Witold Kieżun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Witold Kieżun
Ilustracja
Witold Kieżun (2014)
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1922
Wilno
Zawód ekonomista, nauczyciel akademicki
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal Pro Patria
Witold Kieżun
Wypad, 2786
Ilustracja
Witold Kieżun podczas powstania warszawskiego 23 sierpnia 1944, zdjęcie filmowe
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1922
Wilno
Przebieg służby
Lata służby 1939-1944
Siły zbrojne Związek Walki Zbrojnej-Armia Krajowa
Jednostki Zgrupowanie Pułku Baszta
Batalion Karpaty
Batalion Gustaw
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (powstanie warszawskie)
Danuta Magreczyńska „Jola” (po lewej), przyszła żona Witolda
Witold Kieżun podczas konferencji Ćwierćwiecze transformacji i co dalej? na Akademii Leona Koźmińskiego (2014)

Witold Jerzy Kieżun (ur. 6 lutego 1922 w Wilnie) – polski ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, teoretyk zarządzania, przedstawiciel polskiej szkoły prakseologicznej, w ramach której rozwija prakseologiczną teorię organizacji i zarządzania, uczeń Tadeusza Kotarbińskiego i Jana Zieleniewskiego, żołnierz Armii Krajowej, podporucznik czasu wojny, uczestnik powstania warszawskiego, więzień sowieckich łagrów. Pracownik naukowy Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Wilnie jako syn Witolda i Leokadii. W 1931 przeniósł się z matką z Wilna do Warszawy. W 1939 zdał maturę w Gimnazjum i Liceum im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej w okresie okupacji niemieckiej pracował jako szklarz, zajmował się również szmuglowaniem podziemnej prasy. Od 1939 brał udział w działalności konspiracyjnej. Jednocześnie kształcił się i w 1942 ukończył studia w Szkole Budowy Maszyn i Elektrotechniki (dawniejszej Wawelberga i Rotwanda) uzyskując dyplom technika – inżyniera budowy maszyn w tym samym roku podjął studia na Wydziale Prawa tajnego Uniwersytetu Warszawskiego. Służył w Komendzie Głównej Armii Krajowej, Zgrupowaniu Pułku Baszta, batalionie „Karpaty”, kompanii „K-4” (łączności), a od 1944 w Batalionie Gustaw NOW-AK. Od 1944 jego mieszkanie było magazynem broni. Od sierpnia 1944 walczył w powstaniu warszawskim w stopniu kaprala podchorążego pod ps. „Wypad”. Służył w oddziale do zadań specjalnych „Harnaś” w batalionie Gustaw. Uczestniczył m.in. w akcji zdobycia Poczty Głównej (plac Napoleona, dziś Powstańców Warszawy), Komendy Policji (na Krakowskim Przedmieściu 1) i parafialnego domu kościoła Świętego Krzyża (Krakowskie Przedmieście 3). Samodzielnie wziął do niewoli 14 jeńców niemieckich (przy czym pozyskał 14 karabinów oraz 2000 sztuk amunicji)[potrzebny przypis]. W sierpniu 1944 odznaczono go Krzyżem Walecznych. 23 września 1944 został odznaczony bezpośrednio podczas walk przez gen. Bora-Komorowskiego Orderem Virtuti Militari, a w październiku 1944 roku awansował do stopnia podporucznika.

Po powstaniu uciekł z niemieckiego transportu wiozącego żołnierzy-powstańców do obozów jenieckich. Dostał się do Krakowa, nawiązał kontakt z tamtejszą AK. W marcu 1945 wskutek zdrady został aresztowany przez NKWD. Przesłuchanie odbyło się na Montelupich. Nie ujawnił żadnych nazwisk, nie przyznał się do swojej podziemnej działalności (zgodnie z zakazem ujawniania się, wydanym przez gen. Okulickiego). 23 maja 1945 przewieziony poprzez Syberię do łagru sowieckiego w Krasnowodsku w Turkmeńskiej SRR (obecnie Turkmenistan), na obrzeżu pustyni Kara-kum. Tam doświadczył skrajnej formy wyczerpania. Chory na zapalenie płuc trafił do obozowego „szpitala”, w którym podczas czteromiesięcznego pobytu przeszedł dodatkowo tyfus, dystrofię, świnkę, świerzb oraz beri-beri, skrajną formę awitaminozy[1].

