Aalborg

Aalborg Ålborg
Dworzec główny w Aalborgu
Państwo	Dania
Region	Jutlandia Północna
Gmina	Aalborg
Prawa miejskie	1342
Powierzchnia	139 km² km²
Położenie	57°02′50″N 09°55′12″E
Ludność (2011) • liczba ludności • gęstość	124 921▲ 898,7 os/km² os./km²
Położenie na mapie Danii Aalborg Ålborg
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Most nad Limfjorden łączący Aalborg z Nørresundby i Vendsyssel

Nytorv - plac w pobliżu brzegu Limfjord

Jomfru Ane Gade

Aalborg (wym. [ˈʌlb̥ɒːˀ], posłuchaj) to miasto w Danii i siedziba gminy Aalborg. W języku duńskim funkcjonują dwie równoprawne formy pisowni: 'Aalborg' i 'Ålborg'.

Jest to czwarte pod względem wielkości miasto Królestwa Danii (po Kopenhadze, Århus i Odense) i drugie co do wielkości miasto Półwyspu Jutlandzkiego. Położony jest w najwęższym punkcie fiordu Limfjord, łączącego Morze Północne z cieśniną Kattegat i odcinającego od lądu północną część Jutlandii - Vendsyssel. Nad Limfjorden przebiegają dwa mosty (jeden drogowy z drogą dwupasmową, przejściem dla pieszych i drogą rowerową oraz jeden kolejowy dla jednotorowej linii; obydwa mosty są zwodzone) łączące Aalborg z Nørresundby; dzięki temu oba miasta praktycznie tworzą jeden organizm. Dodatkowo we wschodniej części miasta pod Limfjorden przebiega tunel, będący częścią międzynarodowej drogi E45.

Aalborg jest portem morskim oraz siedzibą biskupstwa luterańskiego i władz administracyjnych regionu Jutlandia Północna.

Okolice

Okolice miasta prezentują krajobraz typowy dla północnej Jutlandii. Na zachód od cieśniny Limfjord rozszerza się w nieregularne jezioro o niskich, bagnistych brzegach i licznych wyspach. Na północnym zachodzie rozpościera się bagno Store Vildmose, a na południowym wschodzie podobne Lille Vildmose. Store Vildmose zostało osuszone na początku XX wieku i przystosowane do celów rolniczych. Lille Vildmose pozostaje największym torfowiskiem w Danii.

Transport

• Aalborg jest połączony linią kolejową z Hjørring, Frederikshavn i Skagen na północy oraz z Aarhus na południu, skąd odchodzą linie do Niemiec i przez Fionię do Kopenhagi (zob. Danske Statsbaner). Stacja kolejowa Aalborg.
• Miasto ma dobry i bezpieczny port morski, choć jest on trudno dostępny.
• Przez Aalborg przechodzą międzynarodowe trasy europejskie E39 i E45, będąca przedłużeniem niemieckiej autostrady A7.
• W Nørresundby znajduje się port lotniczy Aalborg oferujący połączenia krajowe i międzynarodowe.

Przemysł

Aalborg jest rozwijającym się ośrodkiem przemysłowo-handlowym. Gospodarka regionu koncentruje się wokół produkcji cementu i stali, na przemyśle stoczniowym oraz eksporcie zboża i ryb.

Najbardziej znanym produktem regionalnego przemysłu są wódki Aalborg Akvavit. Rośnie także znaczenie miasta jako ośrodka przemysłu telekomunikacyjnego, w znacznym stopniu inspirowanego przez lokalny uniwersytet.

Historia

Już w XI w. był tu ważny ośrodek handlowy. Miasto otrzymało prawa miejskie w 1342. Luterańską metropolię biskupią założono w 1554, wcześniej było tu biskupstwo katolickie. W XVI w. krwawe walki podczas wojen religijnych, w 1628 miasto zostało splądrowane przez wojska Wallensteina. Podczas wojny austriacko-prusko-duńskiej w 1864 zdobyte przez Prusaków 10 lipca, co prazypieczętowało zajęcie przez nich całej Jutlandii, aż do Skagen.

W latach 80. XIX w. Aalborg zamieszkiwało 15 tys. mieszkańców, miasto prowadziło intensywny handel z Anglią, Szwecją i Norwegią, posiadało warsztaty stoczniowe, szkołę katedralną, gimnazjum, szkołę żeglarską, giełdę i bibliotekę publiczną. W początkach XX w. liczba mieszkańców przekroczyła 20 tys., a miasto rozwijało się szybko. W latach 20. XX w. Aalborg liczył 42,8 tys. mieszkańców. Ludność zatrudniona była w rybołówstwie, stoczniach, fabrykach wyrobów tytoniowych i alkoholowych.

Zabytki i atrakcje

• późnogotycki kościół St. Budolfi z XVI w. o bogatym wyposażeniu wnętrza
• zamek z XVI w., szereg renesansowych kamienic mieszczańskich
• szpital z 1432, przebudowany w XIX w.
• Muzeum Marynistyczne w Aalborgu
• Muzeum Garnizonowe w Aalborgu
• Jomfru Ane Gade, ulica składająca się wyłącznie z barów, dyskotek i restauracji
• Aalborg Zoo

Miasta partnerskie

Almere, Holandia Antibes, Francja Edynburg, Szkocja Fredrikstad, Norwegia Fuglafjørður, Wyspy Owcze Galway, Irlandia Gdynia, Polska Hajfa, Izrael Hefei, ChRL Húsavík, Islandia Innsbruck, Austria Karlskoga, Szwecja Lancaster, Anglia Nuuk, Grenlandia

Carskie Sioło, Rosja Racine, USA Rapperswil, Szwajcaria Rendsburg, Niemcy Ryga, Łotwa Riihimäki, Finlandia Scoresbysund, Grenlandia Solvang, USA Tulcza, Rumunia Warna, Bułgaria Wilno, Litwa Wismar, Niemcy Büdelsdorf, Niemcy