Izraelska Partia Pracy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Izraelska Partia Pracy
Mifleget HaAvoda HaYisraelit
מפלגת העבודה הישראלית
Lider Jicchak Herzog
Data założenia 1968
Deklarowana
ideologia polityczna
Socjaldemokracja
Syjonizm socjalistyczny
Deklarowane
poglądy gospodarcze
Trzecia droga
Liczba członków ok. 55 tys. (2013)[1]
Członkostwo
międzynarodowe
Międzynarodówka Socjalistyczna
Europejska Grupa
Parlamentarna
Partia Europejskich Socjalistów (obserwator)
Barwy czerwień
Obecni posłowie 15 (11,39%)
http://www.havoda.org.il

Izraelska Partia Pracy (hebr.: מפלגת העבודה הישראלית, Mifleget HaAvoda HaYisraelit i, znana również jako Awoda, hebr. עבודה) – centrolewicowa, syjonistyczna partia polityczna w Izraelu.

Dominująca w izraelskim systemie politycznym w latach 1948-1977, potem rządząca (jako główna część koalicji) na przemian z Likudem. Szczególnie silnie związana z izraelską centralą związkową Histadrut i ruchem kibucowym, uznawana za ugrupowanie tzw. „gołębie”, opowiadające się za rozmowami z Palestyńczykami.

W latach 1999-2009 w stałym sojuszu z lewicową syjonistyczną partia religijną Meimad - na mocy porozumienia zawartego z jej kierownictwem, otrzymywała ona 10. miejsce na liście wyborczej Partii Pracy.

Jest członkiem Międzynarodówki Socjalistycznej i członkiem-obserwatorem Partii Europejskich Socjalistów. Młodzieżową organizacją partyjną Partii Pracy jest Mishmeret Tse’irah shel Mifleget HaAvoda.

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Mapai.

Powstanie partii i Koalicja Pracy[edytuj | edytuj kod]

Geneza powstania Izraelskiej Partii Pracy to wydarzenia, które miały miejsce na krótko przed wyborami do Knesetu w 1965 roku, kiedy to Mapai, największa lewicowa partia polityczna w kraju, utworzyła sojusz z inną lewicową formacją, Ahdut HaAvoda. Porozumienie to zawarto ze względu na to, że Mapai chciała wzmocnić się po odejściu ośmiu członków parlamentu (pięciu z parlamentarnej frakcji Mapai) pod przewodnictwem Dawida Ben Guriona do nowo utworzonej partii - Rafi. Zaprotestowali w ten sposób przeciwko niepowodzeniu w realizacji planów zmiany systemu wyborczego w Izraelu.

Sojusz ten, nazywany Koalicja Pracy (Maarach) otrzymał w wyniku wyborów 45 miejsc w parlamencie i był w stanie utworzyć rząd z Narodową Partią Religijną, Mapam, Niezależnymi Liberałami i innymi, mniejszymi partiami. Gdy wybuchła wojna sześciodniowa, do koalicji rządowej weszły także Rafi i Gahal.

W 1968 roku Mapam i Rafi oficjalnie weszły w skład Koalicji Pracy (choć Ben Gurion zrezygnował z członkostwa w Rafi i utworzył w geście protestu nowe ugrupowanie, Listę Państwową). Pomimo tego, że Mapam zachowała autonomię wewnątrz tego sojuszu, to Mapai, Ahdut HaAvoda i Rafi zdecydowały się 23 stycznia 1968 r. na połączenie w jedną organizację partyjną - Izraelską Partię Pracy. Jedyny raz w historii Izraela pojedyncza partia miała większość parlamentarną (45 miejsc + 10 miejsc Rafi + 8 miejsc Mapam = 63 miejsca w 120-osobowym parlamencie). Jako największa frakcja w Maarach, Partia Pracy wkrótce zdominowała Koalicję. Mapam opuściła ten sojusz w czasie kadencji ósmego Knesetu (1973-1977), ale wkrótce potem ponownie się do niej przyłączyła. Później znów z niej wyszła, w czasie kadencji dziewiątego Knesetu (1977-1981), w proteście wobec decyzji Szimona Peresa, który w 1984 r. utworzył Rząd Jedności Narodowej z prawicowym Likudem. W latach 80. w skład Koalicji Pracy weszli również Niezależni Liberałowie, którzy jednak w tym czasie nie posiadali swojej reprezentacji parlamentarnej.

