Język malajski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bahasa Melayu * بهاس ملايو
Obszar Malezja, Brunei, Filipiny, Singapur, Tajlandia, Indonezja i inne
Liczba mówiących 20-30 milionów
Ranking 21.
Klasyfikacja genetyczna Języki austronezyjskie
*Języki malajsko-polinezyjskie
**Język malajski
Pismo łacińskie, arabskie
Status oficjalny
język urzędowy Malezja, Singapur, Brunei
Regulowany przez  ?
Kody języka
ISO 639-1 ms
ISO 639-2 may/msa
SIL MLI
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku malajskim
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka malajskiego
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko-malajski online

Język malajski, język malezyjski (bahasa melayu, bahasa Malaysia) – język należący do rodziny języków austronezyjskich. W szerszym znaczeniu - makrojęzyk obejmujący kilkanaście spokrewnionych języków w różnych zakątkach Malezji, Indonezji i Tajlandii[1]. Malajski jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei, jednym z czterech języków urzędowych Singapuru oraz językiem roboczym Filipin i Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się oficjalnie od roku 2007 bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.

Standardowa postać języka malajskiego, uzgodniona przez Indonezję, Malezję, Filipiny i Brunei, nazywa się bahasa riau, czyli język Archipelagu Riau, długo uważanego za miejsce narodzin języka malajskiego.

Wszelkie różnice w powyższych nazwach odzwierciedlają bardziej różnice polityczne niż lingwistyczne.

Alfabet i wymowa[edytuj | edytuj kod]

Język malajski posługuje się obecnie alfabetem łacińskim. W przeszłości używano lekko zmodyfikowanej wersji alfabetu arabskiego, zwanej jawi. Poniższe zestawienie przedstawia wykaz różnic w malajskiej i polskiej wymowie poszczególnych liter alfabetu łacińskiego (litery pominięte są w obu językach wymawiane tak samo)

  • A może oznaczać samogłoskę centralną lub tylną (jak w polskim)
  • C = polskie "ć"
  • E może oznaczać samogłoskę półotwartą (jak w polskim) lub półprzymkniętą (jak w polskim między spółgłoskami miękkimi), może też oznaczać szwę [ə]
  • H jest głoską krtaniową jak w j. angielskim (w polskim miękkopodniebienną), bezdźwięczną; w wygłosie niewymawiane
  • J = polskie "dź"
  • Kh = polskie "ch"
  • Ng miękkopodniebienne jak w polskim słowie "ręka" ['rεŋka]
  • Ny = polskie "ń"
  • Q oznacza spółgłoskę języczkową, (polskie "k" jest miękkopodniebienne)
  • R może oznaczać spółgłoskę drżącą (jak w polskim), lub uderzeniową (występuje w j. polskim przy mniej starannej wymowie)
  • Sy = polskie "ś"
  • V może oznaczać głoskę wargowo-zębową dźwięczną szczelinową (jak polskie "w"), lub wargowo-zębową dźwięczną półotwartą
  • W = polskie "ł"
  • Y = polskie "j"

Oprócz spół- i samogłosek występują też dyftongi.

Dyftongi w j. malajskim
Pisownia IPA
ai [aɪ̯, ai]
au [aʊ̯, au]
ua [ua]

Różnice między malajskim a indonezyjskim[edytuj | edytuj kod]

Język indonezyjski różni się od malajskiego zapożyczeniami z jawajskiego oraz niderlandzkiego, np. słowo 'poczta' w malajskim to 'pejabat pos', a w indonezyjskim 'kantor pos' ('kantoor' po niderlandzku znaczy 'poczta'). Dźwięk 'u' był reprezentowany w indonezyjskim przez 'oe', tak jak w niderlandzkim. Dźwięk 'ć' w malajskim – przez 'c', a w indonezyjskim do lat 70. XX w. był zapisywany jako 'tj'.

polski malajski indonezyjski
marzec Mac (z ang. March)/bulan ketiga maret (z hol. Maart)
sierpień Ogos (z ang. August) augustus (z hol. Augustus)
bilet tiket (z ang. ticket) karcis (z hol. kaartje)
apteka farmasi (z ang. pharmacy) apotik (z hol. apotheek)
telewizja televisyen televisi (z hol. televisie)
uniwersytet universiti universitas (z hol. universiteit)
samochód kereta mobil
mówić bercakap berbicara
sklep kedai toko
poniedziałek Isnin senin
restauracja restoran rumah makan
toaleta tandas rumah kecil
miasto bandar kota
stolica ibu negara ibu kota


Przypisy