Do kraju powrócił na mocy amnestii w 1946. Był jeszcze więziony przez Urząd Bezpieczeństwa. Po wyjściu na wolność rozpoczął studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1949 (wcześniej, w okresie okupacji studiował na tajnym Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego). W tym samym roku wstąpił do Stronnictwa Demokratycznego[2].

Następnie pracował w Narodowym Banku Polskim. Był współorganizatorem Rewolucyjnego Komitetu Destalinizacji. W 1964 uzyskał stopień doktora w Szkole Głównej Planowania i Statystyki, a w 1969 habilitował się. W 1971 został kierownikiem Zakładu Prakseologii Polskiej Akademii Nauk. Z funkcji tej usunięto go w 1973 z inicjatywy tamtejszej POP. Następnie był kierownikiem Zakładu Teorii Organizacji Instytutu Organizacji i Kierowania Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk (od 1977 Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego). W 1975 uzyskał tytuł naukowy profesora. W latach 70. prowadził wykłady z zakresu zarządzania i administracji w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR[2].

W 1980 wyjechał za granicę. Wykładał zarządzanie m.in. na Temple University w Filadelfii i na Uniwersytecie w Montrealu. Pracował w Burundi (Afryka Środkowa), najpierw z ramienia ONZ, później jako przedstawiciel Kanady. W Burundi pomagał w tworzeniu nowoczesnej administracji.

W 1995 został profesorem Akademii Leona Koźmińskiego. Wykładał także m.in. w Wyższej Szkole Humanistycznej w Pułtusku.

W 2005 był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. Objął funkcję przewodniczącego Rady Fundacji Ius et Lex. W 2007 otrzymał nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe[3]. Z okazji 70. rocznicy Powstania Warszawskiego Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczki z podobizną prof. Kieżuna[4]. Jest członkiem honorowym PAN.

21 września 2014 tygodnik „Do Rzeczy” opublikował artykuł Sławomira Cenckiewicza i Piotra Woyciechowskiego Tajemnica „Tamizy” – jak prof. Kieżun współpracował z bezpieką, w którym przedstawiono dokumenty świadczące o rzekomej współpracy Witolda Kieżuna ze służbami specjalnymi PRL. W zamieszczonym w tygodniku oświadczeniu Witold Kieżun przyznał się do rozmów z SB, jednak zaprzeczył formalnej i świadomej współpracy[5]. Twierdził również, że te kontakty były pozorne i potrzebne w związku z jego współpracą ze służbami amerykańskimi. Zdaniem historyka, Piotra Gontarczyka, "nikt wcześniej nie napisał w tej materii tekstu zawierającego tylu błędów i celowych przeinaczeń"[6], a publikacja jest "po prostu skandaliczna", ponieważ jej powodem była "tylko i wyłącznie zemsta na człowieku, który wypowiadał się inaczej, niż autorzy „Do Rzeczy” na temat Powstania"[7]. Szefowa Biełsat TV, Agnieszka Romaszewska-Guzy, stwierdziła, że autorzy są "ogarnięci obsesją" i w swojej publikacji "przekroczyli granicę"[8], a Witold Kieżun powiedział, że po publikacji próbował popełnić samobójstwo, z uwagi na jej szkalującą i kłamliwą treść. Historyk i były szef Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, Jan Żaryn, zwrócił także uwagę, że prezentowane materiały mogły być sfałszowane i zmanipulowane przez bezpiekę[9].

Życie prywatne[edytuj]

Ożenił się z Danutą Magreczyńską „Jolą” sanitariuszką z kompanii „Anna” batalionu „Gustaw”. Ma dwoje dzieci, syna Witolda Olgierda Kieżuna (ur. 1954) oraz córkę Krystynę Macqueron (ur. 1951), a także troje wnuków. Syn Witold był współinicjatorem angielskojęzycznej witryny internetowej warsawuprising.com, poświęconej powstaniu warszawskiemu i prowadzonej przez jego syna.

