Kościół Bożego Ciała w Bieczu

Kościół Bożego Ciała w Bieczu
kościół parafialny
5-ZN z 15.11.1948 r.
Kościół widziany z murów
Państwo	Polska
Miejscowość	Biecz
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Parafia	Bożego Ciała w Bieczu
Wezwanie	Bożego Ciała
Dane świątyni Świątynia • materiał budowlany • cegła, kamień Dzwonnica • typ dzwonnicy wieża wolnostojąca
Położenie na mapie Polski Kościół Bożego Ciała w Bieczu
49°43′55″N 21°15′45″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Bieczu

Herb miasta Hejnał miasta Historia Kalendarium Zabytki Demografia Obwodnica Biecza Stacja kolejowa Gmina

Kościół Bożego Ciała w Bieczu - późnogotycki kościół będący jednym z najcenniejszych w Polsce. Kościół został zbudowany z cegieł i ciosów kamiennych i ozdobiony zendrówką. Znajdują się w nim cenne zabytki, m.in. tęcza przedstawiająca scenę ukrzyżowania Jezusa Chrystusa, obraz Zdjęcie z krzyża oraz relikwie królowej Jadwigi.

Wnętrze

Prezbiterium

Najstarszą częścią kościoła jest prezbiterium, ukończone przed 1480. Datę tę znaleziono na belce tęczowej, wtedy więc najprawdopodobniej rozpoczęto rozbudowę kościoła. Według rejestru zabytków Królestwa Polskiego budowę najstarszej części kościoła rozpoczęto już w 1326. Przy wejściu do prezbiterium znajduje się XV-wieczna tęcza przedstawiająca scenę ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Po bokach znajdują się stalle z XVII w. Przy samym ołtarzu znajduje się pulpit muzyczny z 1633 roku, będący jedynym takim zabytkiem w Polsce oraz Europie.

Ołtarz został wykonany w 1604 roku. W centrum ołtarza znajduje się XVI-wieczny obraz Zdjęcie z krzyża, z kręgu Michała Anioła. Jest on jednym z trzech takich obrazów na świecie. Nad obrazem znajduje się scena przedstawiająca Zaśnięcie Matki Boskiej, wykonana przez syna Wita Stwosza - Stanisława Stwosza. Najwyżej znajduje się scena koronacji Matki Boskiej, a nad nią rzeźba św. Michała Archanioła. Po lewej znajduje się XVII-wieczny ołtarzyk Niepokalanego Poczęcia, nazywany często drzewem genealogicznym Najświętszej Maryi Panny.

Po obu stronach prezbiterium znajdują się późnorenesansowe, bogato rzeźbione stalle. Po lewej stronie znajduje się Oratorium Świętej Jadwigi, gdzie wg legend często się modliła. Od 2006 roku po lewej stronie od Oratorium znajduje się relikwiarz z relikwiami św. Jadwigi.

Kaplice

W kościele znajduje się 8 kaplic:

• po lewej:
  • kaplica Kromerowska cechu krawców,
  • kaplica pw. św. Antoniego z Padwy cechu szewców,
  • kaplica pw. Matki Boskiej Gromnicznej cechu stolarzy i snycerzy,
  • kaplica pw. św. Michała cechu tkaczy.

• po prawej:
  • kaplica Bonarów, Wielopolskich i Ligęzów,
  • kaplica pw. św. Jana Kantego rodziny Sułowskich oraz cechu piekarzy,
  • kaplica pw. św. Tekli rodziny Hübnerów i cechu rzeźników,
  • kaplica pw. św. Józefa cechu kowali.

Kaplice były budowane w latach 1521-1560. W każdej z kaplic znajduje się ołtarz, każdy bogato zdobiony. Dodatkowo w kaplicy św. Tekli znajduje się jedyne w Polsce gwiaździste sklepienie z motywem oka.

Nawa główna i boczne

nawa główna wg. Tygodnika Ilustrowanego z drugiej połowy XIX wieku

Nawa główna i boczne były zbudowane już w 1519 roku, a całość sklepienia podtrzymuje osiem potężnych kamiennych filarów. Na jednym z nich wisi ambona z 1604 roku. Obok prezbiterium po lewej stronie znajduje się późnorenesansowy ołtarz pw. Matki Boskiej Różańcowej, a obok niego renesansowy pomnik sędziego bieckiego Piotra Sułowskiego. Po prawej stronie znajduje się późnorenesansowy ołtarz św. Anny oraz marmurowy pomnik starosty bieckiego, Mikołaja Ligęzy.

Pomiędzy kaplicami Kromerowską i św. Antoniego z Padwy znajduje się pamiątkowa tablica z okazji 400 rocznicy śmierci Kromera. Nad lewym bocznym wejściem znajduje się epitafium rajcy bieckiego Piotra Piotrowickiego zmarłego w 1621 r. Na ścianie obok prawego bocznego wejścia zawieszony jest Chrystus na Krzyżu.

W kościele znajduje się drewniany chór muzyczny wraz z XIX-wiecznymi organami, zbudowanymi w 1898 r. przez Jana Śliwińskiego ze Lwowa. Organy mają charakterystyczne, romantyczne brzmienie, posiadają 22 głosy, 2 manuały, oraz klawiaturę nożną. Instrument działa w oparciu o mechaniczną trakturę gry i rejestrów. Prospekt instrumentu został zaprojektowany przez Sławomira Odrzywolskiego. Pod chórem znajdują się stalle - po jednej stronie późnogotyckie, po drugiej renesansowe.

Okolice kościoła

Węgierskie figury przedstawiające Apostołów

Obok kościoła znajduje się późnogotycka dzwonnica z XV w. służąca jako baszta, którą opiekował się cech rzeźników. Pod jej hełmem znajduje się dekoracja sgraffitowa z XVI w. W dzwonnicy znajdował się XIV-wieczny dzwon Urban, który po II wojnie światowej pękł i obecnie jest przechowywany w muzeum w Domu Kromera.

Obok dzwonnicy znajduje się kaplica św. Barbary, zbudowana w XIX w. w miejscu XV-wiecznej kaplicy. Obok jest stara plebania, gdzie wg legendy znajdował się klasztor Norbertanek.

Na murze otaczającym kościół od południa znajdują się węgierskie figury przedstawiające Apostołów. Na zakończeniu tego muru, przy ulicy Kromera jest renesansowa bramka, znajdująca się obok dawnej bramki gotyckiej zniszczonej w 1992 roku.

Kościół w literaturze

O Kościele Bożego Ciała pisał w 1878 Filip Szreniawski:

„	Tuż nad zakrystią, skarbcem warownym Ołtarz odwieczny w stylu gustownym, Jest to trzynasty oprócz wielkiego. Do przemienienia tutaj Pańskiego Kapłan mszę świętą czasem odprawi, Ludek pobożny pobłogosławi, Tam Oratorium Jadwigi było.	”
— Filip Szreniawski

Bibliografia

• Jan Barut, Stanisław Motyka, Tadeusz Ślawski, Nad rzeką Ropą. Z dziejów Biecza, Gorlic i okolic, Kraków 1963
• Tadeusz Ślawski, Biecz. Zarys historyczno-krajoznawczy, Biecz 1996
• Tadeusz Ślawski, Biecz i okolice, Biecz, 2005 ISBN 83-86744-97-9
• Gabriela Ślawska, Związki z Bieczem Królowej Jadwigi, Biecz 1997