Cytrus
Z Wikipedii
| Cytrus | |
 Owoce cytrusów |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | rutowce |
| Rodzina | rutowate |
| Rodzaj | cytrus |
| Nazwa systematyczna | |
| Citrus L. | |
| Sp. Pl. 782, 1753 | |
 Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons |
|
Cytrus (Citrus L.) – rodzaj roślin z rodziny rutowatych wywodzący się z Azji południowo-wschodniej. Nadal trwają spory dotyczące systematyki w obrębie taksonu, co powoduje, że wyróżnia się w nim od kilkudziesięciu do niemal 200 gatunków.
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
Gatunkiem typowym jest Citrus medica L.[1].
- Pokrój
- Wiecznie zielone drzewa dorastające do 5–15 m.
- Liście
- Eliptyczne, lśniące, o intensywnym zapachu.
- Owoc
- Mięsista jagoda, w kolorze od zielonego po ciemnopomarańczowy.
[edytuj] Systematyka
Limon Mill.
- Pozycja rodzaju w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophytina Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rutanae Takht., rząd rutowce (Rutales Perleb), rodzina rutowate (Rutaceae Juss.), plemię Citreae Meisn., podplemię Citrinae Engl. in Mart., rodzaj cytrus (Citrus L.)[2].
- Gatunki (wybór)
- cytron (cedrat) (Citrus medica L.)
- cytryna zwyczajna (Citrus limon (L.) Burm. f.)
- cytryna Meyera (Citrus limonelloides)
- kumkwat (Fortunella)
- lima (limonka) (Citrus aurantifolia (Christm.) Swingle)
- mandarynka (Citrus reticulata Blanco)
- pomarańcza gorzka (pomarańcza kwaśna) (Citrus aurantium L., syn. C. aurantium subsp. amara Engler)
- pomarańcza limeta (limeta, limeta kwaśna) (Citrus limetta Risso)
- pomarańcza chińska (pomarańcza słodka) (Citrus sinensis (L.) Osbeck)
- pomarańcza olbrzymia (pompela) (Citrus maxima (Burm. f.) Merr.
- pomarańcza bergamota (Citrus aurantium ssp. bergamia)
- poncyria trójlistkowa (Poncirus trifoliata)
- Citrus jambhiri Lush.
- Citrus tachibana (Makino) T. Tanaka
[edytuj] Mieszańce
- citrofortunella – mieszańce różnych gat. cytrusów z kumkwatem
- cytranga – mieszaniec pomarańczy gorzkiej z poncyrią trójlistkową (Poncirus trifoliata)
- cytrangokwat – mieszaniec poncyrii trójlistkowej i kumkwatu
- grejpfrut (grape-fruit) (Citrus x paradisi Macfad. (pro sp.) – krzyżówka pomarańczy gorzkiej z innym gatunkiem, być może z p. olbrzymią
- kalamondin – mieszaniec limonki z kumkwatem
- klementynka – mieszaniec pomarańczy gorzkiej z mandarynką, o owocach pozbawionych nasion
- limkwat mieszaniec limonki z kumkwatem
- sweetie mieszaniec grejpfrutu z pomarańczą olbrzymią
- tangelo (Citrus x tangelo J. Ingram & H. Moore) – mieszaniec mandarynki i grejpfruta.
[edytuj] Zastosowanie
- Rośliny lecznicze: cytrusy zawierają dużo witamin, szczególnie witaminy C, która podnosi odporność organizmu i pomaga uchronić się przed grypą. Dodatkowo są źródłem składników mineralnych (potasu i wapnia), białka i kwasów organicznych. Dzięki temu składowi skutecznie chronią przed wieloma poważnymi chorobami, np. awitaminozami, nowotworami i miażdżycą.
- Rośliny te są także z powodzeniem wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym oraz spożywczym. Służą do produkcji perfum (np. bergamota) oraz dżemów, soków, lodów i innych smakołyków.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-24].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Citrus (en). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-24].
