stawczany. Walki te stały się pośrednią odsieczą Lwowa, ponieważ ze Stawczan, Czartowskiej Skały i Basiówki operowała dużego kalibru artyleria ukraińska, powodująca dezorganizację życia w mieście.

Pułk w walce o granice[edytuj]

Udział w wojnie polsko-ukraińskiej[edytuj]

19pp odsieczy lwowa.png

W toku dalszych działań pododdziały pułku zajmują: Dąbrówkę, Obroszyn i Polankę. Od 16 maja, w pogoni za nieprzyjacielem, po sforsowaniu rzeki Zubrza, zajmują wsie: Nowosiółkę, Rakowiec, Podziemno, Suchodół, Łopuszno i Olchowiec. W dalszym ataku, forsując wezbraną rzekę Gniłą Lipę zdobywają Kleszczównę[4] i Rudę, najsilniejszą linię oporu nieprzyjaciela. W rozkazie dowódcy grupy operacyjnej napisano:”… najgłębsze uznanie kpt. Żongołłowiczowi oraz wypróbowanym zawsze i śmiałym oddziałom 19-go pułku piechoty za ich niezrównaną brawurę… … oddziałom szturmującym Rohatyn, pomógł znakomicie dzielny, jak zawsze, 19-ty pułk piechoty, przedzierając się szybko przez lasy i opanowując błyskawicznie Gniłą Lipę i jej lewy brzeg…” Dalszy szlak bojowy pułku wiedzie przez: Rohatyn, Brzeżany, Narajów[5], i Szybalin, by 31 maja dotrzeć do Kozowej. Stąd już 1 czerwca ruszył na Tarnopol, do którego wkroczył późnym wieczorem tego samego dnia, zdobywając „po drodze” dwa pociągi prowiantowe i biorąc do niewoli 6. brygadę ukraińską a następnego dnia 10. brygadę ukraińską. Razem w ciągu tych dwóch dni pułk wziął do niewoli: 81 oficerów, około 4 000 szeregowych, 69 karabinów maszynowych i ogromne tabory. Pułk ścigał dalej nieprzyjaciela w kierunku na Borki Wielkie i 7 czerwca osiągnął rzekę Zbrucz na odcinku PodwołoczyskaGrzymałów. Płk Władysław Sikorski, dowódca grupy operacyjnej, w rozkazie pochwalnym z 1 lipca napisał: „… 19-ty pułk piechoty zdobył sobie pierwszorzędne laury w majowej ofensywie polskiej i na drodze od Gródka Jagiellońskiego do Podwłoczysk, a przede wszystkim[6] przy brawurowym wzięciu Tarnopola wespół z II/22 pułkiem piechoty”. Pod koniec maja 1919 przybył na front III batalion oraz dowódca pułku płk Adolf Dąbrowski, przywożąc ze sobą chorągiew i orkiestrę, ufundowaną przez Helenę Paderewską – żonę ówczesnego premiera Ignacego Jana Paderewskiego. Mimo odniesionego zwycięstwa pod Grzymałowem, na rozkaz dowódcy grupy operacyjnej, pułk wycofał się znad Zbrucza na linię rzeki Strypy pod Zborowem. W dalszym odwrocie stoczył zaciętą bitwę pod Pomorzanami gdzie, mimo całodziennej walki, musiał ustąpić przeważającej sile nieprzyjaciela.

Wiśniowiec – w tym mieście stacjonował pułk w październiku 1919

Ostatecznie zagrodził drogę wojskom ukraińskim na linii rzeki Złota Lipa pod Szczepanówką i Plenikowem. Po 6-dniowych krwawych walkach, z przeważającymi siłami wroga, ostatecznie zajął pozycje nad rzeką 24 czerwca. Po odparciu kolejnych ataków nieprzyjaciela, 28 czerwca, nastąpił przełomowy moment w wojnie. Wojska ukraińskie przystąpiły do zmasowanego uderzenia w celu utorowania sobie drogi do Lwowa. Pułk, działający już w składzie 5 Dywizji Piechoty bierze udział w brawurowym odparciu natarcia. W pogoni za wrogiem zajął Złoczów oraz Serwery i 2 lipca obsadził były kordon austriacki na wschód od Podkamienia. Tu toczył potyczki z nowym wrogiem – luźnymi oddziałami sowieckimi. Następnie został skierowany do Czortkowa i Husiatyna gdzie 18 sierpnia obsadził linię rzeki Zbrucz w tym rejonie. Po dwóch miesiącach przebazował się do Wiśniowca skąd 18 listopada odszedł, jako odwód frontu galicyjskiego, do Tarnopola.

