Język malajski
| Bahasa Melayu * بهاس ملايو | |
| Obszar | Malezja, Brunei, Filipiny, Singapur, Tajlandia, Indonezja i inne |
| Liczba mówiących | 20-30 milionów |
| Ranking | 21. |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki austronezyjskie *Języki malajsko-polinezyjskie **Język malajski |
| Pismo | łacińskie, arabskie |
| Status oficjalny | |
| język urzędowy | Malezja, Singapur, Brunei |
| Regulowany przez | ? |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | ms |
| ISO 639-2 | may/msa |
| SIL | MLI |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
 |
|
 |
|
Język malajski, język malezyjski (bahasa melayu, bahasa Malaysia) – język należący do rodziny języków austronezyjskich. W szerszym znaczeniu - makrojęzyk obejmujący kilkanaście spokrewnionych języków w różnych zakątkach Malezji, Indonezji i Tajlandii[1]. Malajski jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei, jednym z czterech języków urzędowych Singapuru oraz językiem roboczym Filipin i Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się oficjalnie od roku 2007 bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.
Standardowa postać języka malajskiego, uzgodniona przez Indonezję, Malezję, Filipiny i Brunei, nazywa się bahasa riau, czyli język Archipelagu Riau, długo uważanego za miejsce narodzin języka malajskiego.
Wszelkie różnice w powyższych nazwach odzwierciedlają bardziej różnice polityczne niż lingwistyczne.
Alfabet i wymowa [edytuj]
Język malajski posługuje się obecnie alfabetem łacińskim. W przeszłości używano lekko zmodyfikowanej wersji alfabetu arabskiego, zwanej jawi. Poniższe zestawienie przedstawia wykaz różnic w malajskiej i polskiej wymowie poszczególnych liter alfabetu łacińskiego (litery pominięte są w obu językach wymawiane tak samo)
- A może oznaczać samogłoskę centralną lub tylną (jak w polskim)
- C = polskie "ć"
- E może oznaczać samogłoskę półotwartą (jak w polskim) lub półprzymkniętą (jak w polskim między spółgłoskami miękkimi), może też oznaczać szwę [ə]
- H jest głoską krtaniową jak w j. angielskim (w polskim miękkopodniebienną), bezdźwięczną; w wygłosie niewymawiane
- J = polskie "dź"
- Kh = polskie "ch"
- Ng miękkopodniebienne jak w polskim słowie "ręka" ['rεŋka]
- Ny = polskie "ń"
- Q oznacza spółgłoskę języczkową, (polskie "k" jest miękkopodniebienne)
- R może oznaczać spółgłoskę drżącą (jak w polskim), lub uderzeniową (występuje w j. polskim przy mniej starannej wymowie)
- Sy = polskie "ś"
- V może oznaczać głoskę wargowo-zębową dźwięczną szczelinową (jak polskie "w"), lub wargowo-zębową dźwięczną półotwartą
- W = polskie "ł"
- Y = polskie "j"
Oprócz spół- i samogłosek występują też dyftongi.
| Pisownia | IPA |
|---|---|
| ai | [aɪ̯, ai] |
| au | [aʊ̯, au] |
| ua | [ua] |
Różnice między malajskim a indonezyjskim [edytuj]
Język indonezyjski różni się od malajskiego zapożyczeniami z jawajskiego oraz niderlandzkiego, np. słowo 'poczta' w malajskim to 'pejabat pos', a w indonezyjskim 'kantor pos' ('kantoor' po niderlandzku znaczy 'poczta'). Dźwięk 'u' był reprezentowany w indonezyjskim przez 'oe', tak jak w niderlandzkim. Dźwięk 'ć' w malajskim – przez 'c', a w indonezyjskim do lat 70 XX w. był zapisywany jako 'tj'.
| polski | malajski | indonezyjski |
|---|---|---|
| marzec | Mac (z ang. March)/bulan ketiga | maret (z hol. Maart) |
| sierpień | Ogos (z ang. August) | augustus (z hol. Augustus) |
| bilet | tiket (z ang. ticket) | karcis (z hol. kaartje) |
| apteka | farmasi (z ang. pharmacy) | apotik (z hol. apotheek) |
| telewizja | televisyen | televisi (z hol. televisie) |
| uniwersytet | universiti | universitas (z hol. universiteit) |
| samochód | kereta | mobil |
| mówić | bercakap | berbicara |
| sklep | kedai | toko |
| poniedziałek | Isnin | senin |
| restauracja | restoran | rumah makan |
| toaleta | tandas | rumah kecil |
| miasto | bandar | kota |
| stolica | ibu negara | ibu kota |
|
|||||
Przypisy