Przełom wieków[edytuj | edytuj kod]

Tuż przed wyborami w 1992 roku, Maarach przestał istnieć, a wszystkie jego frakcje weszły w skład Partii Pracy. Pod przewodnictwem Icchaka Rabina, ugrupowanie to wygrało wybory i stworzyło rząd. Decyzja Rabina, by rozpocząć rozmowy pokojowe z Palestyńczykami i podpisanie porozumień z Oslo, doprowadziło 4 listopada 1995 r. do zabójstwa premiera popełnionego przez prawicowego żydowskiego fanatyka Jigala Amira. Peres zdecydował się na urządzenie przedterminowych wyborów w 1996 roku, co miało dać mu mandat społecznego zaufania dla kontynuowania procesu pokojowego. Jednak ten plan nie został zrealizowany, pomimo tego, że Patia Pracy uzyskała największą liczbę miejsc w parlamencie, przegrała w bezpośrednich wyborach premiera. Peresa pokonał Binjamin Netanjahu (powodem tego był spadek popularności dotychczasowego szefa rządu wywołany serią ataków bombowych Hamasu). Dzięki temu to Netanjahu i Likud rozpoczęli tworzenie rządu.

Po rozpadzie prawicowej koalicji, Netanjahu zadecydował o wcześniejszych wyborach w 1999 roku. Ehud Barak zwyciężył w wewnątrzpartyjnych wyborach na lidera Partii Pracy i został nominowany na kandydata ugrupowania w wyborach premiera[2]. W tym czasie partia zawarła porozumienie wyborcze z ugrupowaniami Meimad i Geszer, tworząc sojusz Jeden Izrael (Yisrael Ahad). Barak zwyciężył w wyborach na szefa rządu, a Yisrael Ahad zdobył największą liczbę miejsc w Knesecie. Była ona jednak stosunkowo nieduża, wynosząca tylko 26 mandatów.

Barak utworzył koalicję rządową wspieraną przez 75 członków parlamentu, razem z Szas, Merec, Narodową Partię Religijną i Zjednoczony Judaizm Tory. Porozumienie zawarte z partiami religijnymi (NPR, Szas i Zjednoczony Judaizm Tory) wywołało spory z antyklerykalnym Merecem, który wkrótce potem opuścił koalicję (w wyniku sporu z Szasem o stanowisko wiceministra edukacji). Reszta partii wyszła z rządu tuż przed rozmowami w Camp David w 2000 roku. Po zamieszkach w październiku 2000 roku i wybuchu Drugiej Intifady Barak zrezygnował 10 grudnia 2000 r. ze stanowiska szefa rządu[3]. Później przegrał w lutym 2001 w wyborach na premiera z Arielem Szaronem[4] i zrezygnował z przywództwa w ugrupowaniu. Jednakże Partia Pracy weszła w skład gabinetu Szarona, po tym jak sformował on Rząd Jedności Narodowej (Likud, Partia Pracy, Szas, Yisrael BaAliya i Zjednoczony Judaizm Tory)[5]. Otrzymała nawet jedne z najważniejszych stanowisk rządowych: Peres (nowy tymczasowy lider partii) został ministrem spraw zagranicznych, a Binjamin Ben Eli’ezer - ministrem obrony[6]. Ministrem bez teki został także Salah Tarif – pierwszy w izraelskim rządzie Druz[7].