Działania w wojnie polsko-bolszewickiej[edytuj]

Po okresie zimowym 1919 na 1920 spędzonym w Tarnopolu, w czasie którego uzupełniano stan osobowy pułku oraz prowadzono intensywne szkolenie żołnierzy, 18 lutego 1920 pułk skierowano do Podwołoczysk a następnie do Płoskirowa. W zwycięskich walkach pod Łysogórą i Latyczowem osiągnął linię rzeki Boh. Kolejne dni to odpieranie ataków nieprzyjaciela na Latyczów oraz Śniłówkę, Czereszenkę i Niżne. Postawa pułku zadecydowała o utrzymaniu linii frontu Nowokonstantynów – Latyczów – Dereźnia. Naczelny Wódz w depeszy L.1493/III z 25 lutego 1920 przesłał pułkowi specjalne wyrazy uznania. Jako wyróżnienie za męstwo pułk został wyznaczony do przeprowadzania akcji wypadowych, z zadaniem szerzenia paniki i popłochu na tyłach nieprzyjaciela. Z zadania tego wywiązał się wzorowo, przeprowadzając od 3 marca przez kolejne dni 11 wypadów, wszystkie zakończone sukcesem, wraz z najbardziej spektakularnym pod Wołkowińcami, podczas którego zdobył pociąg pancerny „Groza”. Punktami wypadowymi pułku były Latyczów i Dereźnia. Akcje te spowodowały popłoch w szeregach wroga i 13 kwietnia cofnął się on na linii działania pułku, co umożliwiło chwilowy odpoczynek żołnierzy. Już 26 kwietnia pododdziały wyruszyły z Latyczowa, zajęły Lityn, pod Mikulińcami rozbroiły II brygadę ukraińskich strzelców siczowych i 3 maja zajęły Niemirów, stając na linii rzeki Boh koło miejscowości Bracław i Hajsyn. Po krótkim odpoczynku, 29 maja, w składzie 5 Dywizji Piechoty odjechał na front północny. Po drodze został zatrzymany w Koziatyniu, skąd podczas akcji na Gajczyce rozbił dwa pułki kawalerii 1. Armii Konnej Budionnego likwidując przerwę w linii frontu. Od 2 czerwca obsadził odcinek frontu: Bystrzyk – Babińce – Nowochwastów[7] – Śnieżna – Ozierna – Samhorodek. Na tym odcinku o długości 20 km, 5 czerwca, bez odwodów i należytej łączności, przez 10 godzin wstrzymywał całą 1. Armię Konną Budionnego dysponującą samochodami pancernymi i artylerią. W walkach tych zginęło dziewięciu oficerów i 497 szeregowych, a pułk był zmuszony do odwrotu. Pomiędzy 25 a 30 czerwca, podczas odwrotu, staczał ciężkie boje nad rzekami Słucz i Horyń koło Zasławia. W końcu czerwca został przydzielony do X Brygady Piechoty, walczącej w składzie 18 Dywizji Piechoty. Od 6 do 26 lipca, na linii Białokrynica (rejon podhajecki) – Krzemieniec skutecznie bronił przed atakami trzech pułków sowieckich zajmowany odcinek. Z powodu przerwania linii frontu na sąsiednim odcinku nastąpił dalszy odwrót pułku w kierunku na Toporów, którą to miejscowość zdobył 30 lipca i w składzie dywizji zagrodził armii sowieckiej drogę na Lwów. W związku z natarcie 2 Armii od północy , pułk uderzył również w kierunku północnym organizując wyprawy na Łopatyn a następnie zajął Monastyrek Brodzki i Stanisławczyk i wespół z oddziałami 18 DP odrzucił dwie dywizje konnicy Budionnego za Styr. Po zaciętych walkach o Brody pomiędzy 3 a 9 sierpnia wycofał się do Podhorzyc. Wobec bezpośredniego zagrożenia Lwowa z północnego wschodu i równocześnie od południa został przetransportowany do miasta. Stąd prowadził wypady w kierunku na Strzeliska Nowe, Sokołówkę a w parę dni później, po przegrupowaniu, w kierunku na Lisko i Nowosiółki. Manewrem od północy, 30 sierpnia, zajął zachodnią część miasta Busk by przez kolejne dni do 9 września zdobyć całe miasto i skutecznie odpierać niezliczone natarcia dwóch dywizji (45 i 47) piechoty sowieckiej i brygady jazdy. Walki w rejonie Buska zadecydowały o losach Lwowa. Po ofensywie 3 Armii, 17 września, pułk ruszył za nieprzyjacielem, zdobył Ożydów i przez Brody, w dniu rozejmu (18 października 1920) wyparł nieprzyjaciela z Chmielnika i stanął na linii rozejmowej.

