Jan Luksemburski

Z Wikipedii

Jan I Luksemburski, Jan Ślepy (czes. Jan Lucemburský, niem. Johann von Luxemburg) (ur. 10 sierpnia 1296, zm. 26 sierpnia 1346) – syn cesarza rzymsko-niemieckiego Henryka VII, od 1309 hrabia Luksemburga, od 1310 król Czech, w latach 1310-1335 tytularny król Polski.

Koronę czeską po wymarłych Przemyślidach, dzięki małżeństwu z Elżbietą, córką Wacława II uzyskał dla niego ojciec-cesarz, co dało początek i podstawy do szybkiej kariery dynastii Luksemburgów. Przeniósł ciężar ekspansji czeskiej z południa - Austrię i Styrię na stałe przejęli Habsburgowie, w kierunku północnym - uzależniając i hołdując księstwa śląskie. Objął je po zjeździe w Wyszehradzie 1335. Pretendował także do tronu polskiego; do 1336 był powszechnie uznawany za króla Polski choć się nie koronował.

W 1310 r., aby zjednać szlachtę czeską, wydał dla niej przywilej (obietnica nie obciążania podatkami, nienaruszalność majątków, ograniczenie obowiązków w zakresie służby wojskowej).

W swym rodzimym księstwie znany jest z tego, iż zapoczątkował dobroczynny festiwal Scheuberfouer organizowany od 1340 roku na placu de Glacis w Luksemburgu.

Pod koniec życia prawie całkowicie oślepł i dlatego już od 1337 zostawiał coraz więcej spraw w gestii syna. Przypuszcza się, że w czasie bitwy pod Crécy, w której zginął, nie widział zupełnie (walczył przywiązany do dwóch innych rycerzy). Walczył po stronie króla Francji przeciwko Anglikom.

[edytuj] Żony i dzieci

W 1310 r. Jan Luksemburski ożenił się z Elżbietą, córka króla Czech Wacława II. Z tego małżeństwa pochodzili:

• Małgorzata (ur. 8 lipca 1313 r., zm. 11 lipca 1341 r.)
• Bonna - pierwsza żona Jana II Dobrego, króla Francji (ur. 21 maja 1315 r., zm. 11 września 1349 r.)
• Karol IV (ur. 14 maja 1316 r., zm. 29 listopada 1378 r.)
• Przemysł Ottokar (ur. 22 listopada 1318 r., zm. 20 kwietnia 1320 r.
• Jan Henryk - margrabia morawski (ur. 12 lutego 1322 r., zm. 12 listopada 1375 r.)
• Anna (ur. 27 marca 1323 r., zm. 3 września 1338 r.), żona Ottona Wesołego, syna Albrechta I Habsburga
• Elżbieta (ur. 27 marca 1323 r., zm. przed 1330 r.)

W 1334 r. Jan Luksemburski ożenił się z Beatrycze, córką Ludwika de Burbon. Z tego małżeństwa pochodzili:

• Wacław I (ur. 25 lutego 1337 r., zm. 7 grudnia 1383 r.)
• Bonna (rok urodzenia i śmierci nieznany)

Jan Luksemburski miał także syna z nieślubnego związku:

• Mikołaj (ur. 1322 r., zm. 29 lipca 1358 r.) - patriarcha Akwileji

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Umowa lenna króla Jana Luksemburskiego z księciem płockim Wacławem z dnia 29 III 1329 roku