6 marca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
6 marca jest 65. (w latach przestępnych 66.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 300 dni.
- Imieniny obchodzą: Będzimysł, Cymbarka, Cyryl, Eugenia, Frydolin, Jordan, Jordana, Koleta, Konon, Róża, Wiktor.
- Ghana – Święto Niepodległości
- Norfolk – Dzień Utworzenia
- państwa członkowskie Unii Europejskiej – Europejski Dzień Logopedy[1] (fr. CPLOL, zał. 8 marca 1988 r. – Komitet Łącznikowy Terapeutów Mowy /Logopedów Unii Europejskiej , Polska od 2007)
- Teksas – Dzień Alamo
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[2][3],:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 12 p.n.e. – Cesarz rzymski Oktawian August został wybrany najwyższym kapłanem (Pontifex Maximus) po śmierci dotychczasowego piastuna tej godności, Lepidusa.
- 1204 – Król Anglii Jan bez Ziemi utracił zamek Château Gaillard w Normandii na rzecz króla Francji Filipa II Augusta.
- 1429 – Na zamku w Chinon doszło do pierwszego spotkania Joanny d'Arc z królem Francji Karolem VII Walezjuszem.
- 1446 – Wojna domowa w Szwajcarii: stoczono bitwę pod Ragaz.
- 1447 – Mikołaj V został wybrany papieżem.
- 1521 – Ferdynand Magellan dotarł do wysp Guam i Rota w archipelagu Marianów.
- 1629 – Cesarz Niemiec Ferdynand II Habsburg wydał edykt restytucyjny, na mocy którego wszystkie biskupstwa przejęte od 1552 roku przez protestantów miały powrócić do rąk katolików.
- 1642 – Papież Urban VIII potępił tezy flamandzkiego biskupa Corneliusa Jansena, uznając jej za heretyckie.
- 1645 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk szwedzkich nad niemieckimi w bitwie pod Jankowem koło Pragi.
- 1665 – W Londynie ukazało się pierwsze wydanie istniejącego do dzisiaj czasopisma naukowego Philosophical Transactions of the Royal Society.
- 1707 – Unia realna Anglii i Szkocji; powstało Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii.
- 1788 – Na brytyjską wyspę Norfolk na Pacyfiku przypłynęło pierwszych 22 osadników, w tym 15 skazańców.
- 1820 – 5. Prezydent USA James Monroe podpisał tzw. Kompromis Missouri.
- 1831 – W Teatro Carcano w Mediolanie odbyła się premiera opery Lunatyczka Vincenza Belliniego.
- 1834 – Toronto otrzymało prawa miejskie
- 1836 – Rewolucja teksańska: wojska meksykańskie zdobyły fort Alamo i dokonały rzezi obrońców.
- 1853 – W Wenecji odbyła się premiera opery La Traviata Giuseppe Verdiego.
- 1862 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Pea Ridge.
- 1869 – Dmitrij Mendelejew zaprezentował układ okresowy pierwiastków chemicznych.
- 1882 – Księstwo Serbii zostało przekształcone w Królestwo Serbii.
- 1885 – Francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę Asporina.
- 1890 – Żydowscy emigranci z Polski założyli osadę (dziś miasto w Izraelu) Rechowot.
- 1899 – W Niemczech dokonano rejestracji aspiryny firmy Bayer.
- 1901 – W Bremie doszło do nieudanej próby zamachu na cesarza Wilhelma II Hohenzollerna.
- 1902 – Założono klub piłkarski Real Madryt.
- 1908 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Delhi.
- 1910 – Została założona niemiecka Postępowa Partia Ludowa (FVP).
- 1914 – Założono szwedzki klub piłkarski Halmstads BK.
- 1918 – Utworzono Fińskie Siły Powietrzne.
- 1919 – Podczas kongresu w Moskwie utworzono Komintern.
- 1921 – Została założona Portugalska Partia Komunistyczna (PCP).