Po ponad miesięcznym wypoczynku 29 września żołnierze przekroczyli granicę polską w Łanowcach (powiat krzemieniecki) i 3 grudnia przybyli do Wiśniowca a następnie obsadzili kordon etapowy od Zborowa przez Złoczów do Żdżar (na północ od Sokala). W historycznym dla pułku dniu 27 lutego 1921 powrócił on do Lwowa i stanął w murach Cytadeli.

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

W okresie międzywojennym 19 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr VI[8] w garnizonie Lwów[1] na Cytadeli, a kadra batalionu zapasowego w Brzeżanach[8]. Wchodził w skład 5 Dywizji Piechoty[8].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 19 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[9].

Walki w kampanii wrześniowej[edytuj]

W kampanii wrześniowej pułk walczył w ramach oddziału wydzielonego ppłk. Sadowskiego. W pierwszych dniach września obsadził przedmoście „Włocławek”. Początkowo pozostawał bez kontaktu z nieprzyjacielem. 6 września od gen. Władysława Bortnowskiego pułk otrzymał rozkaz utrzymania przedmościa do czasu przejścia na zachodni brzeg Wisły 16 Dywizji Piechoty. Po jej przemarszu miał zniszczyć most, wycofać się na zachodni brzeg rzeki i dołączyć do 27 Dywizji Piechoty. 8 września oddziały Grupy Operacyjnej gen. Bołtucia zakończyły przeprawę. Gen. Bortnowski wydał rozkaz przesunięcia OW pod Płock. Tam pułk miał zluzować Nowogródzką Brygadę Kawalerii.

Po zniszczeniu mostu pułk rozpoczął marsz wzdłuż Wisły. We Włocławku pozostawiono jako ubezpieczenie dwie kompanie z baterią artylerii. Główne siły OW dotarły na miejsce 10 września. Ppłk Sadowski postanowił skupić wysiłek na obronie rejonu Radziwia oraz odcinka Kępa Tokarska-Tokary-Rąbierz. 11 września pułk wszedł w skład GO gen. Tokarzewskiego-Karaszewicza. W tym czasie niemiecka 3 DP zajęła Płock, nocą z 11 na 12 września Niemcy zajęli wyspę Kępa Tokarska. 12 września rozpoczęli forsowanie Wisły. Pod Radziwiem ich oddziały zostały powstrzymane. Jednak na odcinku bronionym przez I batalion, nieprzyjaciel uchwycił przyczółek i zdobył Tokary, Rąbierz i Okopy.

13 września o 6:30 ruszył polski kontratak. I batalion uderzył na Dobrzyków, III na Tokary , a II na Radziwie. Wspierał je I/5 pal. Około. 10:00 natarcie załamało się. Bataliony rozpoczęły działania opóźniające. Na skraju lasów Łąckich powstrzymano nacierającą niemiecką 3 DP przy dużych stratach obu stron. Straty polskie wynosiły około 300 poległych i 700 rannych. Nocą z 13/14 września zorganizowano obronę doraźną. III batalion bronił wzgórza przy szosie Gostynin - Radziwie, II batalion skraju lasu na południowy zachód od stacji kolejowej Łąck, a I batalion obsadził dwór w Łącku.

