Mikołajów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta ukraińskiego. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Mikołajów
Миколаїв
Zdjęcie satelitarne Landsat
Zdjęcie satelitarne Landsat
Herb Flaga
Herb Mikołajowa Flaga Mikołajowa
Państwo  Ukraina
Obwód mikołajowski
Data założenia 1788[1]
Prawa miejskie 1789[1]
Burmistrz Jurij Hranaturow (p.o.)
Powierzchnia 253[2] km²
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

496 188[3]
1961 os./km²
Nr kierunkowy +380 512
Kod pocztowy 54000
Tablice rejestracyjne BE
Podział miasta 4 rejony
Położenie na mapie obwodu mikołajowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu mikołajowskiego
Mikołajów
Mikołajów
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Mikołajów
Mikołajów
Ziemia 46°58′N 32°00′E/46,966667 32,000000
Portal Portal Ukraina

Mikołajów (ukr. Миколаїв, Mykołajiw; ros. Николаев, Nikołajew) – miasto w południowej części Ukrainy, ważny port i ośrodek przemysłu stoczniowego, położone nad Bohem niedaleko jego ujścia do Morza Czarnego, nieco na północ od miasta do Bohu wpada rzeka Inguł. Stolica obwodu mikołajowskiego. Ma ponad 496 tys. mieszkańców (według stanu na 1 stycznia 2013)[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W epoce brązu w miejscu współczesnego Mikołajowa znaleziono ruiny miasta, o powierzchni 3 ha, pozostałości - cytadeli i fortyfikacji, budynki. Nie wiadomo kto zalożył to miasto i w jakim języku rozmawiali jego mieszkańcy, jednak naukowcy proponują zidentyfikować to miasto z tym samym, "miastem ludzi Cimmerian" o którym mowi się w "Odysei" Homera. Naukowcy nazwali to grodzisko "Dziki Ogród". Mieszkańcy miasta zajmowali się rolnictwem, wypasali bydło. Mieszkali tam też rzemeślnicy, produkowali nie tylko biżuterię, ale także broń. Na podstawie ustalonych faktów naukowcy - słusznie twierdzą, że grodzisko "Dziki Ogród" było miastom o złożonej organizacji społecznej i miało początki państwowości, rodzajem "kapitału" terytorium od Dunaju do Dniepru i od Morza Czarnego na północ od Mikołajowa, Odessy i częściowo Chersonu. Te ziemie w drugim tysiąclieciu przed naszą erą były bardzo gęsto zaludnione - znamy obecnie około 1000 miast i osiedli w różnych rozmiarach. Tak więc ten kraj był w stanie wystawić kilka statków z dobrze uzbrojonymi żołnierzami. Dlatego niektórzy badacze sugerują nawet udział żołnierzu "Dzikiego Ogrodu" w wojnie trojańskiej.

W epoce żelaza na terenie Mikołajowa mieszkali Cimmeryjczycy i skify. Od IV stulecia p.n.e. do I stulecia n.e. mieszkali tu Grecy, ale od II do IV wieków naszej ery te ziemi zamieszkiwali Słowianie.

Są dowody że w średniowieczu był tu chrześcijański żeński klasztor, który został zniszczony przez Mongołów. Lecz w XIV wieku, miejscowość ta nazywała się Witowka. Litewski książę Witold Gammani zbudował tu zamek, był tu również urząd celny do kontroli handlu z tatarami. Pod koniec XV stulecia tu zamieszkali Kozacy Zaporoscy. Po jednej z rosyjsko-tureckich wojen w 1774 roku, to terytorium przestał do Imperium rosyjskiego. Tak Rosja otrzymała dojście do morza Czarnego. W 1789 założono tu miasto Mikołajów książę Grygoriem Potiomkinym jako flotowe i stoczniowe miasto. życie w Mikołajowie było całkowicie podporządkowane stoczniowstwu i flocie. Prawie sto lat tu był sztab Czarnomorskiego floty.

