Metylovice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Metylovice
Widok z północnego-zachodu, w tle Łysa Góra
Widok z północnego-zachodu, w tle Łysa Góra
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Moravian-Silesian Region.svg morawsko-śląski
Powiat Frydek-Mistek
Historyczna ziemia Morawy
Starosta Lukáš Halata
Powierzchnia 11,14 km²
Populacja (2009)
• liczba ludności

1639
• gęstość 147,1 os./km²
Kod pocztowy 739 49
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba obrębów ewidencyjnych 1
Liczba części gminy 1
Liczba gmin katastralnych 1
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa lokalizacyjna kraju morawsko-śląskiego
Metylovice
Metylovice
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Metylovice
Metylovice
Ziemia 49°37′N 18°20′E/49,610556 18,337222Na mapach: 49°37′N 18°20′E/49,610556 18,337222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Metylovice (niem. Mettilowitz, w okresie Protektoratu Quittendorf) – wieś gminna i gmina w powiecie Frydek-Mistek, w kraju morawsko-śląskim, w Czechach. Liczba mieszkańców wynosi 1639, powierzchnia 11,14 km².

Miejscowość położona jest na zachód od Ostrawicy, w regionie północnych Moraw, ok. 8 km na południe od centrum Frydka-Mistka. Znajduje się na północnowschodnim uboczu masywu góry Ondřejník, na Pogórzu Metylowickim. Od strony północnej sąsiaduje z Palkovicami i Baszką, na wschodzie z Prżnem i Frydlantem nad Ostrawicą, na zachodzie z Lhotką.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W państwie hukwaldzkim (1299-1848)[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza osada na obszarze gminy została założona za zgodą ołomunieckiego biskupa Bruna ze Schauenburku po roku 1267. W 1299 wieś już istniała co było udokumentowane[1]. Osada rozwijała się na obu brzegach potoku Metylovka[2] i z początku należała do Kromieryża, po kilku dziesięcioleciach w 1359 roku stała się własnością ołumunieckiego biskupa Jana Očko z Vlašimi[3].

Panorama Metylovic, widok z północy; po lewej Metylovska górka, po prawej Ondřejník, w tle Łysa Góra i Smrek

Gdy do władzy w Margrabstwie Moraw doszedł Jodok z Moraw, na Morawie rozpoczął się okres niepokojów. Powstawały bandy rozbójników żyjące z plądrowania wsi.[4] Na początku 80. lat XIV wieku doszło i do splądrowania Metylovic, a w skutek tego do ich opustoszenia. Finansowe problemy ołomunieckiego Biskupa Jana XI. Mráza doprowadziły do sprzedaży państwa hukwaldzkiego branderburskiemu margrabiowi i węgierskiemu królowi Zygmuntowi Luksemburskiemu. Po wybuchu rewolucji husyckiej Zygmunt, wtenczas również czeski król, potrzebował pieniędzy na wyprawę przeciwko husytom, więc zastawił Hukwaldy cieszyńskiemu księciu Bolesławowi II cieszyńskiemu, a w 1428 husyci opanowali Hukwaldy – jeden z nich, Jan Čapek z Sán, ustanowił nowe prawa i obowiązki metylowskiego wójta.[5]

W 1456 Hukwaldy zakupił Jerzy z Podiebradów, który następnie oddał dworek w zastaw ołomunieckiemu biskupowi. Państwo hukwaldzkie ponownie dane było pod zastaw w latach 1491-1507, a od 1507 do 1918 roku było stale w rękach ołomunieckich biskupów, którzy poszerzali poddaństwo chłopów, co zostało ukrócone dzięki ich powstaniu w latach 1598-1599.[6]

Wkrótce jednak warunki życia uległy pogorszeniu - wojna trzydziestoletnia, przejścia wojsk, powstanie wałaskie czy epidemia skutecznie spowalniały budowę kościoła, który ukończonow 1577, a wyświęcony został dopiero w 1653. Jeszcze większy wpływ miało powiększanie zakresu obowiązków poddańczych, nawet po skończonych walkach, co skutkowało kilkoma powstaniami chłopskimi w Metylovicach i okolicznych wsiach (1462, 1653, 1695) a także nasileniem zbójectwa (w Metylovicach zjawiały się bandy zarówno Janosika i Ondraszka).[7]

Okres samorządu (od 1848)[edytuj | edytuj kod]

Willa rzemieślniczej rodziny Bílków

W 1848 zniesiono poddaństwo, tym samym przestały funkcjonować organ państwa hukwaldzkiego jak i metylowskiego wójta, w ich miejsce powstała samorządna rada gminy, wybierana od 1867. Przełom XIX i XX wieku to coraz więcej ceglannych obok drewnianych budynków, zaś w latach 20. i 30. XX wieku wieś zeelektryfikowano i doprowadzono do niej wiele nowych dróg, a stare wyremontowano.[8]