Sytuacja stałą się również groźna dla dowódcy GO. Gen. Tokarzewski-Karaszewicz skierował pod Płock dwa wzmocnione bataliony 27 DP, a na rozkaz gen. Kutrzeby kolejne dwa celem wzmocnienia obrony odcinka 19 pp, tak by siłami 15 DP wyrzucić Niemców za Wisłę. Nocą z 13/14 września 19 pułk przeszedł pod rozkazy dcy 27 DP gen. Drapelli. 14 września 19 pułk uderzał wspólnie z 24 pułkiem piechoty. W boju spotkaniowym z niemieckim 8 pułkiem piechoty obie strony poniosły znaczne straty. Broniący wzgórz na południowym skraju lasu w rejonie dworu Łąck III/19 pp został pobity.

15 września po północy ruszyło kolejne natarcie pod dowództwem dowódcy piechoty dywizyjnej 27 DP płk. Gwido Kawińskiego. Około 10:00 pułki wyszły na przedpole Bud Chocimskich. Silny opór niemieckiego 8 pp powstrzymał polskie natarcie. Próbę wyparcia Niemców za Wisłę podjęto też po południu. 19 pp i 24 pp weszły do Radziwia. Tam ranny został ppłk Sadowski. Niemcy zdołali jednak utrzymać mały przyczółek.

16 września załamał się front polski nad Bzurą. 19 pp otrzymał zadanie wyjść na rubież Gąbin - Słubice. Nowe rozkazy gen. Tokarzewskiego-Karaszewicza nakazywały odejść do Iłowa. 17 września niemieckie ataki lotnictwa zadały maszerującym kolumnom ogromne straty. Resztki pułku dotarły do przeprawy pod Witkowicami.

19 Pułk Piechoty Odsieczy Lwowa przestał istnieć. Małe grupy żołnierzy zdołały jednak przedrzeć się do Warszawy, gdzie zameldowały się u dowódcy macierzystej 5 DP gen. Zulaufa.

Żołnierze pułku[edytuj]

Dowódcy pułku:

Zastępcy dowódcy pułku:

Oficerowie:


Obsada personalna we wrześniu 1939[10]

  • dowódca - ppłk dypl. Stanisław III Sadowski
  • I adiutant - kpt. dypl. kontr. Mikołaj Matykaszwili
  • II adiutant - por. Karol Leopold Borkowetz
  • oficer informacyjny - ppor. rez. Karol Mieczysław Jarosz
  • oficer łączności - por. Bolesław Tadeusz Krzyszkowski
  • kwatermistrz – kpt. Marian Podwysocki
  • oficer płatnik - ppor. rez. Julian Tadeusz Wilk
  • oficer żywnościowy - chor. Władysław Ząbczylc
  • naczelny lekarz - ppor. rez. dr Władysław Kociubiński
  • kapelan - ks. Józef Kozłowski
  • dowódca kompanii gospodarczej - ppor. rez. Emil Juliusz Hillbricht
  • dowódca kompanii zwiadowców - por. Włodzimierz Adam Taszycki
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Jarosław Jaworski-Horoszkiewicz
  • dowódca plutonu artylerii piechoty - por. art. Czesław Władysław Sieradzan
  • dowódca plutonu pionierów - por. Kazimierz Franciszek Dylla
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - ppor. rez. Józef Dąbrowski
  • dowódca plutonu łączności - NN
  • dowódca 1 batalionu - kpt. Edmund Izydor Horak
    • adiutant 1 batalionu - por. rez. Antoni Edward Graziadio
    • dowódca 1 kompanii strzeleckiej - kpt. Czesław Jan Gawlikowski
    • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - kpt. Tadeusz Godymirski
    • dowódca 3 kompanii strzeleckiej - ppor. Kazimierz Józef Jórasz
    • dowódca 1 kompanii cekaemów - por. Piotr Janczukowicz
  • dowódca II batalionu - mjr Józef Kędzia
    • adiutant II batalionu - ppor. Jan Józef Podbielski
    • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - kpt. Marian Głuszak
    • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - por. Józef Taracha
    • dowódca 6 kompanii strzeleckiej - por. rez. Edward Kazimierz Borkosz
    • dowódca 2 kompanii cekaemów - por. Artur Julian Feja
  • dowódca III batalionu - mjr Karol August Bieszczanin
    • adiutant III batalionu - ppor. rez. Marian Rolewicz
    • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - kpt. Bohdan Mokłowski
    • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - por. Marian Zbigniew Maresch
    • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - por. Zygmunt Paweł Jankowski
    • dowódca 3 kompanii cekaemów - kpt. Gustaw Michał Szumlański


Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” za wojnę 1918-1920
Spis utworzony na podstawie „Zarys historji wojennej 19-go pułku piechoty „Odsieczy Lwowa”” s. 36

Order Virtuti Militari
kpt. Michał Bacewicz
plut. Stanisław Berdziński
sierż. Kazimierz Borkowski
kpr. Józef Chmieliński
plut. Józef Chumko
płk Adolf Dąbrowski
por. Aleksander Delatkiewicz
plut. Jan Głowa
por. Michał Hejnisz
kpt. Antoni Hujda
kpt. Aleksander Kiszkowski
kpt. Konstanty Lachowicz
por. Stanisław Lisowski
kpt. Mieczysław Łukoski
sierż. Jerzy Maciejewski
kpt. Justyn Mackiewicz
sierż. Franciszek Magiera
plut. Antoni Malinowski
Walenty Mally
por. Marian Masternak
szer. Józef Michalski
sierż. Józef Misztak
plut. Józef Młynarczyk
kpr. Aleksander Pawlikowski
por. Eugeniusz Piotrowski
por. Stanisław Przybecki
kpt. Franciszek Rodziewicz
kpr. Jan Waljo
kpr. Józef Warych
mjr Eugeniusz Żongołłowicz

Symbole pułkowe[edytuj]

Sztandar
Pierwszą chorągiew ufundował Warszawski Komitet Obrony Lwowa. Uroczystość wręczenia odbyła się 23 kwietnia 1919 w Warszawie. W tym czasie pułk przebywał „w polu” a chorągiew, z rąk ministra spraw wojskowych gen. Józefa Leśniewskiego, odebrał dowódca pułku płk Adolf Dąbrowski.

Nowy sztandar, dar Komitetu Obywatelskiego Lwowa i Małopolski Wschodniej, wręczył pułkowi 1 czerwca 1928 we Lwowie gen. dyw. Edward Śmigły-Rydz[11].

W czasie kampanii wrześniowej sztandar był razem z pułkiem. Szef kancelarii pułkowej st. sierż. Bolesław Leśniewski, wyniósł sztandar owinięty w koc z pola bitwy i ukrył go w Sosnowcu. Po wojnie sztandar przekazano do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[12].

Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 36, poz. 394 z 22 grudnia 1928 roku. Odznaka ma kształt owalu utworzonego przez wieniec laurowy. Wewnątrz wieńca znajduje się orzeł państwowy wz. 1927, wsparty na dwu tarczach herbowych - Warszawy i Lwowa. Nad łapami w dwa koła wpisano numer i inicjały 19 PP. U dołu między tarczami herbowymi w owalu wiązany monogram OL. Wolne pola wokół owalu wypełniają trzy ornamenty roślinne. Jednoczęściowa - wykonana w tombaku srebrzonym i oksydowanym. Wymiary: 43x34 mm.Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[13].

Uwagi

  1. Na podstawie rozkazu M.S.Wojsk. Dep.I.L. op. 328/4 z 7 kwietnia 1919: „O stworzeniu pułku piechoty Nr. 19 z przydomkiem Odsieczy Lwowa z dniem 15 kwietnia 1919” Nazwa zatwierdzona Dz. Rozk. Wojsk. Nr. 39/19 z 8 kwietnia 1919, na podstawie którego z pułku piechoty płk. Skrzyńskiego zostaje utworzony: Pułk Piechoty Nr 19 z przydomkiem „Odsieczy Lwowa”, a dotychczasowy 19 p.p. otrzymuje nazwę: 1-y pułk strzelców podhalańskich.

Przypisy

  1. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 48.
  2. Rozkaz Naczelnego Dowództwa W.P. Nr 18 z dnia 19 listopada 1918 r
  3. Rozkaz Naczelnego Dowództwa W.P.Szt.Gen.L.1441 z 20 marca 1919 r.
  4. Kleszczówna w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa, 1902.
  5. Narajów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VI: Malczyce – Netreba. Warszawa, 1885.
  6. pisownia oryginalna
  7. Nowochwastów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa, 1886.
  8. a b c Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 51.
  9. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  10. Olczak 2016 ↓, s. 31.
  11. Satora 1990 ↓, s. 56.
  12. Satora 1990 ↓, s. 57-58.
  13. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 48-49.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]