- 1925:
- 1935 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Das Schwarze Korps, oficjalnego organu Schutzstaffel (SS).
- 1938:
- 1940 – Wojna zimowa: najskuteczniejszy w historii wojen fiński snajper Simo Häyhä, który zastrzelił ponad 705 żołnierzy radzieckich, został ciężko ranny w wyniku postrzału w twarz.
- 1943 – Wojna na Pacyfiku: zwyciestwo Amerykanów w bitwie w Cieśninie Blackett (Wyspy Salomona).
- 1945 – Petru Groza został premierem Rumunii.
- 1946 – Wietnam i Francja podpisały porozumienie uznające Republikę Wietnamu za państwo wolne, z własnym rządem, parlamentem i wojskiem, ale stanowiące część federacji indochińskiej Unii Francuskiej.
- 1947 – Zakończył się proces załogi Dachau (US vs. Willi Fischer i inni).
- 1951 – W Nowym Jorku rozpoczął się proces Juliusa i Ethel Rosenbergów, oskarżonych o szpiegostwo na rzecz ZSRR.
- 1953 – Po śmierci Stalina nowym premierem ZSRR i p.o. pierwszego sekretarza KPZR został Gieorgij Malenkow.
- 1957:
- 1964:
- 1967 – Córka Józefa Stalina, Swietłana Alliłujewa, poprosiła o azyl polityczny w amerykańskiej ambasadzie w New Delhi.
- 1968 – 63 osoby zginęły w katastrofie francuskiego Boeinga 707 na Gwadelupie.
- 1969:
- 1975 – Wiceprezydent Iraku Saddam Husajn i szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi zawarli w Algierze porozumienie w sprawie uregulowania sporu granicznego.
- 1976 – 127 osób zginęło w Armenii w katastrofie należącego do Aerofłotu Iła-18.
- 1979 – Papież Jan Paweł II rozpoczął pisanie swego testamentu.
- 1980 – Pisarka Marguerite Yourcenar jako pierwsza kobieta została wybrana do Akademii Francuskiej.
- 1983 – W wyborach do Bundestagu zwyciężyła koalicja CDU/CSU i FDP. Helmut Kohl został kanclerzem RFN.
- 1986 – Radziecka sonda Wega 1 przeleciała obok Komety Halleya.
- 1987 – Brytyjski prom pasażerski MS Herald of Free Enterprise zatonął niedaleko portu Zeebrugge, pochłaniając około 190 ofiar.
- 1988 – Brytyjscy agenci służb specjalnych zastrzelili w Gibraltarze trzech nieuzbrojonych członków IRA, podejrzewanych o przygotowywanie zamachu bombowego.
- 1992 – Po raz pierwszy uaktywnił się wirus komputerowy Michelangelo.
- 1994 – W narodowym referendum Mołdawianie odrzucili propozycję ewentualnego zjednoczenia z Rumunią.
- 1996 – Oddział czeczeńskich rebeliantów pod wodzą Rusłana Gełajewa dokonał rajdu na zajmowany przez wojska rosyjskie Grozny. Po zadaniu siłom federalnym ciężkich strat wycofał się dwa dni później.
- 1997 – Samuel Hinds został prezydentem Gujany.
- 2003:
- 2005 – Ulewne deszcze wywołały powodzie w saharyjskiej części Algierii, powodując śmierć 2 osób i obrażenia u dalszych 9 ludzi.
- 2007 – Co najmniej 115 szyickich pielgrzymów zginęło, a około 200 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym w irackim mieście Al-Hilla.
- 2008:
- 68 osób zginęło, a 120 zostało rannych w dwóch samobójczych zamachach bombowych w Bagdadzie.
- 8 żydowskich studentów zginęło, a 20 zostało rannych, gdy palestyński zamachowiec otworzył ogień w jesziwie Mercaz HaRav w Jerozolimie.
