Barozaur
| Barozaur | |
| Barosaurus | |
| Marsh, 1890 | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Podgromada | diapsydy |
| Nadrząd | dinozaury |
| Rząd | dinozaury gadziomiedniczne |
| Podrząd | zauropodomorfy |
| Infrarząd | zauropody |
| Nadrodzina | Diplodocoidea |
| Rodzina | diplodoki |
| Rodzaj | Barosaurus |
Barozaur (Barosaurus) – czworonożny, roślinożerny dinozaur z rodziny diplodoków. Zauropod podobny do diplodoka.
Spis treści |
[edytuj] Nazwa
Barosaurus pochodzi z greki i oznacza ciężki jaszczur.
[edytuj] Wielkość
Długość ciała 25 do 27 m, ciężar ok. 15 - 40 t.
[edytuj] Występowanie
Żył w późnej jurze (kimeryd - tyton), około 150 milionów lat temu na terenach Ameryki Północnej (Dakota Południowa, Utah). Znaleziska zaliczane przez niektórych badaczy do rodzaju Barosaurus znane są z Afryki (m.in. Tanzania), jednak poprawność ich klasyfikacji jest często kwestionowana. W USA jego znaleziska pochodzą ze skał formacji Morrison.
[edytuj] Odkrycie
Zwierzę to zostało odkryte podczas XIX-wiecznej "wojny o kości". Sklasyfikowane zostało przez znanego paleontologa Othniella Marsha w 1890 roku.
[edytuj] Opis
Dosyć duży zauropod, przypominający bardziej znanego diplodoka, od którego różni się proporcjonalnie dłuższą szyją długości 9 m, trochę krótszym ogonem i znacznie krótszym tułowiem. Szyja zbudowana była z 15 (wg innych danych z 16) kręgów szyjnych, z których największe przekraczały 1 m długości. Kręgi barozaura (z wyjątkiem końcowych kręgów ogonowych, których nie znamy), posiadały komory powietrzne co zmniejszało wagę zwierzęcia.
[edytuj] Tryb życia
Zakłada się, że był analogiczny jak diplodoka, który ze względu na większą liczbę znalezisk i znacznie bardziej kompletny stan zrekonstruowanego szkieletu jest modelem przy rekonstrukcjach ekologii innych rodzajów z rodziny diplodoków. W przypadku barozaura nie jest pewne czy posiadał słuzący do obrony biczowaty koniec ogona, gdyż kręgi tej części ogona nie zostały znalezione. Część badaczy postuluje też, że barozaury mogły na krótko stawać na dwóch nogach, w celu walki z drapieżnikiem i pobieraniem pokarmu z wysokich koron drzew.
[edytuj] Kontrowersje
Dosyć często omawiany problem dotyczy tego, że przy założeniu prawie pionowego trzymania szyi i głowy przez barozaura, tłoczenie przez serce krwi do mózgu byłoby bardzo utrudnione, gdyż wobec wyjątkowo długiej szyi serce musiałoby pompować krew na wysokość 10 m. Dokonana w 1992 analiza wykazała, że wymagałoby to serca wagi 1,6 tony, jednak tak wielkie serce biłoby zbyt wolno by zwierzę mogło przeżyć. Autorzy tej analizy uważali, że dinozaur ten posiadał 8 serc - 2 w klatce piersiowej i 3 pary w szyi. Ta koncepcja poddana została jednak silnej krytyce. Po pierwsze wskazano, że skurcze tętnic szyjnych mogły dodatkowo popychać krew w kierunku głowy, przy jednoczesnej obecności systemu zastawek w tętnicach, uniemożliwiających cofanie się krwi do serca. Przy takim prostym rozwiązaniu, w pełni wystarczy jedno normalne serce. Po drugie, obecnie wydaje się, że barozaury, podobnie jak inne diplodoki miały poziomo ułożoną szyję. Niewykluczone, że nie miały nawet możliwości podniesienia jej pionowo do góry.
[edytuj] Gatunki
- Barosaurus lentus (znany też pod nazwą B. affinis, traktowaną dziś jako młodszy (nieaktualny) synonim);
- B. africanus; przeważnie zaliczany do odrębnego rodzaju Tornieria
- B. gracilis; przeważnie zaliczany do odrębnego rodzaju Tornieria
[edytuj] Bibliografia
- Lambert D. (1996). Księga Dinozaurów. Świat Książki, Warszawa, 192 str.
|
|||||||||||||||||||||