Henryk (hrabia Chambord)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Henryk V
Z Bożej łaski arcychrześcijański król Francji i Nawarry
Henryk V
Król Francji de iure
Okres panowania od 2 sierpnia 1830
do 9 sierpnia 1830
Poprzednik Ludwik XIX
Następca Ludwik Filip
Dane biograficzne
Dynastia Burbonowie
Urodziny 29 września 1820
Paryż
Śmierć 6 listopada 1883
Frohsdorf
Ojciec Karol Ferdynand (książę de Berry)
Matka Karolina Burbon-Sycylijska

Henryk, hrabia Chambord (j.fr. Henri Charles Ferdinand Marie Dieudonné d'Artois, Comte de Chambord) (ur. 29 września 1820, Tuilerie w Paryżu, zm. 24 sierpnia 1883, zamek Frohsdorf, Dolna Austria) – nieproklamowany król Francji (król z prawa) w dniach 2-9 sierpnia 1830 roku jako Henryk V, a następnie legitymistyczny pretendent do tronu francuskiego. Wnuk króla Karola X.

Pojęcie "króla z prawa" wywodzi się z tego, że korona Francji jest niedysponowalna – dlatego następca tronu staje się królem automatycznie, natychmiast po śmierci swojego poprzednika. Król / następca tronu Francji nie może abdykować lub odmówić przyjęcia korony. Wszelkie czynności i uroczystości urzędowe lub religijne (np. namaszczenie i koronacja w katedrze w Reims) są tylko potwierdzeniem wcześniej zaistniałego faktu.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Był pogrobowcem, jego ojciec Karol, książę de Berry został zamordowany siedem miesięcy przed urodzeniem Henryka. Jego matką była księżniczka sycylijskaKarolina Ferdynanda Burbon.

W listopadzie 1846 poślubił Marię Teresę Habsburg-Este (1817-1886), arcyksiężniczkę Austrii, córkę Franciszka IV, księcia Modeny, i księżniczki Marii Beatrice Sabaudzkiej, córki króla Wiktora Emanuela I. Para nie miała potomstwa.

Życie[edytuj | edytuj kod]

W wyniku rewolucji lipcowej w 1830, Karol X i jego syn, Ludwik XIX, abdykowali na rzecz młodego Henryka. De facto nie objął on jednak tronu, który dzięki wpływom Thiersa został przejęty przez liberalnego Ludwika Filipa z linii orleańskiej Burbonów. Chambord był jednak uważany przez część monarchistów za prawowitego króla Francji.

Młody Henryk d'Artois

Tron francuski był mu proponowany w 1873, po upadku II Cesarstwa. Prezydent Patrice Mac-Mahon, z przekonania legitymista, przygotował już obwołanie Chamborda królem poprzez proklamację Senatu natychmiast po planowanym przyjeździe do Paryża, ale Henryk V, który się uważał za króla "z Bożej łaski", nie zgodził się na panowanie pod rewolucyjną trójkolorową flagą, żądając powrotu do białego sztandaru z liliami i nie zgadzając się nawet na kompromis – herb z liliami nałożony na tricolore. W wyniku jego oporu utrzymała się Trzecia Republika.

Bezdzietny, na gruncie rodzinnym przed śmiercią pogodził się z książętami z linii orleańskiej (Filipem, hrabią Paryża), która wbrew prawu dynastycznemu przejęła roszczenia do tronu. Sam Henryk V za swojego następcę uważał – zgodnie z prawami fundamentalnymi Królestwa Francji – późniejszego Jana III z linii hiszpańskiej (męża siostry żony Henryka). Zmarł w wieku 62 lat i został pochowany w klasztorze franciszkanów Castagnavizza (obecnie Nova Gorica, Słowenia).

Wkrótce nastąpił rozłam w szeregach legitymistów, których część przyłączyła się do orleańczyków, a pozostali (tzw. Biali hiszpańscy) za legalnego pretendenta (króla z prawa) uznali najstarszego z Burbonów hiszpańskich z linii karlistowskiej Jana. Rozłam istnieje do dziś – obecnym pretendentem legitymistycznym jest Ludwik Alfons Burbon jako Ludwik (XX) (ur. 1974), z Burbonów hiszpańskich, głowa rodu Kapetyngów, prawnuk drugiego syna króla Hiszpanii Alfonsa XIII. Orleanistycznym pretendentem jest Henryk, książę Francji jako Henryk VII (ur. 1933), w piątym pokoleniu potomek króla Francuzów Ludwika Filipa I.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Ludwik XIX
Grand Royal Coat of Arms of France.svg król Francji
2 sierpnia9 sierpnia 1830
Grand Royal Coat of Arms of France.svg Następca
Ludwik Filip I
Poprzednik
Ludwik (XIX)
Blason France moderne.svg Legitymistyczny pretendent do tronu
1830/1844-1883
Blason France moderne.svg Następca
Jan (III)