Morze Tyrreńskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Morze Tyrreńskie
Zatoka Neapolitańska, będąca częścią Morza Tyrreńskiego
Zatoka Neapolitańska, będąca częścią Morza Tyrreńskiego
Kontynent Europa
Państwa  Włochy
 Francja
Powierzchnia 231 tys. km²
Największa głębia 3840 m
Zasolenie 38
Temperatura w lecie 23-24 °C
w zimie około 13 °C
Wyspy Wyspy Liparyjskie, Wyspy Toskańskie, Wyspy Poncjańskie, Ischia, Capri
Położenie na mapie Morza Śródziemnego
Mapa lokalizacyjna Morza Śródziemnego
Morze Tyrreńskie
Morze Tyrreńskie
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Morze Tyrreńskie
Morze Tyrreńskie
Ziemia 40°11′N 11°59′E/40,183333 11,983333
Widok na Zatokę Salerno na Morzu Tyrreńskim
Widok na Zatokę Salerno na Morzu Tyrreńskim

Morze Tyrreńskie (wł. Mar Tirreno, fr. Mer Tyrrhénienne) – część Morza Śródziemnego, zawarta pomiędzy wyspami Korsyką, Sardynią i Sycylią a Półwyspem Apenińskim. Nazwa morza wywodzi się od greckiego określenia Etrusków (Tyrrhenoi), którzy w starożytności zamieszkiwali północne rejony Półwyspu Apenińskiego[1][2]. Do Morza Tyrreńskiego uchodzi trzecia co do długości rzeka Włoch – Tyber.

Główne porty:

Geografia[edytuj]

Zdjęcie satelitarne Morza Tyrreńskiego

Morze Tyrreńskie przypomina kształtem trójkąt. Jego powierzchnia wynosi 231 000 km² z maksymalną głębokością wynoszącą około 3840 m[3][4]. Warto zaznaczyć, że prawie całą powierzchnię dna zajmuje Basen Tyrreński o głębokości od 3000 do 3500 m[5]. Zasolenie z uwagi na mały wpływ wód kontynentalnych jest praktycznie stałe i wynosi 38 PSU przy czym na głębokości 1500 m wzrasta do 38,4 PSU. Temperatura wody wynosi zimą około 13 °C, natomiast latem waha się od 23 do 24 °C[3]. Morze charakteryzuje śródziemnomorski klimat podzwrotnikowy, w suche i ciepłe lata temperatura powietrza wynosi od 28 do 34 °C[6].

Na północ od Morza Tyrreńskiego znajduje się Morze Liguryjskie, na południowy-zachód za Cieśniną Mesyńską znajduje się Morze Jońskie natomiast na zachód za Cieśniną Świętego Bonifacego znajduje się Morze Balearskie.

Międzynarodowa Organizacja Hydrograficzna wyznacza granice Morza Tyrreńskiego w następujący sposób:

Granice Morza Tyrreńskiego
  • przy Cieśninie Messyńskiej (A[a]) - linia łącząca najbardziej wysunięty na północ punkt Cape Paci (15°42'E) na Półwyspie Kalabryjskim z najbardziej wysuniętym na wschód punktem Sycylii, Cape Pelero (38°16'N)[7][8]
  • od południowego-zachodu (B[a]) - linia biegnąca od najbardziej wysuniętego na zachód punktu Sycylii - Cape Lilibeo do najbardziej wysuniętego na południe punktu Cape Teulada na Sardynii (8°38'E)[7][8]
  • przy Cieśninie Świętego Bonifacego (C[a]) - linia łącząca najbardziej wysunięty na zachód punkt Cape Testa (41°14'N) na Sardynii z najbardziej wysuniętym na południowy-zachód punktem Cape Feno (41°23'N) na Korsyce[7][8]
  • od północy (D[a]) - linia biegnąca od Cape Corse (Cape Grosso 9°23'E) na Korsyce, przez wyspę Tinetto (44°01'N, 9°51'E) następnie przez wyspy Tino oraz Palmaria do punktu San Pietro (44°03'N, 9°50'E) na wybrzeżu Włoch[7][8]

Fauna[edytuj]

Morze zamieszkuje wiele gatunków ryb, skorupiaków i mięczaków w tym: tuńczyki, włócznik, sardynki, barweny, seriola olbrzymia, dentex, leszcz, kalmary czy małże[5][9].

W północnych wodach Morza Tyrreńskiego można spotkać między innymi: finwale, kaszaloty, delfiny zwyczajne, delfiny Risso, delfiny pręgobokie, butlonosy, grindwale sporadycznie można tam również natrafić na orki czy nawet długopłetwce[8].

Uwagi

  1. a b c d Patrz grafika po lewej

Przypisy

  1. Origins of the Etruscans. www.sjsu.edu. [dostęp 2015-07-13].
  2. H. M. Denham: The Tyrrhenian Sea: a sea-guide to its coasts and islands. Murray, 1969. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  3. a b VLIZ IMIS: IMIS | Flanders Marine Institute. www.vliz.be. [dostęp 2015-07-13].
  4. dirLogBook - Tyrrhenian Sea. www.dirlogbook.com. [dostęp 2015-07-19].
  5. a b Tyrreńskie, Morze - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2015-07-13].
  6. Sailing area Tyrrhenian sea - Sailing between the islands of Sardinia, Corsica and Sicily | Yachtico.com. www.yachtico.com. [dostęp 2015-07-13].
  7. a b c d Limits of Oceans and Seas 3'd EDITION 1953. (ang.). [dostęp 2016-01-22]. 
  8. a b c d e Tyrrhenian Sea. www.eoearth.org. [dostęp 2015-07-13].
  9. Sardinia fishing guide. Fishfishme. [dostęp 2015-07-13].