W 1862 r. otwarto port handlowy, co pomogło przetworzyć Mikołajów na znaczny ekonomiczne i handlowe centrum. Już w k. XIX stulecia Mikołajów był trzecim miastem po Sankt Petersburgu i Odessie w imperium pod względem wysokości handlu z krajami obcymi i wysokości eksportu zboża - pierwszym.

Podczas rewolucji w latach 1917-1921 Mikołajów był bardzo aktywny. Jednak w 1932-1933 Mikołajowski obwód był jednym z miast które cierpiały od głodu.

Od 1941-1944 r. miasto było okupowane przez faszystów.

Po wojnie Mikołajów został jednym z największych centrów stoczniowstwa ZSWW. Okręty i statki budują trzy fabryki stoczniowe - Czarnomorska Fabryka Stoczniowa, fabryka im. 61 komunarda i fabryka Okean. W 1958 r. zaczęła pracować Południowa turbinowa fabryka - do dziś jeden z największych projektantów i producentów turbin. W 1980 - Mikołajowska glinoziemna fabryka - producent kolorowej metalurgii. W Mikołajowie także pracowało sekretne przedsiębiorstwo ministerstwa przemysłu radiowego. To przedsiębiorstwo produkowało wielkie urządzenia radiowe dla kierowania kosmicznymi sputnikami i aparatami. W niedługim czasie miasto z małej stoczni przekształciło się w rozrośnięte przemysłowe centrum.

Założony przez Rosjan w 1789 jako twierdza. Od tego czasu aż do rozpadu ZSRR znany był pod swoją rosyjską nazwą Nikołajew (Николаев). W 1788 początek portu rzecznego i budowa pierwszych doków, potem port morski. Od 1802 stolica guberni. W XIX i XX wieku główna baza floty rosyjskiej, a potem radzieckiej, na Morzu Czarnym.

W 1918-1920 pod rządami białej gwardii, potem część Ukraińskiej SRR, od 1937 stolica obwodu. W latach 1941-1944 pod okupacją niemiecką.

Od 1991 należy do Ukrainy.

Do 1991 Mikołajów był najważniejszym ośrodkiem budowy nawodnych okrętów wojennych w Związku Radzieckim. Tu właśnie zbudowano wszystkie radzieckie lotniskowce. Znajdują się tam stocznie Czernomorskij Sudostroitielnyj Zawod (dawna im. A. Marti) i Sudostroitelnyj Zawod Imieni 61 Kommunarda. W 1991 roku na Wseukraińskim referendum 90 % ludności Mikołajowa i obwoda głosowało za niepodliegłość. Oprócz tych fabryk są dziś znane przedsiębiorstwa w całą Ukrainie i nie tylko:

  • Sandora - produkuje soki i napoje gazowe taki jak Pepsi, Mirinda, 7 up
  • President - (mikołajowska filia francuskiego producenta) - nabiał, jogurty, sery ta inne
  • Jantar - browar
  • Rosa - produkuje filtry do oczyszczania wody
  • Welam - produkuje materace
  • Dukerhoff - cement
  • Koblewo - wino
  • Ewis - odzież

Dużo jest przedsiębiorstw, które produkują różne wędliny, kiełbasy, sery, pieczywo, słodycze. W obwodzie uprawiane są słoneczniki, zboże, pomidory, arbuzy, melony, winogrona, brzoskwinie, wiśnie, morele i inne owoce. Najlepszy na Ukrainie i jeden z najlepszych w Europie zoo znajduje się w Mikołajowie.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 А. Івченко: Міста України. Київ: 1999, s. 99. ISBN 966-7085-56-2.
  2. Сучасний Миколаїв (ukr.). Миколаївська міська рада. [dostęp 2014-01-05].
  3. 3,0 3,1 Тимошенко Г.М. (red.): Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року». Київ: Державна служба статистики України, 2013, s. 82.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]