Cyfry Suzhou

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Cyfry Suzhou (chiń. upr.: 苏州码子; chiń. trad.: 蘇州碼子; pinyin: sūzhōu mǎzi) lub huama (chiń. upr.: 花碼; chiń. trad.: 花码; pinyin: huāmǎ) to system liczbowy stosowany w Chinach przed wprowadzeniem cyfr arabskich.

Cyfry Suzhou

Historia[edytuj | edytuj kod]

System liczbowy oparty o cyfry Suzhou jest jedynym zachowanym wariantem wywodzącym się z patyczków liczbowych. Patyczki liczbowe to system pozycyjny używany przez Chińczyków w matematyce. Cyfry Suzhou są wariantem patyczków liczbowych od Dynastii Song.

Cyfry Suzhou były szeroko stosowane jako skrótowce w dziedzinach handlowych wymagających wielu obliczeń na przykład rachunkowość czy księgowość. W tym samym czasie, standardowe chińskie liczebniki stosowano w oficjalnej formie pisemnej, podobnie jak zapis słowny liczby w języku polskim. Cyfry Suzhou były niegdyś popularne na chińskich rynkach, takich jak te w Hongkongu przed 1990 rokiem, lecz zostały stopniowo wyparte przez cyfry arabskie. Jest to podobne do tego, co stało się w Europie z cyframi rzymskimi stosowanymi w Europie do średniowiecza w handlu i matematyce. Dzisiaj, cyfry Suzhou są stosowane tylko do przedstawiania cen na chińskich targowiskach lub ręcznie sporządzanych tradycyjnych faktur.

Symbole[edytuj | edytuj kod]

System liczbowy Suzhou stosuje specjalne znaki dla cyfr zamiast chińskich znaków liczebników. Cyfry Suzhou są zdefiniowane w Unicode od U+3021 do U+3029.

Unicode dla cyfr Suzhou
Liczba "Hangzhou" Ideogramy CJK
Znak Unicode Znak Unicode
0   U+3007
1 U+3021 U+4E00
2 U+3022 U+4E8C
3 U+3023 U+4E09
4 U+3024  
5 U+3025
6 U+3026
7 U+3027
8 U+3028
9 U+3029

Liczby jeden, dwa i trzy są oznaczane jaki pionowe słupki. Może to powodować zamieszanie, kiedy pojawią się obok siebie. w takich sytuacjach, aby uniknąć niejednoznaczności, często są zastępowane przez standardowe chińskie ideogramy. Na przykład, "21" jest zapisywane jako "〢一" zamiast "〢〡", które można mylnie odczytać jako "3" (〣).

Zapisy[edytuj | edytuj kod]

Cyfry tworzą system pozycyjny. Pełne oznaczenia liczbowe są zapisywane w dwóch liniach aby wskazać wartość, rząd wielkości i jednostkę miary.

W przypadku zapisu poziomego (z lewej na prawo, z góry na dół):

W przypadku zapisu pionowego (z góry na dół, z prawej do lewej):

Pierwsza linia zawiera wartość liczbową, w tym przykładzie "〤〇〢二" oznacza "4022". Druga linia zawiera chińskie znaki oznaczające rząd wielkości i jednostkę miary pierwszej cyfry w reprezentacji liczbowej. W tym przypadku "拾元" oznacza "dziesięć yuanów". Zestawione razem można odczytać jako "40,22 yuany".

Możliwe znaki do określania rzędu wielkości to:

  • qiān () dla tysiąca
  • bǎi () dla stu
  • shí () dla dziesięciu
  • odstęp dla jednego

Inne możliwe znaki do określania jednostek miary to:

Należy zauważyć, że pozycja przecinka dziesiętnego jest oczywista, gdy pierwsza cyfra jest ustawiona na pozycji dziesięć. Zero jest przedstawiane przez znak dla zera (〇). Wiodące i końcowe zera nie są konieczne w tym systemie.

System ten jest bardzo podobny do współczesnego zapisu naukowego liczby zmiennoprzecinkowej, gdzie cyfry znaczące to mantysa, a rząd wielkości to wykładnik.

Nieprawidłowa nazwa Hangzhou[edytuj | edytuj kod]

W standardzie Unicode w wersji 3.0, zostały nieprawidłowo nazwane cyfry w stylu Hangzhou. W Unicode w wersji 4.0 wydano erratę, która podaje[1]: Cyfry Suzhou (chiński 苏州码子, sūzhōu mǎzi) to forma liczb stosowana przez przedsiębiorców do podawania ceny towarów. Zastosowanie „HANGZHOU” w nazwach jest nieprawidłowe. Wszystkie odniesienia do „Hangzhou” w standardzie Unicode zostały skorygowane na „Suzhou” z wyjątkiem nazw znaków, które po nadaniu nie mogą być zmieniane, zgodnie z polityką stabilności Unicode[2]. (Polityka ta pozwala na stosowanie nazw znaków jako identyfikatorów w oprogramowaniu.)

Przypisy

  1. Asmus Freytag, Rick McGowan, Ken Whistler: UTN #27: Known anomalies in Unicode Character Names. W: Technical Notes [on-line]. 2006-05-08. [dostęp 2008-06-13].
  2. Name Stability. W: Unicode Character Encoding Stability Policy [on-line]. 2008-02-28. [dostęp 2008-06-13].