Alfredo Stroessner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Alfredo Stroessner
Alfredo Stroessner.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 listopada 1912
Encarnación
Data i miejsce śmierci 16 sierpnia 2006
Brasília
Paragwaj Prezydent Paragwaju
Przynależność polityczna Partia Colorado
Okres urzędowania od 15 sierpnia 1954
do 3 lutego 1989
Poprzednik Tomás Romero Pereira
Następca Andrés Rodríguez
Odznaczenia
Wielki Mistrz Narodowego Orderu Zasługi (Paragwaj) Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Wyzwoliciela San Martina (Argentyna) Krzyż Wielki Orderu Maja (Argentyna) Krzyż Wielki Narodowego Orderu Kondora Andów (Boliwia) Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Bawarski Order Zasługi
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Paragwajski znaczek z portretem Alfreda Stroessnera

Alfredo Stroessner Matiauda (Strößner) (ur. 3 listopada 1912 w Encarnación, zm. 16 sierpnia 2006 w Brasílii) – generał i polityk paragwajski. Prezydent i dyktator tego kraju w latach 1954–1989.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie, wczesne lata i kariera[edytuj | edytuj kod]

Ojcem przyszłego generała był Hugo Strößner, który wyemigrował do Paragwaju z rodzinnej Bawarii (gdzie był księgowym w browarze), jego pradziadek był oficerem kawalerii. Matka Alfreda, Heriberta Matiauda była Indianką Guarani.

W wieku lat 17 Stroessner wstąpił do armii. Brał m.in. udział w wojnie z Boliwią o rzekomo bogaty w złoża ropy naftowej obszar Chaco.

Systematycznie piął się w górę i w 1948 otrzymał promocję na stopień generała brygady, zostając tym samym najmłodszym generałem w całej Ameryce Łacińskiej. W 1954 został generałem dywizji i naczelnym wodzem paragwajskich sił zbrojnych.

Prezydent i dyktator[edytuj | edytuj kod]

W tym samym roku 42-letni generał dokonał, za pomocą posłusznej sobie armii, zamachu stanu i obwołał się prezydentem Paragwaju. Jego „mandat” był przedłużany w latach 1958, 1963, 1968, 1973, 1978, 1983 i 1988. Stroessner był najdłużej panującym dyktatorem w Ameryce Łacińskiej, z wyjątkiem Fidela Castro.

Styl rządów[edytuj | edytuj kod]

Stroessner był uważany za dość „liberalnego caudillo”, jak na warunki latynoskie. Nie lubił poruszać się w towarzystwie ochrony osobistej. Często udawał się samopas do klubu szachowego, gdzie grał ze zwykłymi obywatelami. Lubił też siadać za sterami samolotu i z nieba spoglądać na swoje państwo. Był też bardziej „tolerancyjny” wobec opozycji niż wielu innych latynoskich satrapów.

Błędem byłoby jednak przypisywanie mu humanitaryzmu. Jego rządy też cechowała korupcja, porwania i morderstwa. Według archiwów terroru był współodpowiedzialny za Operację Kondor.

Stroessner zaciekle prześladował komunistów i inne ruchy lewicowe, czym zyskał sympatię i wsparcie USA w okresie największego natężenia zimnej wojny. Znakomite stosunki z USA trwały aż do lat 80., kiedy to prezydent Ronald Reagan nałożył sankcje na Paragwaj. W Paragwaju żaden z krajów komunistycznych nie posiadał swojej ambasady z wyjątkiem Jugosławii.

Stroesner był tolerowany przez kraje kapitalistyczne głównie ze względu na swoją politykę gospodarczą, która opierała się na ścisłej dyscyplinie finansowej i spłacie pożyczek, które kraj zaciągał w Banku Światowym. Dużym osiągnięciem było także utrzymywanie stabilnej waluty, co było rzadkością w Ameryce Południowej.

Sprawa Mengelego[edytuj | edytuj kod]

Generał znany też był z sympatii wobec dawnych zbrodniarzy nazistowskich i pomocy im udzielanej. Najlepiej obrazuje to przykład dawnego lekarza obozowego z Auschwitz Josefa Mengelego, który ukrywał się właśnie w Paragwaju.

Kiedy ambasador RFN zwrócił się do prezydenta z prośbą o ekstradycję zbrodniarza, ten zareagował wybuchem gniewu. „Jeżeli nie zostawicie tej sprawy, zerwę stosunki dyplomatyczne z RFN!” – zagroził Stroessner. Jednakże szybko się uspokoił, gdyż zależało mu na pomocy z Niemiec, więc kazał Mengelemu wyjechać z kraju.

Rozwój gospodarczy[edytuj | edytuj kod]

Paragwaj jest krajem śródlądowym. Potężna rzeka o tej samej nazwie dzieli go na dwie różniące się od siebie części. Takie warunki naturalne sprawiają, że świetnie sprawdzają się tam elektrownie wodne. Z tego też powodu Stroessner zainicjował budowę największej hydroelektrowni na świecie. Po jej ukończeniu Paragwaj stał się nawet eksporterem energii elektrycznej do sąsiednich krajów wspomagając tym samym rozwój gospodarczy. Innym pomysłem Stroessnera było rozdzielanie 20-hektarowych (po cenie nominalnej) działek każdemu żołnierzowi, który ukończył służbę i zgodził się używać otrzymaną ziemię w celach rolniczych. Prawie 10 tys. żołnierzy skorzystało z tej propozycji.

Stroessner skutecznie zabiegał także o środki finansowe od USA w ramach pomocy sojuszniczej.

Upadek i emigracja[edytuj | edytuj kod]

3 lutego 1989, po 35 latach rządów, Stroessner został obalony przez generała Andrésa Rodrígueza - człowieka numer dwa w państwie - który niedługo potem przywrócił rządy cywilne. Obalony dyktator spędził kilka dni w więzieniu, a następnie udał się na wygnanie do Brazylii[1], gdzie zmarł z powodu komplikacji po operacji przepukliny.

Przypisy

  1. Diane Ducret, Emmanuel Hecht, Ostatnie dni dyktatorów, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 197

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Simon Sebag Montefiore, Potwory • Historia zbrodni i okrucieństwa, Świat Książki, s. 270–271 (rozdz. Alfredo Stroessner), tłum. Jerzy Korpanty


Poprzednik
Tomás Romero Pereira
Prezydent Paragwaju (1954-1989) Następca
Andrés Rodríguez