Pod koniec 2001 roku Ben-Eli’ezer został wybrany na lidera Partii Pracy, uzyskując 50,8% głosów w wewnątrzpartyjnych wyborach i pokonując Awrahama Burga (ówczesnego speakera Knesetu)[8]. Został on pierwszym sefardyjskim przywódcą ugrupowania w jego historii. Partia Pracy poparła Operację Ochronna Tarcza przeprowadzoną w kwietniu 2002 przeciwko palestyńskim terrorystom na Zachodnim Brzegu. Spowodowało to ostrą wewnątrzpartyjną krytykę, Peres i Ben-Eli’ezer zostali nawet nazwani „marionetkami” Szarona. W wyniku protestu członków rządu z Partii Pracy odnośnie przeznaczenia większych funduszy na rozbudowę osiedli żydowskich na Zachodnim Brzegu, ugrupowanie to wyszło z rządu w listopadzie 2002 roku[9].

Tuż przed wyborami parlamentarnymi w 2003 roku, liderem partii został Amram Mitzna. Uzyskał on 53,92% głosów pośród członków Partii Pracy, pokonując Ben-Eli’ezera (38,17%) i Chajjima Ramona (7,24%)[10]. Mitzna został jednym z twórców programu wyborczego, postulującego m.in. jednostronne wycofanie się ze Strefy Gazy. Partia Pracy poniosła jednak spektakularną porażkę, uzyskując tylko 19 miejsc w 120-osobowym Knesecie (najgorszy wynik w historii), podczas gdy Likud Szarona otrzymał aż 38 mandatów (liczba ta wzrosła do 40, gdy połączyła się z nim partia Yisrael BaAliya). Wkrótce potem, ze względu na wewnątrzpartyjną opozycję, Mitzna zrezygnował z przywództwa[11] i został zastąpiony tymczasowo przez Szimona Peresa[12]. Ku zdziwieniu wielu Szaron zaprosił Partię Pracy do wejścia do rządu, chcąc pozyskać jej poparcie dla swojego planu likwidacji osiedli żydowskich w Strefie Gazy. Stało się tak, ponieważ utracił on poparcie ugrupowań prawicowych - Narodowej Partii Religijnej i Izraelskiej Unii Narodowej. Partia Pracy otrzymała pięć tek ministerialnych, dwa stanowiska ministra bez teki, a Peres został wicepremierem[13].

Wybory w 2006 roku i przywództwo Pereca[edytuj | edytuj kod]

8 listopada 2005 roku Peres przegrał w wewnątrzpartyjnych wyborach na lidera ugrupowania z lewicowym liderem związkowym Amirem Perecem[14]. Miał on zamiar przywrócić bardziej lewicową orientację polityczną Partii Pracy - z tego powodu wyprowadził ją z koalicji rządowej. Z tego powodu rząd Szarona upadł, a nowe wybory w marcu 2006 roku stały się faktem. 30 listopada 2005 r. Szimon Peres ogłosił decyzję o wystąpieniu ze swego starego ugrupowania i udzieleniu poparcia premierowi, tworzącemu nową, centrową partię - Kadimę. Krótko przed wyborami Szaron zapadł w śpiączkę, a jego miejsce zajął Ehud Olmert. W wyborach w 2006 r. Partia Pracy zajęła drugie miejsce (20 mandatów), za Kadimą (29 miejsc w Knesecie). Amir Perec został ministrem obrony w rządzie Olmerta[15], a jego ugrupowanie otrzymało ponadto sześć ministerialnych tek[16].

Popularność Pereca, jak również całego rządu zaczęła stosunkowo szybko słabnąć. Było to związane m.in. z kryzysem izraelsko-libańskim w 2006 roku, jak również działaniami wojsk izraelskich skierowanych przeciwko Hamasowi, prowadzonych w Strefie Gazy. W wyniku ataku lotnictwa na Kanę w Libanie, w którym zginęło wiele dzieci, arabski deputowany do Knesetu, Ibrahim Sarsur nazwał Pereca mordercą dzieci[17]. Inny Arab w izraelskim parlamencie, Ahmad Tibi powiedział do niego natomiast jesteś człowiekiem wojny, nie jesteś już człowiekiem pokoju[18].

