Adaks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adaks
Addax nasomaculatus
(Blainville, 1816)
Adaks
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Rodzina krętorogie
Rodzaj Addax
Gatunek adaks
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Adaks (Addax nasomaculatus) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny krętorogich, zaliczany do antylop. Jedyny przedstawiciel rodzaju Addax Rafinesque, 1815 Pierwotnie występował na całej Saharze: od Mauretanii, Maroka i Algierii, aż do Sudanu. Obecnie adaks należy do najrzadszych antylop. Spadek liczebności tych zwierząt to rezultat polowań dla cenionego mięsa i skóry. Z braku ochrony zwierzętom tym grozi całkowite wytępienie.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Wysokość w kłębie:
95 – 110 cm
Długość ciała:
150-175 cm
Długość ogona:
27-35 cm
Długość rogów:
70-85 cm
Waga:
65 – 125 kg

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Jest to masywne zwierzę o szeroko rozstawionych, spłaszczonych racicach, ułatwiających chodzenie po piasku. Ciało pokrywa krótka sierść o jasnym umaszczeniu (zimą szarawe, latem białe bądź w kolorze piaskowym) z wyjątkiem pyska, gdzie na ciemnym tle występuje biała plama, przypominająca kształtem literę X. Nogi, biodra, brzuch i uszy również są białe. Długie, śrubowato skręcone i lirowato wygięte ku tyłowi rogi występują u osobników obu płci. Na powierzchni tych rogów występują regularnie rozłożone pierścieniowate zgrubienia.

Biotop[edytuj | edytuj kod]

ZOO Praha

Przebywają wyłącznie w środowisku pustynnym Sahary, wędrując w kierunkach zależnych od nieregularnych deszczy, po których pojawia się roślinność stanowiąca pokarm adaksów. Poruszanie się w takim terenie ułatwiają szeroko rozstawione i spłaszczone racice.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Adaks żyje w niewielkich stadkach, liczących średnio po 15 do 20 sztuk, pod wodzą starego samca. Jest gatunkiem prowadzącym nocny tryb życia – dnie spędza odpoczywając.

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Zwierzęta roślinożerne. Przez wiele miesięcy nie muszą pić, potrzebne ilości wody pobierają razem z pokarmem.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Ciąża samicy trwa bardzo długo, bo aż 310 – 350 dni. Zimą lub wczesną jesienią rodzi się tylko jedno młode.

Dojrzałość płciowa[edytuj | edytuj kod]

Dojrzałość płciową adaks osiąga w wieku 2-3 lat.

Zagrożenie[edytuj | edytuj kod]

Kategoria CR (krytycznie zagrożone) w klasyfikacji IUCN[2].

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • zanotowany rekord długości rogów adaksa wynosił 109 cm

Przypisy

  1. Addax nasomaculatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  2. Addax nasomaculatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 16 stycznia 2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Mały słownik zoologiczny – ssakiISBN 83-214-0637-8
  2. Atlas zagrożonych zwierzątISBN 83-7319-920-9