Zatoka Perska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zatoka Perska
Zatoka Irańska, Zatoka Arabska
Zatoka Perska - zdjęcie satelitarne
Zatoka Perska - zdjęcie satelitarne
Państwo  Arabia Saudyjska
 Bahrajn
 Katar
 Kuwejt
 Irak
 Iran
 Oman
 Zjednoczone Emiraty Arabskie
Lokalizacja Morze Arabskie
Powierzchnia 233 000 km²
Wymiary 989 × 56 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

50 m
90 m
Cieki wodne uchodzące Tygrys, Eufrat
Miejscowości nadbrzeżne Kuwejt, Manama, Doha, Abu Zabi, Dubaj
Położenie na mapie Azji
Mapa lokalizacyjna Azji
Zatoka Perska
Zatoka Perska
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Zatoka Perska
Zatoka Perska
Ziemia 26°N 52°E/26,000000 52,000000

Zatoka Perska, Zatoka Irańska, Zatoka Arabska (pers. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu. Tradycyjnie nazywana jest zatoką, ale ze względu na jej powierzchnię (233 000 km²) można by ją uznać także za morze śródlądowe. Z Morzem Arabskim połączona jest poprzez Cieśninę Ormuz i Zatokę Omańską.

Nad Zatoką Perską położone są następujące kraje: Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Katar (na półwyspie u wybrzeży saudyjskich), Bahrajn (na wyspie w pobliżu Kataru), Kuwejt, Irak oraz Iran.

Do Zatoki Perskiej uchodzi rzeka Szatt al-Arab, która powstaje z połączenia wód Tygrysu i Eufratu. Tworzy ona rozległą deltę, a jej dawna odnoga - Zatokę Kuwejcką.

Mapa wydobycia ropy naftowej w rejonie Zatoki Perskiej

Pod dnem Zatoki Perskiej oraz w rejonach nadbrzeżnych znajdują się największe na świecie złoża ropy naftowej. Rozwinął się tu także na dużą skalę przemysł przetwórstwa ropy naftowej (rafinerie, zakłady petrochemiczne, porty naftowe itp.). W związku z dużym ruchem tankowców istnieje zagrożenie wystąpienia katastrof ekologicznych.

W związku z bogactwem tego regionu, niektóre małe wysepki są przedmiotem sporów terytorialnych. Sama Zatoka była też miejscem walk w trakcie niedawnych konfliktów zbrojnych w regionie Bliskiego Wschodu: w czasie wojny iracko-irańskiej w latach 1980-88 (atakowane były m.in. tankowce) oraz w trakcie wojny przeciwko Irakowi po jego inwazji na Kuwejt, dla której ukuta została nazwa wojna w Zatoce Perskiej, chociaż większość działań zbrojnych toczyła się na lądzie.

Nazwa tego akwenu pojawiła się już w starożytności. Nadana przez Greków nazwa nawiązuje do starożytnej Persji (obecnie Iran). W latach 60. XX wieku wraz ze wzrostem arabskiego nacjonalizmu w świecie arabskim pojawiła się tendencja, by używać określenia "Zatoka Arabska". Jednakże rząd irański wniósł na forum ONZ wniosek o uznanie za oficjalną jedynie nazwy "Zatoka Perska". Przyjęte to zostało w dwóch dokumentach oenzetowskich z 1971 i 1984 roku. Większość krajów i organizacji używa tej właśnie nazwy, podczas gdy kraje arabskie nadal opowiadają się za nazwą "Zatoka Arabska". Niektóre państwa używają neutralnego określenia "Zatoka".

Zobacz też[edytuj]