Partia Pracy znalazła się w niełatwym położeniu także z powodu wejścia do gabinetu 23 października 2006 roku skrajnie prawicowej partii Jisra’el Betenu[19]. Wielu prominentnych członków Partii Pracy wyrażało sprzeciw wobec zasiadania z liderem tego ugrupowania, Awigdorem Liebermanem (który został wicepremierem i ministrem ds. strategicznych), w jednym rządzie. Minister kultury, sportu, nauki i technologii z Partii Pracy, Ofir Pines-Paz powiedział m.in. minister ds. strategicznych to żart. Lieberman sam w sobie jest strategicznym zagrożeniem, i dalej: Zrobię wszystko co w mojej mocy aby zapobiec wejściu tej partii do rządu[19]. Kiedy rząd zgodził się na wejście do niego Jisra'el Betenu, Pines-Paz zrezygnował z posady ministerialnej, twierdząc iż nie ma innego wyjścia, ponieważ w gabinecie znaleźli się ludzie głoszący rasistowskie i antydemokratyczne twierdzenia[20].

Barak ponownie liderem partii[edytuj | edytuj kod]

Karta członkowska Partii Pracy

Wkrótce potem na przywódcę partyjnego został wybrany ponownie Ehud Barak (drugie miejsce zajął Ammi Ajjalon)[21], który (pomimo wcześniejszych zapowiedzi) pozostawił partię w koalicji rządowej, a sam został ministrem obrony na miejsce Pereca[22].

21 września 2008 oskarżany o korupcję Ehud Olmert złożył oficjalną rezygnację ze stanowiska premiera na ręce prezydenta Szimona Peresa[23]. Ten przekazał misję uformowania nowego rządu Cipi Liwni, która została liderem Kadimy. Zgodnie z ustawami zasadniczymi Izraela, w przypadku braku sukcesu po upływie 42 dni od uzyskania nominacji, rozpisywane są nowe wybory[24][25]. 13 października Kadima i Partia Pracy doszły do porozumienia w sprawie nowej umowy koalicyjnej[26]. Dla osiągnięcia większości parlamentarnej (minimum 61 mandatów) niezbędne stało się pozyskanie także Szas. Liwni ostatecznie nie udało się utworzyć nowej koalicji. Prezydent Peres rozpisał wybory do Knesetu na 10 lutego 2009 roku[27][28]. Do czasu sformowania nowego rządu po wyborach w 2009 r., premierem pozostał Ehud Olmert[29].

Na początku grudnia odbyły się wewnątrzpartyjne prawybory, dzięki którym ustalono, jakie nazwiska znajdą się na liście partyjnej ugrupowania, jaką Partia Pracy wystawi podczas wyborów parlamentarnych w 2009 r. Po raz pierwszy jej członkowie mieli głosować przy użyciu nowoczesnych dotykowych ekranów ciekłokrystalicznych, ale awaria elektroniki doprowadziła do przełożenia wyborów[30]. Ostatecznie odbyły się one 4 grudnia 2008 r. - na czołowych miejscach, poza liderem ugrupowania, znaleźli się m.in. Jicchak Herzog, Ofir Pines-Paz, Avishai Braverman, Shelli Yehimovich, Matan Vilnai i Binjamin Ben Eli’ezer[31]. Amir Perec uzyskał 10. miejsce, co postawiło pod znakiem zapytania jego szanse na ponowny wybór w skład Knesetu[32]. Sondaże przedwyborcze wskazywały, że Partia Pracy poniesie dotkliwą klęskę w wyborach w lutym 2009 r. Część z nich przewidywała, że ugrupowanie uzyska jedynie 8-10 mandatów parlamentarnych[32], a jedno z badań wskazywało nawet na liczbę tylko 6 miejsc w Knesecie[30]. Wielu obserwatorów izraelskiej sceny politycznej podkreśla, że Partia Pracy pod przywództwem Baraka pogrążona była w głębokim kryzysie, a jej popularność wciąż słabła[33][34]. Sytuacja zmieniła się nieco po rozpoczęciu się pod koniec 2008 r. konfliktu Izraela z Hamasem w Strefie Gazy. Partia Baraka, będącego jednocześnie ministrem obrony, zyskała w sondażach[35].

