Maciej Berbeka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Maciej Berbeka
Maciej Berbeka i Józef Hojda na Mera Peak
Maciej Berbeka i Józef Hojda na Mera Peak
Data i miejsce urodzenia 17 października 1954
Polska Zakopane, Polska
Zawód alpinista, taternik, przewodnik, himalaista
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Maciej Berbeka (ur. 17 października 1954 w Zakopanem[1], zaginął 6 marca 2013 na stokach Broad Peak w Karakorum[2][3]) – polski himalaista, zdobywca 5 ośmiotysięczników, absolwent Państwowego Liceum Technik Plastycznych im. A. Kenara w Zakopanem oraz Wydziału Wzornictwa Przemysłowego Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, ratownik TOPR (od 1979), przewodnik UIAGM[4], nauczyciel PLTP im. A. Kenara w Zakopanem. Członek (w l. 1982-1986 prezes) Klubu Wysokogórskiego Zakopane. Syn Krzysztofa Berbeki (1930-1964), brat Jacka Berbeki (ur. 1959)[1]; żona – Ewa Dyakowska-Berbeka (ur. 1957). Artysta malarz, grafik i scenograf Teatru im. S. I. Witkacego w Zakopanem[5].

Dokonał pierwszych zimowych wejść na Manaslu (1984, razem z Ryszardem Gajewskim), Czo Oju (1985, razem z Maciejem Pawlikowskim)[4] oraz Broad Peak (5 marca 2013 r.) z Adamem Bieleckim, Tomaszem Kowalskim oraz Arturem Małkiem[6]. Wcześniej był blisko pierwszego zimowego wejścia na Broad Peak w stylu alpejskim z Aleksandrem Lwowem podczas zimowej polskiej wyprawy na K2 w 1988 – dotarł wtedy do przedwierzchołka Rocky Summit (8028 m n.p.m.) niższego od głównego o kilkanaście metrów, lecz oddalonego o godzinę wspinaczki eksponowaną granią[4]. Jest pierwszym człowiekiem, który zimą przekroczył 8000 m n.p.m. w Karakorum. Zdobył Annapurnę nową drogą – południową ścianą. Był kierownikiem wypraw zimowych na Manaslu i Nanga Parbat. W 1993 zdobył Mount Everest od strony chińskiej[4].

5 marca 2013 r. podczas zejścia po zdobyciu Broad Peak on i Tomasz Kowalski oddzielili się od Adama Bieleckiego i Artura Małka i nie zdołali powrócić na noc do obozu, co zmusiło ich do biwakowania w ekstremalnych warunkach na przełęczy 7900 m n.p.m.[7] W przeciwieństwie do Tomasza Kowalskiego Berbeka był widziany na ścianie pod przełęczą, która prowadziła do obozu szturmowego. Pakistańczyk poszukujący zaginionych nie trafił na żaden ślad Macieja Berbeki. Ich dalsze losy są nieznane[8][9]. 8 marca 2013 roku kierujący wyprawą Krzysztof Wielicki poinformował, że Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski zostali uznani za zmarłych[10].

W marcu 2013 r. w Galerii Strug w Zespole Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem, odbyła się premiera spektaklu zakopiańskiej Sceny A2 – „Ulice Jerozolimy” autorstwa Piotra Biesa, poświęconego himalaiście[11].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. Maciej Berbeka, T. Kowalski uznani za zmarłych. 10 marca 2013. [dostęp 10 marca 2013].
  3. Zakończenie wyprawy.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Janusz Kurczab: Leksykon polskiego himalaizmu. Warszawa: Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008, s. 19-20, seria: Polskie Himalaje. ISBN 978-83-7552-383-6.
  5. Maciej Berbeka, himalaista i artysta pozostał w Karakorum... (pol.). strona MCK Sokół. [dostęp 2013-03-12].
  6. Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Artur Małek i Tomasz Kowalski zdobyli Broad Peak!. polski-himalaizm-zimowy.wspinanie.pl, 5 marca 2013. [dostęp 9 marca 2013].
  7. Małek i Bielecki w czwórce. Berbeka i Kowalski biwakują na przełęczy. polski-himalaizm-zimowy.wspinanie.pl, 5 marca 2013. [dostęp 7 marca 2013].
  8. Berbeka i Kowalski uznani za zaginionych. polski-himalaizm-zimowy.wspinanie.pl, 6 marca 2013. [dostęp 7 marca 2013].
  9. Wszyscy idą w dół. Bielecki w bazie. Los Berbeki i Kowalskiego nieznany. polski-himalaizm-zimowy.wspinanie.pl, 6 marca 2013. [dostęp 7 marca 2013].
  10. Robert Kulig: Nadzieja umarła ostatnia (pol.). Onet.pl. [dostęp 2013-03-08].
  11. Regina Korczak-Watycha: "Ulice Jerozolimy" według Piotra Biesa. Spektakl poświęcony himalaiście Maciejowi Berbece (pol.). Podhale24.pl. [dostęp 2013-04-08].