Magdalena Środa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Magdalena Środa
Magdalena Środa Sejm 2014.JPG
Magdalena Środa (2014)
Data i miejsce urodzenia 7 stycznia 1957
Warszawa
Pełnomocnik Rządu do spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn
Okres urzędowania od 16 sierpnia 2004
do 4 listopada 2005
Poprzednik Izabela Jaruga-Nowacka
Następca Elżbieta Radziszewska
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Magdalena Środa (ur. 7 stycznia 1957 w Warszawie) – dr hab., etyk, filozof, publicystka, feministka, zajmuje się historią idei etycznych, etyką stosowaną, filozofią polityczną i feministyczną oraz problematyką kobiecą.

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Magdalena Środa podczas Manify (2009)

Ukończyła Liceum im. S. Batorego[1]. Studia magisterskie (1976–1981) i doktoranckie (1981–1982) odbyła w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1982–1991 pracowała jako asystent, następnie zaś jako adiunkt w Zakładzie Etyki Instytutu Filozofii UW. Obecnie pracuje na stanowisku profesora nadzwyczajnego[2].

Pracę doktorską (Godność – ujęcie historyczne i normatywne idei, promotor: prof. dr hab. Henryk Jankowski) obroniła w 1990. W 2004 uzyskała habilitację na podstawie książki Indywidualizm i jego krytycy. Współczesne spory między liberałami, komunitarianami i feministkami na temat podmiotu, wspólnoty i płci.

Magdalena Środa w trakcie wykładu

Jest członkiem Komitetu Etyki Polskiej Akademii Nauk[3]. Od 1993 jest redaktorem kwartalnika „Przegląd Filozoficzny”, od 1994 sekretarzem redakcji rocznika „Etyka”; jest członkinią rady półrocznika „Societas/Communitas”. Była członkinią Europejskiego Centrum Monitoringu Rasizmu i Ksenofobii w Wiedniu. Jest członkinią Europejskiego Instytutu Równości Gender w Wilnie. Jest również założycielką i kierownikiem Podyplomowych Studiów Etyki i Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, członkinią Komitetu Etyki Polskiej Akademii Nauk oraz Rady Instytutu Spraw Publicznych. Została uhonorowana tytułem Europejczyk Roku 2010 miesięcznika „Monitor Unii Europejskiej” w kategorii uczony[4].

Działalność społeczno-polityczna[edytuj | edytuj kod]

W 2004 premier Marek Belka powołał Magdalenę Środę na urząd Pełnomocnika Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn, została odwołana z urzędu przez premiera Kazimierza Marcinkiewicza w 2005; zadania pełnomocnika zostały przekazane do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

W 2005 Fundacja Ekumeniczna „Tolerancja” przyznała jej tytuł Zasłużona dla tolerancji.

Kandydowała do Parlamentu Europejskiego w 2009 z listy Porozumienia dla Przyszłości (z rekomendacji Zielonych 2004) w okręgu łódzkim[5][6]. Oddano na nią 10 798 głosów (2,25% wszystkich głosów oddanych w tym okręgu)[7]. Komitet PdP-CentroLewica nie przekroczył progu wyborczego.

Wyróżniona tytułem Polki Roku 2009 w plebiscycie tygodnika „Wysokie Obcasy” (dodatku do „Gazety Wyborczej”)[8]. W 2010 roku została laureatką Kowadła przyznawanego przez stowarzyszenie „Kuźnica”[9]. Jest stałą felietonistkąGazety Wyborczej”, tygodnika „Wprost” oraz internetowego wydania „Radio TOK FM”. Jest członkinią Rady Programowej Kongresu Kobiet i organizatorką I, II i III Kongresu. Sprawuje także funkcję Minister Edukacji, Nauki i Sportu w Gabinecie Cieni Kongresu Kobiet. W 2012 dołączyła do think-tanku Ruchu Palikota[10].

W lipcu 2011 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie nakazał jej za pomówienie przeproszenie Telewizji Polskiej i wpłacenie tytułem zadośćuczynienia 10 tys. zł na rzecz Fundacji im. Brata Alberta[11].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Minister Środa wzbudziła kontrowersje, kiedy 8 grudnia 2004 Agencja Reutera podała wiadomość o jej wypowiedzi na konferencji w Sztokholmie dotyczącej „zabójstw honorowych”. Środa powiedzieć miała[12][13], że:

Katolicka, w przeważającej mierze, Polska, choć wolna od "honorowych zabójstw", ma problemy ze zjawiskiem stosowania przemocy wobec kobiet, mające źródło w silnym wpływie Kościoła katolickiego na życie publiczne. [...] Katolicyzm nie wspiera bezpośrednio, ale też nie sprzeciwia się przemocy wobec kobiet. Istnieją jednak pośrednie związki, poprzez kulturę, która jest silnie oparta na religii.

Po tym wystąpieniu premier Marek Belka zamierzał zmienić status Magdaleny Środy z pełnomocnika (w randze ministra) na podsekretarza stanu w Ministerstwie Polityki Społecznej[14]. Magdalena Środa oceniła ten pomysł jako "cios w urząd i prawa kobiet"[15] i zagroziła dymisją[16]; premier ustąpił[17].

Życie osobiste[edytuj | edytuj kod]

Jest córką socjologa Edwarda Ciupaka, profesora zwyczajnego UW.

Jej mężem jest Krzysztof Środa - tłumacz i pisarz. Ma jedną córkę.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Idea godności w kulturze i etyce. Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, 1993. ISBN 83-85284-15-X.
  • O wartościach, normach i problemach moralnych: wybór tekstów z etyki polskiej dla nauczycieli i uczniów szkół średnich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994. ISBN 83-01-11285-9.
  • Idee etyczne starożytności i średniowiecza: podręcznik do etyki dla I klasy szkoły średniej . Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1994. ISBN 83-02-05498-4.
  • Idee etyczne czasów nowożytnych i współczesności: podręcznik do etyki dla II klasy szkoły średniej. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1998. ISBN 83-02-07039-4.
  • Indywidualizm i jego krytycy: współczesne spory między liberałami, komunitarianami i feministkami na temat podmiotu, wspólnoty i płci. Warszawa: Fundacja „Aletheia”, 2003. ISBN 83-89372-07-X.
  • Kobiety i władza. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2009. ISBN 978-83-7414-557-2.
  • Mała książka o tolerancji. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca, 2010. ISBN 978-83-7554-234-9.
  • Ta straszna Środa?. Warszawa: Wydawnictwo „Czerwone i Czarne”, 2011. ISBN 978-83-7700-020-5
  • Przeciw karze śmierci. Warszawa: Grupa „Horyzont – przeciw karze śmierci” przy Stowarzyszeniu Młodych Dziennikarzy „Polis” i Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, 2011. ISBN 978-83-62245-11-6
  • Etyka dla myślących: podręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca, 2011. ISBN 978-83-7554-245-5

Adaptacje książkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Sassa Burgeren, Mała książeczka o demokracji, wyd. Santorski i Ska, Warszawa 2007
  • Sassa Burgeren, Mała książeczka o feminizmie, wyd. Santorski i Ska, Warszawa 2007

Broszury[edytuj | edytuj kod]

  • Etyka funkcjonariusza Służby Celnej. Przewodnik praktyczny, Warszawa 2001 (polska, angielska, rosyjska wersja językowa)
  • Etyka dla nauczycieli, Warszawa 2009

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]