Już od połowy XVII wieku w Metylovicach wytwarzano rzemienie i baty, jednak nabrało to znaczącego rozmachu w połowie XIX wieku, kiedy charakter wsi zmienił się z rolniczej na bardziej rzemieślniczą. Wytworzone tutaj produkty rozprowadzane były na całą Europę, a czołowi rzemieślnicy zaczęli stawiać sobie wille. Metylovice zostały przezwane "Końskim niebem", co było iluzją do praktyki sprowadzania z obszarów dzisiejszcyh Polski, Słowacji i Węgier całych stadnin koni na ubój. Rzemiosło to było rozwijane do 1949 roku, a zlikwidowane przez komunistów.[9]

Metylovice w 1935

W pierwszej połowie XX wieku na Metylovice wywarły wpływ dwie światowe wojny. Choć I wojna światowa zwiększyła zapotrzebowanie na produkty miejscowych rzemieślników[10] to niemogło to zrekompensować strat w ludziach. Co więcej, nie wszyscy skorzystali z tej koniunktury.[11] Ofiary pochłonęła również i II wojna światowa i nazistowskie prześladowania.[12]

Wkrótce po zniszczenie prywatnego rzemiosła w Metylovicach komuniści wymusili na miejscowych rolnikach wstęp do JZD. "zachęcanie" zaczęło się w 1955, a w latach następnych wybudowano oborę i kurnik, a z powodu pagórkowatego ukształtowania terenu i nieurodzajnych gleb postanowiono, że prawie wszystkie pola wykorzystywane będą pod wypas zwierząt. W 1975 roku gmina została wchłonięta przez miasto Frydlant nad Ostrawicą, a w 1990 po upadku komunizmu i referendum gmina odzyskała samorządność.[13]

Symbole gminy[edytuj | edytuj kod]

Srebny kroczący koń symbolizuje "końskie niebo" i podobnie jak złoty bat ma przypominać czas najlepszego rozwoju miejscowego rzemiosła. Niebieskie tło przedstawia niebo a srebrna kratka na czerwony polu dawnego patrona gminy św. Wawrzyńca.[14]

Istotne budynki i miejsca[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. Wszystkich Świętych

Kościół pw. Wszystkich Świętych zaczęto budować w 1577 roku w stylu gotyckim, zaś wnętrze było ozdabiane w stylu barokowym. Świątynia została wyświęcona 10 listopada 1653. W 1745 w północnej części kościoła dobudowana kapliczkę pw. św. Barbary. Dopiero w 1786 Metylovice doczekały się własnego księdza, dla którego wybudowano kościół farny, a był nim opat z welechradzkiego klasztoru. Do najbardziej znanych miejscowych kapłanów należeli Zdislav Škrabal i Antonín Bernáček. Wokół kościoła znajdował się cmentarz, lecz w XIX wieku zmarłych zaczęto grzebać w niedalekim miejscu, gdzie do dziś zachował się pierwotny krzyż cmentarny. Od roku 1963 zmarli chowani są na trzecim już miejscowym cmentarzu.[15]

Pierwszą szkołę wybudowano w Metylovicach po 1785 roku, a 1806 przeniesiona do nowego budynku, lecz budynek obecnej szkoły pochodzi z 1877. Naprzeciwko szkoły znajduje się budynek straży pożarnej wybudowany w 1953 w miejsce starego drewnianego z 1886. W pobliżu znajduje się gościniec w dawnym budynku rzemieślniczym z 1923.[16]

Przypisy

  1. Spusta, Milan. 700 let obce Metylovice. Metylovice, 1999. [dalej jako Spusta (1999)]. Str. 38-39.
  2. Spusta (1999). Str. 43.
  3. Spusta (1999). Str. 49.
  4. Mezník, Jaroslav. Lucemburská Morava. 1. vyd. Praha: NLN, 1999. ISBN 80-7106-363-0. Str. 207-224.
  5. Spusta (1999). Str. 49-52.
  6. Spusta (1999). Str. 52-55.
  7. Spusta (1999). Str. 55-61.
  8. Spusta (1999). Str. 101-109.
  9. Řemenářství a bičařství v obci Metylovice. [dostęp 2008-07-14].
  10. Spusta (1999). Str. 141.
  11. Spusta (1999). Str. 155.
  12. Spusta (1999). Str. 163-166.
  13. Spusta (1999). Str. 169-170.
  14. Spusta (1999). Str. 4.
  15. Spusta (1999). Str. 89-93.
  16. Spusta (1999). Str. 94-100.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]