W wyniku wyborów na początku 2009 roku, Partia Pracy uzyskała 13 mandatów parlamentarnych (4. wynik wyborczy). Zwycięstwo odniosła Kadima, ale misję tworzenia rządu powierzono liderowi Likudu, Binjaminowi Netanjahu. Zaoferował on Barakowi stanowisko wicepremiera i ponowne objęcie teki ministra obrony w nowym gabinecie. 24 marca oferta ta została zaakceptowana[36]. 31 marca 2009 r. rząd Netanjahu został zaprzysiężony - przedstawiciele Partii Pracy objęli w nim kierownictwo pięciu resortów: obrony (Barak), rolnictwa i rozwoju wsi (Szalom Simchon), przemysłu, handlu i pracy Binjamin Ben Eli’ezer, mniejszości (Avishai Braverman) i opieki społecznej (Jicchak Herzog)[37].

Rozłam w 2011 i wybory 2013[edytuj | edytuj kod]

Plakat wyborczy Partii Pracy przed wyborami w 2013

Po dwóch latach uczestnictwa w rządzie Netanjahu, w Partii Pracy narastało rozczarowanie jego poczynaniami, zwłaszcza odnośnie braku postępów w procesie pokojowym. Zdania tego nie podzielał Ehud Barak, który 17 stycznia 2011 odszedł z Partii Pracy i, wraz z czterema innymi członkami Knesetu, założył nową „centrową, syjonistyczną i demokratyczną” partię. Została ona nazwana Niepodległość (Ha'Atzma'ut). Ugrupowanie pozostało w koalicji rządowej. W wyniku tego rozłamu, rezygnację złożyli wszyscy ministrowie z ramienia Partii Pracy w rządzie Netanjahu[38].

Dwa dni po rozłamie, grupa prominentnych izraelskich biznesmenów, jak również osób ze świata kultury i nauki (m.in. Erel Margalit, założyciel Jerusalem Venture Partners) powołało do życia ruch „Teraz Praca”, mający na celu wskrzeszenie Partii Pracy w dawnym kształcie i znaczeniu. Ich zdaniem, ugrupowanie powinno wyłonić nowe, dynamiczne przywództwo, dzięki czemu mogłoby wrócić do walki o wartości socjalne[39].

22 września 2011 nowym szefem Partii Pracy została Shelli Yehimovich, która pokonała w wewnątrzpartyjnych wyborach Amira Pereca, uzyskując 54 proc. głosów. Tym samym została drugą kobietą na czele tego ugrupowania od czasu Goldy Meir[40]. Gdy w maju 2012 powstał kolejny rząd Netanjahu, w skład którego weszła również Kadima, Partia Pracy została największym ugrupowaniem opozycyjnym. Yehimovich została liderem opozycji. Sprawowała tę funkcję przez 70 dni, do czasu aż Kadima opuściła rząd, stając się ponownie największą partią w opozycji[41].

Przywódczyni Partii Pracy podkreślała znaczenie kwestii socjalnych, mniejszy nacisk kładąc na kwestie związane z bezpieczeństwem państwa. Tematy te znalazły się w centrum zainteresowania opinii publicznej w Izraelu podczas społecznych protestów w 2011 r., zwiększając popularność ugrupowania. Przed wyborami parlamentarnymi w 2013 wiele sondaży wskazywało, że Partia Pracy może uzyskać nawet 20 miejsc w Knesecie (co dawałoby jej pozycję drugiego największego ugrupowania w parlamencie). Korzystne dla niej były również deklaracje ze stycznia 2012 Noama Szalita (ojca Gilada Szalita) oraz byłego szefa Jednostki Śledczej ds. Przestępczości Międzynarodowej Mosze Mizrahiego o wstąpieniu do tej partii. Tendencja ta odwróciła się jednak nieco później, wraz z deklaracją Ja'ira Lapida o zaangażowaniu się w politykę.