- 2009:
- 2010 – W narodowym referendum Islandczycy odrzucili plan spłaty długów bankowych obywateli Holandii i Wielkiej Brytanii.
- 2011 – Wybory parlamentarne w Estonii.
[edytuj] Urodzili się
- 1180 – Al-Kamil, sułtan Egiptu (zm. 1238)
- 1405 – Jan II Kastylijski, król Kastylii i Leónu (zm. 1454)
- 1475 – Michał Anioł, włoski malarz, rzeźbiarz, architekt, poeta (zm. 1564)
- 1492 – Juan Luis Vives, hiszpański humanista, pedagog (zm. 1540)
- 1508 – Humajun, władca Imperium Mogołów w Indiach (zm. 1556)
- 1546 – Jan Grande, hiszpański bonifrater, święty katolicki (zm. 1600)
- 1619 – Savinien Cyrano de Bergerac, francuski filozof, pisarz (zm. 1655)
- 1660 – Franciszek II d'Este, książę Modeny i Reggio (zm. 1694)
- 1737 – Jowius Fryderyk Bystrzycki, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (zm. 1821)
- 1745 – Kazimierz Pułaski, dowódca i marszałek konfederacji barskiej, bohater walk o niepodległość USA (zm. 1779)
- 1779 – Henri de Jomini, szwajcarski teoretyk wojskowy (zm. 1869)
- 1785 – Karol Kurpiński, polski kompozytor (zm. 1857)
- 1787 – Joseph von Fraunhofer, niemiecki astronom, fizyk (zm. 1826)
- 1806 – Elizabeth Barrett Browning, angielska poetka (zm. 1861)
- 1823 – Karol Wirtemberski, król Wirtembergii (zm. 1891)
- 1838 – Szymon Winawer, polski szachista (zm. 1919)
- 1872:
- 1892 – Iwan Czmoła, ukraiński działacz społeczny i wojskowy (zm. 1941)
- 1894 – Edgar Jung, niemiecki prawnik, polityk (zm. 1934)
- 1903 – Kōjun, cesarzowa Japonii, żona Hirohito (zm. 2000)
- 1909:
- 1911:
- 1913 – Jerzy Sołtan, polski architekt, profesor Uniwersytetu Harvarda (zm. 2005)
- 1917 – Harry Coover, amerykański chemik, wynalazca kleju Super Glue (zm. 2011)
- 1920:
- 1921 – Jan Winczakiewicz, polski pisarz, poeta, tłumacz, malarz
- 1922 – Maria Cytowska, polska badaczka kultury antycznej, filolog klasyczny, tłumaczka (zm. 2007)
- 1923:
- 1925 – Wes Montgomery, amerykański gitarzysta jazzowy (zm. 1968)
- 1926:
- 1927:
- 1928 – Robert Clouse, amerykański reżyser filmowy (zm. 1997)
- 1930 – Lorin Maazel, amerykański dyrygent pochodzenia francuskiego
- 1931 – Hal Needham, amerykański reżyser filmowy
- 1932:
- 1937 – Walentina Tierieszkowa, radziecka kosmonautka
- 1939 – Peter Glotz, niemiecki socjolog, działacz Związku Wypędzonych (zm. 2005)
- 1940 – Krzysztof Nowicki, polski pisarz, krytyk literacki
- 1942 – Flora Purim, brazylijska wokalistka jazzowa
- 1944:
- 1946:
- 1947:
- 1948 – Zbigniew Górny, polski muzyk
- 1949 – Shaukat Aziz, pakistański polityk, premier Pakistanu
- 1950 – Joanna Żółkowska, polska aktorka
- 1951 – Gerrie Knetemann, holenderski kolarz (zm. 2004)
- 1952 – Wojciech Fortuna, polski skoczek narciarski
- 1953 – Madhav Kumar Nepal, nepalski polityk, premier Nepalu
- 1954 – Toni Schumacher, niemiecki piłkarz, bramkarz