Publikacje (wybór)[edytuj]

  • 2013 – Magdulka i cały świat. Rozmowa biograficzna z Witoldem Kieżunem przeprowadzona przez Roberta Jarockiego.
  • 2012 – Drogi i bezdroża polskich przemian
  • 2012 – Patologia transformacji
  • 2003 – O odbudowę kapitału społecznego
  • 1997 – Sprawne zarządzanie organizacją
  • 1994 – Successful, though short lived sociotechnics
  • 1992 – Management Efficient
  • 1991 – Management in Socialist Countries
  • 1990 – Manuel sur l’analyse des travaux administratifs
  • 1990 – Problematique generale de la reforme administrative dans le monde
  • 1984 – Organisation et Gestion
  • 1978 – Ewolucja systemów zarządzania
  • 1978 – Elementy socjalistycznej nauki o organizacji i zarządzaniu
  • 1977 – Podstawy organizacji i zarządzania
  • 1977 – Autonomization of Organizational Units. From Pathology of Organization
  • 1974 – Organizace prace reditele
  • 1971 – Organizacja pracy własnej dyrektora
  • 1971 – Autonomizacja jednostek organizacyjnych. Z patologii zarządzania
  • 1968 – Dyrektor. Z problematyki zarządzania instytucją
  • 1965 – Organizacja bankowości w Polsce Ludowej
  • 1964 – Bank a przedsiębiorstwo
  • Okruchy wspomnień AK
  • 2008 – Niezapomniane twarze
  • Dobre państwo

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Odznaczenia
Wyróżnienia

Przypisy

  1. Dr Dariusz Rogut: Obóz śmierci na pustyni Kara-Kum. Nasz Dziennik, 20 grudnia 2012.
  2. a b Rozmawiałem z SB, gdy mnie wzywali, „Rzeczpospolita” z 26 września 2014.
  3. Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla prof. Witolda Kieżuna. [dostęp 2014-05-31].
  4. Powstańczy znaczek Poczty Polskiej z prof. Kieżunem. [dostęp 2014-08-03].
  5. Witold Kieżun, Syndrom wroga. Odpowiedź Sławomirowi Cenckiewiczowi i Piotrowi Woyciechowskiemu, „Do Rzeczy” nr 39/2013.
  6. W najnowszym "wSieci": Piotr Gontarczyk demaskuje kłamstwa na temat przeszłości prof. Kieżuna! [dostęp 2016-12-02].
  7. Dr Piotr Gontarczyk dla Fronda.pl o ataku na prof. Witolda Kieżuna: Zemsta za krytykę [dostęp 2016-12-02].
  8. 'Do Rzeczy' lustruje prof. Kieżuna. Nawet prawica zniesmaczona: 'Obsesja', 'szkalowanie', „gazetapl” [dostęp 2016-12-02] (pol.).
  9. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2016-12-02].
  10. a b c d e f g h Kwestionariusz osobowy. Kieżun Witold. Do Rzeczy, 2014-09-27. [dostęp 2014-09-28]. s. 4.
  11. M.P. 1954 nr 100 poz. 1236
  12. Uchwała Rady Państwa z dnia 10 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych. monitorpolski.gov.pl. [dostęp 29 lipca 2014].
  13. M.P. 1955 nr 37 poz. 376
  14. Uchwała Rady Państwa z dnia 8 stycznia 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych. monitorpolski.gov.pl. [dostęp 29 lipca 2014].
  15. M.P. 2005 nr 8 poz. 143
  16. Uniwersytet Jagielloński świętował 650-lecie. 2014-05-10.
  17. Program sesji i lista nagrodzonych – Warszawa. 2013-07-30.
  18. Nagrody „Przeglądu Wschodniego”. Prof. Kieżun wśród laureatów. 2014-03-21.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]