Ludwik II Jagiellończyk

Z Wikipedii

Ludwik II Jagiellończyk (ur. 1 lipca 1506 w Budzie, zm. 29 sierpnia 1526 pod Mohaczem) — król Czech i Węgier od 1516 roku, ostatni władca tych państw z dynastii Jagiellonów.

Syn króla Czech i Węgier Władysława II Jagiellończyka i Anny de Foix.

W 1515 r. został adoptowany przez cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Maksymiliana I Habsburga, a w 1522 r. ożenił się z jego wnuczką Marią Habsburżanką, wypełniając postanowienia zjazdu wiedeńskiego.

Był władcą nieudolnym, nie interesował się polityką, w jego imieniu rządzili walczący o władzę możni, zwłaszcza niemieccy.

Zginął w bitwie z Turkami pod Mohaczem. Po jego śmierci władzę w Czechach i na Węgrzech, zgodnie z układem z 1515 r., objął Ferdynand I Habsburg - brat Marii Habsburżanki i zarazem mąż Anny Jagiellonki, siostry Ludwika.

[edytuj] Pochodzenie i losy do śmierci ojca

Był drugim dzieckiem, a zarazem jedynym synem Władysława II Jagiellończyka, króla Czech i Węgier, i jego trzeciej żony Anny de Foix, córki Gastona II, hrabiego na Candale i Benauges. Imię otrzymał albo na część Ludwika IX Świętego, dalekiego przodka Anny, albo po Ludwiku Węgierskim, królu Węgier i Polski.

Ludwik był wcześniakiem, a jego matka zmarła cztery tygodnie po narodzinach syna na skutek gorączki połogowej. Władysław zaraz po przyjściu na świat Ludwika rozpoczął starania o zapewnienia mu następstwa. 4 czerwca 1508 roku w Székesfehérvár Ludwik został koronowany na króla Węgier, a 11 marca 1509 roku w Pradze na króla Czech.

Kształceniem Ludwika zajmowali się Jan Pethö z Geres i Stefan Istvánffy. Syn Władysława Jagiellończyka znał kilka języków - węgierski, czeski, niemiecki, łacinę, a biernie także włoski, francuski i polski.

Jeszcze przed narodzinami Ludwika, 20 marca 1506 roku w Wiener Neustadt Władysław zawarł układ z Habsburgami, który zakładał małżeństwo jeszcze nienarodzonego syna czeskiego i węgierskiego władcy z Marią, wnuczką cesarza Maksymiliana I Habsburga.

12 listopada 1507 roku w Budzie układ ten trochę zmodyfikowano - Ludwika miała poślubić Katarzyna, inna wnuczka Maksymiliana, a dopiero w razie jej śmierci - Maria; ustalenia te potwierdzono 20 maja 1515 roku w Pożoniu.

19 lipca 1515 roku na zjeździe wiedeńskim Ludwik został adoptowany przez cesarza Maksymiliana I; trzy dni później, 22 lipca, postanowiono podwójne małżeństwa jagiellońsko-habsburskie: Ludwik miał poślubić Marię, z kolei Anna, siostra Ludwika, miała zostać żoną jednego z braci Marii - Karola lub Ferdynanda.

[edytuj] Losy po śmierci ojca

13 marca 1516 roku zmarł Władysław II Jagiellończyk; Ludwik formalnie został królem Czech i Węgier. W kwietniu tego samego roku na sejmie węgierskim rozstrzygnięto o osobach regencji. Przedstawiciele partii dworskiej nie dopuścili do Rady Regencyjnej przedstawicieli polskiego króla Zygmunta I Starego, stryja i najbliższego męskiego krewnego Ludwika, a wojewodę siedmiogrodzkiego i przywódcę stronnictwa antyhabsburskiego - Jana Zápolyę zmusili do wycofania się do swoich dóbr. W takiej sytuacji opiekunami Ludwika zostali jego brat cioteczny Jerzy Hohenzollern, arcybiskup ostrzyhomski Tomasz Bakócz i Jan Bornemisza, burgrabia budziński.

W 1517 roku w Czechach powołano Radę Koronną, która uznała za opiekunów Ludwika cesarza Maksymiliana oraz Zygmunta Starego.