- 1955 – Tadeusz Arciuch, polski lekarz psychiatra, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
- 1958:
- 1959 – Nizar Rajan, palestyński działacz polityczny, jeden z głównych przywódców Hamasu (zm. 2009)
- 1961:
- 1962:
- 1963:
- 1964 – Madonna Wayne Gacy, amerykański muzyk, były klawiszowiec zespołu metalowego Marilyn Manson
- 1966:
- 1967 – Piotr Marciniak, polski dziennikarz
- 1968:
- 1971 – Beata Gosiewska, polityk polski
- 1972:
- 1973 – Michael Finley, amerykański koszykarz
- 1974 – Miika Tenkula, fiński wokalista, gitarzysta zespołu Sentenced (zm. 2009)
- 1977 – Bogusław Saganowski, polski piłkarz
- 1976 – Antoine Dénériaz, francuski narciarz alpejski
- 1978:
- 1979 – Tim Howard, amerykański piłkarz, bramkarz
- 1982 – Henrik Knudsen, duński piłkarz ręczny
- 1987 – Kevin-Prince Boateng, ghański piłkarz
- 1988:
- 1989 – Agnieszka Radwańska, polska tenisistka
- 1052 – Emma z Normandii, królowa Anglii, żona Etelreda II Bezradnego i Kanuta Wielkiego (ur. ok. 988)
- 1253 – Róża z Viterbo, włoska tercjarka franciszkańska, święta katolicka (ur. 1233)
- 1490 – Iwan Młodszy, władca Tweru (ur. 1458)
- 1568 – Józef Struś, polski lekarz, burmistrz Poznania (ur. 1510)
- 1627 – Krzysztof Zbaraski, koniuszy wielki koronny (ur. ok. 1580)
- 1851 – Aleksander Alabiew, rosyjski kompozytor (ur. 1787)
- 1867 – Peter von Cornelius, niemiecki malarz (ur. 1783)
- 1888 – Louisa May Alcott, amerykańska pisarka (ur. 1832)
- 1900:
- 1901 – (między 6 i 8 marca) Aleksander Gierymski, polski malarz (ur. 1850)
- 1930 – Alfred von Tirpitz, niemiecki admirał, polityk (ur. 1849)
- 1932 – John Philip Sousa, amerykański dyrygent, kompozytor (ur. 1854)
- 1937 – Rudolf Otto, niemiecki teolog protestancki (ur. 1869)
- 1939 – Ferdinand Lindemann, niemiecki matematyk (ur. 1852)
- 1942 – Roman Rybarski, polski ekonomista, polityk (ur. 1887)
- 1950 – Albert Lebrun, francuski polityk, prezydent Francji (ur. 1871)
- 1951:
- 1952 – Jürgen Stroop, niemiecki nazista (ur. 1895)
- 1964 – Paweł I Glücksburg, król Grecji (ur. 1901)
- 1965 – Margaret Dumont, amerykańska aktorka (ur. 1882)
- 1967 – Zoltán Kodály, węgierski kompozytor, etnograf (ur. 1882)
- 1970 – Wlastimil Hofman, polski malarz (ur. 1881)
- 1973:
- 1974 – Zbigniew Grabowski, polski pisarz, publicysta, tłumacz (ur. 1903)
- 1981 – Henryk Zieliński, polski historyk (ur. 1920)
- 1982 – Ayn Rand, amerykańska pisarka, filozof, twórczyni obiektywizmu (ur. 1905)
- 1983 – Donald Maclean, brytyjski dyplomata, agent siatki szpiegowskiej Cambridge (ur. 1913)
- 1986 – Georgia O'Keeffe, amerykańska malarka (ur. 1887)
- 1994:
- 1995 – Barbara Kwiatkowska-Lass, polska aktorka (ur. 1940)
- 1997:
- 1999 – Isa II ibn Salman Al-Chalifa, emir Bahrajnu (ur. 1933)
- 2005:
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- 2010:
- 2011:
- 2012:
Przypisy