W wyniku wyborów 22 stycznia 2013, Partia Pracy uzyskała 15 miejsc w Knesecie. Stała się trzecią siłą w parlamencie (za Likudem i Jesz Atid), zwiększając swój stan posiadania o 7 parlamentarzystów. Yahimovich próbowała zablokować stworzenie rządu przez lidera zwycięskiego bloku, Netanjahu, rozpoczynając rozmowy na temat stworzenia centrolewicowej koalicji, bez Likudu i Jisra'el Betenu. Lider Jesz Atid, jednak lider drugiej partii w Knesecie, Ja'ir Lapid oświadczył, że nie wejdzie do rządu stworzonego tylko po to, aby uniemożliwić Netanjahu sprawowanie władzy. Partia Pracy pozostała więc w opozycji[42].

22 listopada 2013 Yehimovich została pokonana w przedterminowych wyborach wewnątrzpartyjnych przez Jicchaka Herzoga. Zwyciężył on stosunkiem głosów 58,5 do 41,5 procent[1].

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Levi Eshkol.jpg Golda Meir 03265u.jpg Yitzhak Rabin (1986) cropped.jpg Fuad.jpg Shimon Peres by David Shankbone.jpg
Ehud Barak at Pentagon, 11-2009.jpg 2006 05 10 Peretz cropped.JPG Amram.jpg Shelly Yachimovich.jpg Isaac Herzog 2004.JPG

Dawni i obecni liderzy Partii Pracy: Lewi Eszkol, Golda Meir, Icchak Rabin, Binjamin Ben Eli’ezer, Szimon Peres, Ehud Barak, Amir Perec, Amram Mitzna, Shelli Yehimovich, Jicchak Herzog

Dawniej[edytuj | edytuj kod]

Mapai ewoluowała od socjalistycznego ruchu „Miłośników Syjonu” (Chowewej Syjon) i ugrupowania propagującego syjonizm socjalistyczny stworzony przez Nachmana Syrkina i Dow Bera Borochowa. W czasie przywództwa Ben Guriona (lata 30., 40. i 50. XX wieku), ugrupowanie skupiło się przede wszystkim na realizacji syjonistycznych założeń - najpilniejszą sprawą było wówczas utworzenie siedziby narodowej dla Żydów.

Po utworzeniu Izraela, Mapai zaangażowała się w budowanie struktur państwowych - utworzenie Sił Obrony Izraela (wraz z jednoczesnym rozbrajaniem pozostałych uzbrojonych grup), promowanie osadnictwa żydowskiego, asymilacją w nowym państwie ponad 1 mln żydowskich imigrantów i tworzenie nowej syjonistycznej izraelskiej kultury jako czynnika jednoczącego wszystkich imigrantów z różnych krajów świata.

Jednocześnie, jeśli chodzi o sprawy związane z bezpieczeństwem, Partia Pracy była bardziej „jastrzębia” niż jest dzisiaj. W czasie jej rządów Izrael brał udział w całym szeregu konfliktów zbrojnych ze swoimi sąsiadami.

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

W ostatnich latach, Izraelska Partia Pracy stała się ugrupowaniem o obliczu bardziej centrowym. Pomimo pozostania w strukturach Międzynarodówki Socjalistycznej, w swoim programie postawiła na wartości socjalliberalne, podobne do tych propagowanych przez brytyjską Partię Pracy, kierowaną przez Tony'ego Blaira. W kwestiach związanych z gospodarką, poglądy liderów Awody zbliżyły się bardzo do zapatrywań przywódców np. Likudu czy ugrupowań liberalnych. Również polityka ekonomiczna rządów kierowanych przez polityków Partii Pracy nie różniła się w jakiś znaczący sposób od postępowania szefów rządów pochodzących z głównych konkurencyjnych ugrupowań.

W 2003 roku sytuacja taka wywołała protesty Jossiego Beilina i Jael Dajan, którzy odeszli z Partii Pracy i weszli w skład niewielkiego lewicowego ugrupowania - Merec.

