Wilkowo (powiat kętrzyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Wilkowo w innych znaczeniach tej nazwy.
Wilkowo
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Kętrzyn
Liczba ludności (2002) 248
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 11-440[1]
Tablice rejestracyjne NKE
SIMC 0478026
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kętrzyn
Mapa konturowa gminy wiejskiej Kętrzyn, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Wilkowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Wilkowo”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Wilkowo”
Położenie na mapie powiatu kętrzyńskiego
Mapa konturowa powiatu kętrzyńskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Wilkowo”
Ziemia54°00′32″N 21°18′19″E/54,008889 21,305278
Wnętrze kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Wilkowie.

Wilkowo (niem. Wilkendorf) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 591 KętrzynMrągowo. W Wilkowie dzieciństwo spędził: osobowość internetowa i kandydat na prezydenta Białegostoku Krzysztof Kononowicz.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Wilkowo[2][3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
1046518 Marzenin przysiółek
0478032 Stadniki część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś została lokowana w 1369 r. przez wielkiego mistrza krzyżackiego Winricha von Kniprode na 12 włókach. Osadnicy na 15 lat zwolnieni byli z opłat czynszowych. Wieś w 1426 r. powiększona została do 24 włók. We wsi było też na oddzielnych włókach pięć służb rycerskich.

Epizod z wojny trzynastoletniej[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny trzynastoletniej w 1454 r. chłopi z Wilkowa wzięli czynny udział w zdobyciu zamku krzyżackiego w Kętrzynie. Pochwycony został prokurator krzyżacki Wolfgang Sauer. Skazano go na śmierć poprzez "sąd boży". Na zamarzniętym stawie młyńskim wykuto wielki przerębel. W poprzek przerębla położono pień drzewa, który polano wodą. Sauer miał przedostać się na drugą stronę przerębla po pniu drzewa. Gdyby przeszedł, zostałby uwolniony. Jednak poślizgnął się i wpadł do lodowatej wody. Został po nim pływający kapelusz.

Rozruchy chłopskie rozwijały się na terenie wschodniej części Mazur. W 1455 r. spalono zamek w Giżycku, a chłopi i szlachta pruska oblegali zamek w Rynie. Jednak 30 stycznia 1456 r. oblegających Ryn rozbiły wojska krzyżackie. W październiku 1460 r. wojska zakonne zdobyły Welawę i poddały się im Bartoszyce. Od lipca 1461 r. Krzyżacy oblegali Sępopol, który zdobyli w październiku. Kętrzyn i Frydląd poddały się w listopadzie 1461 r.

Parafia w Wilkowie[edytuj | edytuj kod]

Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Wilkowie należy do dekanatu Kętrzyn I.

W Wilkowie przed reformacją nie było kościoła w strukturze sieci parafialnej biskupstwa warmińskiego. Kaplicę w Wilkowie obsługiwał krzyżacki kapelan z zamku w Kętrzynie. Po wcześniejszych rozruchach nie chciano tam przyjąć zamkowego kapelana. W dniu 18 października 1490 r. wielki mistrz krzyżacki Jan Tieffenn napisał list do biskupa warmińskiego Łukasza Watzenrodego, aby ten zechciał skierować do obsługi kaplicy w Wilkowie kapłana z kościoła św. Jerzego w Kętrzynie.

Pod koniec XIX wieku w Wilkowie wybudowano nowy kościół, który obsługiwali kapłani ze Świętej Lipki. W Wilkowie dnia 24 maja 1937 r. utworzono samodzielną parafię katolicką. Obecnie do parafii w Wilkowie należy kościół filialny w Bezławkach.

Szkoła[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej szkoła w Wilkowie została ponownie uruchomiona w listopadzie 1947. W roku tym była to szkoła trzyklasowa z 50 uczniami. Szkoła powstała z inicjatywy Czesławy Jasińskiej.

W latach dziewięćdziesiątych XX w. szkołę przeniesiono do nowego budynku z halą sportową. Po ostatniej reformie oświaty ośmioklasowa szkoła podstawowa przekształcona została w szkołę sześcioklasową, a dzieci dowożono do Gimnazjum w Karolewie. W celu uniknięcia zbędnych przewozów dzieci i właściwego wykorzystania pomieszczeń szkoły w Wilkowie powstał Zespół Szkół im. Mikołaja Kopernika. W budynku funkcjonuje gimnazjum, szkoła podstawowa, grupa przedszkolna oraz stołówka. Dyrektorem całości jest Jarosław Charkot.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W roku 2000 we wsi mieszkało 248 osób. Z Wilkowa pochodzi Krzysztof Kononowicz.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Wilkowie znajduje się klub piłkarski „Wilczek” występujący obecnie w lidze okręgowej. Zespół swoje mecze rozgrywa w sąsiadującej wsi Łazdoje.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1457 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zofia Licharewa,"Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu", wyd. "Pojezierze", Olsztyn 1962. (str. 92-93)
  • "Kętrzyn z dziejów miasta i okolic" (str. 238-239), wyd. "Pojezierze", Olsztyn 1978.