Notacja naukowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Notacja naukowa (ang. scientific notation) lub postać wykładnicza to sposób przedstawiania liczby rzeczywistej, dziesiętnej. Najczęściej stosowana jest w kalkulatorach naukowych oraz niektórych programach komputerowych.

Formy zapisu[edytuj | edytuj kod]

Uwaga: Pojęcia mantysy i cechy są tu używane w innym znaczeniu niż opisane w artykule mantysa czyli artykule cecha.

Notacja naukowa[edytuj | edytuj kod]

Zapis liczby składa się z następujących elementów:

  • znak liczby (jeśli liczba jest ujemna to minus „–”, jeśli dodatnia to brak znaku lub plus „+”);
  • mantysa (liczba ułamkowa) znormalizowana, to znaczy mieszcząca się w przedziale prawostronnie otwartym [1,10);
  • mała lub wielka litera E;
  • wykładnik (liczba całkowita) – jeśli wykładnik jest liczbą ujemną, to poprzedzamy go znakiem „–” (minus), jeśli natomiast jest liczbą dodatnią, to opcjonalnie można poprzedzić go znakiem „+” (plus). Ten element zwany jest też cechą (dziesiętną).

Wartość liczby rzeczywistej, zapisanej w notacji naukowej można odczytać, stosując się do poniższego wzoru:

 x = M \cdot 10^E

gdzie:

  • M (ang. mantissa) – mantysa
  • E (ang. exponent) – wykładnik (cecha)

Postać wykładnicza[edytuj | edytuj kod]

Postać wykładnicza to zapis liczby bezpośrednio w formie iloczynu postaci:

\pm M \cdot 10^E

gdzie:

  • M jest mantysą znormalizowaną do przedziału [1,10)
  • E jest wykładnikiem całkowitym.

Postać inżynierska[edytuj | edytuj kod]

Pewną modyfikacją postaci wykładniczej jest tak zwana postać inżynierska. Wyróżnia się ona tym, że wykładnik musi być wielokrotnością liczby 3. Konsekwencją tego ograniczenia jest konieczność normalizowania mantysy do przedziału [1,1000). Dzięki takiej konwencji łatwo można skojarzyć wykładnik z odpowiednim przedrostkiem SI.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

liczba notacja
naukowa
postać
wykładnicza
postać
inżynierska
postać
inżynierska
(uproszczona)
0,1 1E–1 1 · 10–1 100 · 10–3 100 mili
1 1E0 1 · 100 1 · 100 1
10 1E1 1 · 101 10 · 100 10
123 1,23E2 1,23 · 102 123 · 100 123
98765 9,8765E4 9,8765 · 104 98,765 · 103 98,765 kilo
0,045 4,5E–2 4,5 · 10–2 45 · 10–3 45 mili
0,00045 4,5E–4 4,5 · 10–4 450 · 10–6 450 mikro

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]