W listopadzie 2005 roku Amir Perec, dawny lider socjaldemokratycznego Am Ehad (które połączyło się z Partią Pracy), został wybrany na lidera partii, pokonując Szimona Peresa. W trakcie kampanii wyborczej w 2006 roku, w programie ugrupowania pojawiły się na głównych miejscach kwestie związane ze sprawami społecznymi i ekonomicznymi. Zakładał on umiarkowanie socjaldemokratyczne reformy (domagając się m.in. podniesienia płacy minimalnej i świadczeń społecznych), co szczególnie ostro różniło go od neoliberalnych postulatów byłego ministra finansów Binjamina Netanjahu z Likudu.

W 2006 roku część prominentnych członków Partii Pracy odeszło z tego ugrupowania, przyłączając się do nowo utworzonej Kadimy. Wśród nich znaleźli się m.in. były lider Szimon Peres, Chajjim Ramon i Dalja Icik.

Liderzy Izraelskiej Partii Pracy[edytuj | edytuj kod]

Wyniki wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Wyniki wyborcze Partii Pracy w latach 1965-2013
Wybory Sojusz Liczba mandatów Miejsce Liczba głosów Procent głosów
1965 Koalicja Pracy (Maarach) 45 1. 443,379 36.7%
1969 Koalicja Pracy (Maarach) 56 1. 632,035 46.2%
1973 Koalicja Pracy (Maarach) 51 1. 621,183 39.6%
1977 Koalicja Pracy (Maarach) 32 2. 430,023 24.6%
1981 Koalicja Pracy (Maarach) 47 2. 708,536 36.6%
1984 Koalicja Pracy (Maarach) 44 1. 724,074 34.9%
1988 Koalicja Pracy (Maarach) 39 2. 709,305 31.1%
1992 brak 44 1. 906,810 34.7%
1996 brak 34 1. 818,741 27.5%
1999 Jeden Izrael (Yisrael Ahat) 26 1. 670,484 20.2%
2003 Partia Pracy - Meimad 19 2. 455,183 14.46%
2006 Partia Pracy - Meimad 19 2. 472,146 15,1%
2009 brak 13 4. 334,900 9,93%
2013 brak 15 3. 432,118 11,39%

