Maciej Berbeka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Maciej Berbeka
Maciej Berbeka i Józef Hojda na Mera Peak
Maciej Berbeka i Józef Hojda na Mera Peak
Data i miejsce urodzenia 17 października 1954
Zakopane
Data i miejsce śmierci 6 marca 2013
Broad Peak
Zawód alpinista, taternik, przewodnik, himalaista
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Maciej Berbeka w Wikicytatach

Maciej Berbeka (ur. 17 października 1954 w Zakopanem[1], zaginął 6 marca 2013 na stokach Broad Peak w Karakorum[2][3]) – polski himalaista, zdobywca 5 ośmiotysięczników, absolwent Państwowego Liceum Technik Plastycznych im. A. Kenara w Zakopanem oraz Wydziału Wzornictwa Przemysłowego Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, ratownik TOPR (od 1979), przewodnik UIAGM[4], nauczyciel PLTP im. A. Kenara w Zakopanem. Członek (w l. 1982-1986 prezes) Klubu Wysokogórskiego Zakopane. Syn Krzysztofa Berbeki (1930-1964), brat Jacka Berbeki (ur. 1959)[1]; żona – Ewa Dyakowska-Berbeka (ur. 1957). Artysta malarz, grafik i scenograf Teatru im. S. I. Witkacego w Zakopanem[5].

Dokonał pierwszych zimowych wejść na Manaslu (1984, razem z Ryszardem Gajewskim), Czo Oju (1985, razem z Maciejem Pawlikowskim)[4] oraz Broad Peak (5 marca 2013 r.) z Adamem Bieleckim, Tomaszem Kowalskim oraz Arturem Małkiem[6]. Wcześniej był blisko pierwszego zimowego wejścia na Broad Peak w stylu alpejskim z Aleksandrem Lwowem podczas zimowej polskiej wyprawy na K2 w 1988 – dotarł wtedy do przedwierzchołka Rocky Summit (8028 m n.p.m.) niższego od głównego o kilkadziesiąt metrów, lecz oddalonego o godzinę wspinaczki eksponowaną granią[4]. Jest więc pierwszym człowiekiem, który zimą przekroczył 8000 m n.p.m. w Karakorum.

Zdobył Annapurnę nową drogą – południową ścianą. Był kierownikiem wypraw zimowych na Manaslu i trzech na Nanga Parbat. W 1993 zdobył Mount Everest od strony chińskiej[4].

Zejście z Broad Peak[edytuj | edytuj kod]

5 marca 2013 podczas zejścia po zdobyciu Broad Peak Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski oddzielili się od schodzących szybciej Adama Bieleckiego i Artura Małka i nie zdołali powrócić na noc do obozu, co zmusiło ich do biwakowania w ekstremalnych warunkach. Kowalski biwakował na grani na wysokości około 7960 m n.p.m. a Berbeka najprawdopodobniej na przełęczy na 7900 m n.p.m. W przeciwieństwie do Tomasza Kowalskiego, Berbeka był widziany następnego dnia rano na ścianie pod przełęczą, która prowadziła do obozu szturmowego. Pakistańczyk poszukujący zaginionych nie trafił na żaden ślad Macieja Berbeki. 8 marca 2013 roku kierujący wyprawą Krzysztof Wielicki poinformował, że uznaje ich za zmarłych[7]. W lipcu 2013 na grani na wysokości około 7960 m n.p.m. odnaleziono ciało Tomasza Kowalskiego i pochowano go około 100 m niżej. Ciała Macieja Berbeki nie odnaleziono.

W marcu 2013 w Galerii Strug w Zespole Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem, odbyła się premiera spektaklu zakopiańskiej Sceny A2 – „Ulice Jerozolimy” autorstwa Piotra Biesa, poświęconego himalaiście[8].

Symboliczna mogiła Macieja Berbeki na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Lista pierwszych zimowych wejść na ośmiotysięczniki

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. Maciej Berbeka, T. Kowalski uznani za zmarłych. 10 marca 2013. [dostęp 10 marca 2013].
  3. Zakończenie wyprawy.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Janusz Kurczab: Leksykon polskiego himalaizmu. Warszawa: Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008, s. 19-20, seria: Polskie Himalaje. ISBN 978-83-7552-383-6.
  5. Maciej Berbeka, himalaista i artysta pozostał w Karakorum... (pol.). strona MCK Sokół. [dostęp 2013-03-12].
  6. Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Artur Małek i Tomasz Kowalski zdobyli Broad Peak!. polski-himalaizm-zimowy.wspinanie.pl, 5 marca 2013. [dostęp 9 marca 2013].
  7. Robert Kulig: Nadzieja umarła ostatnia (pol.). Onet.pl. [dostęp 2013-03-08].
  8. Regina Korczak-Watycha: "Ulice Jerozolimy" według Piotra Biesa. Spektakl poświęcony himalaiście Maciejowi Berbece (pol.). Podhale24.pl. [dostęp 2013-04-08].