Świętopełk Przemyślida
| Świętopełk Przemyślida |
|
 |
|
| Książę Czech | |
| Okres panowania | od 1107 do 1109 |
| Poprzednik | Borzywoj II |
| Następca | Władysław I Przemyślida |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Przemyślidzi |
| Zmarł | 21 września 1109 |
| Ojciec | Otto I Piękny |
| Matka | Eufemia węgierska |
| Dzieci | Wacław Henryk Przemyślida |
Świętopełk (zm. 21 września 1109) - książę Czech z ołomunieckiej linii dynastii Przemyślidów. Panował w latach 1107-1109.
Świętopełk był starszym synem Ottona I Pięknego, księcia ołomunieckiego, i jego żony Eufemii. Jego wujem był król Wratysław II. W 1103 roku, wspólnie z księciem Borzywojem II, uczestniczył w wyprawie na Polskę. W 1105 podjął nieudaną próbę obalenia Borzywoja II. W 1107 roku, dzięki wyprawie Bolesława Krzywoustego i króla węgierskiego Kolomana przeciw Czechom, Świętopełk został osadzony na stolcu praskim 14 maja 1107[1].
W 1108 roku książę czeski uczestniczył w niemiecko-czeskim najeździe na Węgry, co spowodowało agresję ze strony Bolesława Krzywoustego na Czechy. Polska wyprawa na Czechy była także związana z brakiem wypełnienia przez Świętopełka układu, w którym zobowiązywał się do zwrotu przez Czechów, zagarniętych grodów na Śląsku (m.in. Racibórz, Kamieniec, Koźle). Próba zdetronizowania go przez polskiego księcia i osadzeniu na jego miejscu Borzywoja II nie doszły do skutku. W 1109 roku pomagał królowi niemieckiemu Henrykowi V w walkach z Polską.
Z nieznaną z imienia żoną miał syna Wacława Henryka. Z jego rozkazu doszło do ostatecznej rozprawy z możnowładczym rodem Wrszowców. W akcie zemsty został przez nich zamordowany[2][3].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Taką datę za Kosmasem przedstawia Z.S. Pietras w: Z. S. Pietras: "Bolesław Krzywousty". Cieszyn: 1978, s. 90.
- ↑ O zamordowaniu Świętopełka 21 września 1109 r. mówi wiele źródeł. Pierwszym z nich jest Kronika Czechów Kosmasa, który napisał: "Był jednak w obozie pewien rycerz (...) posłany przez Jana Częsty z rodu Wrszowców(...), wskoczył na konia i wmieszał się wkrótce w środek gromady i z całym natężeniem sił ciskając włócznią między łopatki księcia, najgłębsze wnętrzności zmiażdżył śmierć przynoszącym żelazem(...)" Kosmasa Kronika Czechów. T. III. Cz. XXVII. 2004, s. 110-111. Drugim źródłem jest Annales Pegavienses. Podają one inaczej niż Kosmas, że księcia zabił żołnierz Wiprechta z Goitzsch, który chciał zwolnić tron czeski dla swego szwagra Borzywoja. Annales Pegavienses. MGH SS XVI, s. 250-251. Trzecim natomiast źródłem jest Kronika Polska. Gall Anonim napisał: "(...) pośrodku swoich padł przebity oszczepem przez pewnego mało znacznego żołnierza, a nikt z jego ludzi nie podniósł ręki do pomszczenia go(...)." O imieniu tego zabójcy rycerza przekazy źródłowe milczą. Czy był nim żołnierz o imieniu Wiprechta, czy żołnierz rycerza Wiprechta - tu także historycy nie mogą się zgodzić. Gall Anonim: Kronika Polska. T. III. Cz. XVI. Wrocław: 2003, s. 143.
- ↑ Za opisem Kosmasa w Kosmasa Kronika Czechów i wskazaniem na Jana Częsty, z rodu Wrszowców opowiadają się: V. Novotny w publikacji: V. Novotny: Ceske dejiny. Diiu I cast 2. Od Bretislava I do Premysla I. Praha: 1912, s. 165-166. oraz Gerold Meyer v. Knonau w publikacji: G. Meyer v.Knonau: Jbb. des dt. Reiches unter Heinrich IV. u. Heinrich V.. T. VI. München: 1890, s. 100.
| Poprzednik Borzywoj II |
 |
Książę Czech 1107-1109 |
|
Następca Władysław I |