Posłowie w dziewiętnastym Knesecie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Moran Azulay: Drama in Labor party: Herzog beats Yachimovich for chairmanship (ang.). Ynet, 22 listopada 2013. [dostęp 23 grudnia 2013].
  2. Naomi Segal: Former army chief Barak wins big in Labor elections (ang.). Jewish Telegraphic Agency, 6 czerwca 1997. [dostęp 24 grudnia 2008].
  3. Rebecca Weiner: Barak Resigns, New Israeli Elections To Follow (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  4. Naomi Segal: Sharon wins (ang.). NewsHour, 6 lutego 2001. [dostęp 24 grudnia 2008].
  5. Ellis Shuman: Stormy Labor votes to join coalition (ang.). Israelinsider, 27 lutego 2001. [dostęp 24 grudnia 2008].
  6. CNN: Sharon's unity government (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  7. Jewish Virtual Library: Salah Tarif (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  8. Ellis Shuman: After four months of Labor pains, Ben-Eliezer emerges as party chairman (ang.). Israelinsider, 26 grudnia 2001. [dostęp 24 grudnia 2008].
  9. Leslie Susser: Labor leaves Sharon with hard choices (ang.). Jewish Telegraphic Agency, 1 listopada 2002. [dostęp 24 grudnia 2008].
  10. Ellis Suman: Amram Mitzna wins Labor leadership vote, calls for party unity (ang.). Israelinsider, 20 listopada 2002. [dostęp 24 grudnia 2008].
  11. Mitzna resigns as leader of Labor opposition, blaming party rivals (ang.). Israelinsider, 4 maja 2003. [dostęp 24 grudnia 2008].
  12. Shimon Peres Is Elected Temporary Leader of Labor Party (ang.). The New York Times, 20 czerwca 2003. [dostęp 24 grudnia 2008].
  13. Prime Minister's Office: 30th Government of the State of Israel (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  14. Israel Labour head to meet Sharon (ang.). BBC, 10 listopada 2005. [dostęp 24 grudnia 2008].
  15. Ynetnews: Defense Minister of Israel - Amir Peretz (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  16. Prime Minister's Office: 31st Government of the State of Israel (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  17. Ilan Marciano: Arab MK suspended for calling Peretz ‘murderer’ (ang.). Ynetnews, 19 września 2007. [dostęp 24 grudnia 2008].
  18. Ilan Marciano: Peretz: No pilot ordered to fire at civilians (ang.). Ynetnews, 31 lipca 2007. [dostęp 24 grudnia 2008].
  19. 19,0 19,1 Attila Somfalvi: PM, Lieberman sign coalition deal (ang.). [dostęp 23 stycznia 2008].
  20. Attila Somfalvi: Pines-Paz resigns from government (ang.). [dostęp 23 stycznia 2008].
  21. Barak Ravid, Yuval Azoulay, Mazal Mualem: Barak wins Labor primary, named new party chairman (ang.). Haaretz, 13 czerwca 2007. [dostęp 24 grudnia 2008].
  22. Ynetnews: Defense Minister Ehud Barak (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  23. Mazal Mualem, Shahar Ilan, Barak Ravid: Olmert formally submits his resignation to Peres (ang.). Haaretz, 21 września 2008. [dostęp 18 października 2008].
  24. Gil Hoffman, Greer Fay Cashman: Peres entrusts Livni with forming gov't (ang.). Jerusalem Post, 22 września 2008. [dostęp 18 października 2008].
  25. Gwen Ackerman, Jonathan Ferziger: Netanyahu Calls for Elections in Israel, Rejects Livni Offer (ang.). Jerusalem Post, 23 września 2008. [dostęp 18 października 2008].
  26. Mazal Mualem: Labor Party, Kadima sign coalition agreement (ang.). Haaretz, 14 października 2008. [dostęp 15 października 2008].
  27. Israel's Livni to call for elections (ang.). CNN, 25 października 2008. [dostęp 7 listopada 2008].
  28. Ethan Bronner: Israeli Party Leader Seeks Early Elections (ang.). New York Times, 25 października 2008. [dostęp 7 listopada 2008].
  29. Roni Sofer: Olmert to make political comeback (ang.). ynetnews.com, 26 października 2008. [dostęp 19 listopada 2008].
  30. 30,0 30,1 Roni Sofer: Israel's Labor Party postpones primary vote (ang.). International Herald Tribune, 2 grudnia 2008. [dostęp 24 grudnia 2008]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-05)].
  31. Attila Somfalvi: Herzog wins Labor primaries (ang.). ynetnews.com, 5 grudnia 2008. [dostęp 24 grudnia 2008].
  32. 32,0 32,1 Israel Labour Party announces result of primary (ang.). Trend News, 5 grudnia 2008. [dostęp 24 grudnia 2008].
  33. Gershom Gorenberg: Death of the Comrade, and of the Party (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  34. The Economist: The fading of Labour (ang.). [dostęp 24 grudnia 2008].
  35. Roni Singer-Heruti: Barak's political fortunes seen rising with each missile that pounds Gaza (ang.). Haaretz, 5 stycznia 2009. [dostęp 5 stycznia 2009].
  36. New Rose Standard: Barak agrees to join Likud-led coalition in Israel (ang.). [dostęp 4 kwietnia 2009].
  37. Eighteenth Knesset: Government 32 (ang.). [dostęp 4 kwietnia 2009].
  38. Harriet Sherwood: Barak's Labour resignation strengthens government, says Netanyahu (ang.). [dostęp 23 grudnia 2013].
  39. Erel Margalit Announces His Candidacy to Lead the Labor Party (ang.). Reuters. [dostęp 23 grudnia 2013].
  40. Jonathan Lis: Shelly Yachimovich elected as new leader of Israel’s Labor Party (ang.). Haaretz. [dostęp 23 grudnia 2013].
  41. Jonathan Lis: Mofaz announces Kadima leaving Netanyahu coalition (ang.). Haaretz. [dostęp 23 grudnia 2013].
  42. Yair Lapid 'rules out forming an anti-Netanyahu bloc' (ang.). BBC News, 23 stycznia 2013. [dostęp 23 grudnia 2013].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]