Zamek Palanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zamek Palanka
Zamek Palanka
Państwo  Ukraina
Miejscowość Mukaczewo
Inwestor Bela IV
Rozpoczęcie budowy XIII w.
Położenie na mapie obwodu zakarpackiego
Mapa lokalizacyjna obwodu zakarpackiego
Zamek Palanka
Zamek Palanka
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek Palanka
Zamek Palanka
Ziemia 48°26′29″N 22°42′49″E/48,441389 22,713611Na mapach: 48°26′29″N 22°42′49″E/48,441389 22,713611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zamek Palanka (także Palanok; ukr. Замок Паланок - Zamok Pałanok, węg. Munkács vára) - zamek w Mukaczewie na Zakarpaciu.

Zamek wzniesiono na rozkaz króla Węgier Beli IV w XIII wieku, po najeździe tatarskim lat 1240-1241. Zamek miał strzec wschodnich rubieży Królestwa Węgier przed najazdami tatarskimi. Panujący w Mukaczewie w latach 1396-1414 książę Fiodor Koriatowicz rozbudował i umocnił twierdzę. Przez następne dwieście lat zamek często zmieniał właścicieli, aż w 1633 zamek kupił książę Siedmiogrodu Jerzy I Rakoczy. Za panowania Rakoczych zamek nieustannie wzmacniano i odnawiano. Zamek mukaczewski był ośrodkiem węgierskich powstań narodowych przeciw Habsburgom. Po klęsce ostatniego z nich w 1711 zamek wpadł w ręce Habsburgów, którzy w 1726 nadali go, wraz z całym dominium mukaczewsko-czynadijewskim, wiernemu sobie austriackiemu rodowi Schönborn. Zamek stał się ważnym ogniwem w systemie twierdz stanowiących militarną podstawę władzy Habsburgów nad Węgrami. Podczas wojen napoleońskich przechowywano w nim habsburskie klejnoty koronne. W latach 1789-1897 zamek wykorzystywano jako ciężkie więzienie polityczne, jego więźniem był m.in. bojownik o wyzwolenie Grecji Aleksander Ipsilanti. Od 1926 na zamku mieściły się koszary, najpierw armii czechosłowackiej, później węgierskiej. Po II wojnie światowej zamkiem władała sowiecka policja polityczna, a w latach sześćdziesiątych XX wieku ulokowano tu szkołę rolniczą.

Zamek Palanka stoi na samotnym wzgórzu w mukaczewskiej dzielnicy Palanka. Składa się z czterech części, stanowiących kolejne linie obrony: przedzamcza z suchą fosą i mostem zwodzonym, zamku niskiego z kolejną fosą, zamku średniego - koszar, arsenału i pomieszczeń gospodarczych oraz zamku wysokiego (starego). Do zamku wysokiego prowadził długi i wąski korytarz pod basztą, stanowiący pułapkę dla atakujących. Łączna powierzchnia zamku wynosi 13.930 m2. Zamek wyszedł zwycięsko z kilku oblężeń, z których najdłuższe trwało od 1685 do 1688. Został dwa razy zdobyty przez powstańców - w 1514 podczas chłopskiego powstania Jerzego Dozsy i w 1848, gdy ludność Mukaczewa uwolniła więźniów. Jest zachowany w bardzo dobrym stanie, utrzymany i odnowiony. Większość z zachowanych części zamku pochodzi z początku XVII wieku. Od 1993 mieści się w nim muzeum historyczne i etnograficzne. Zamek jest jednym z najważniejszych zabytków Zakarpacia i jedną z największych atrakcji turystycznych tego regionu.

Na górnym dziedzińcu zamku stoi brązowa statua Franciszka II Rakoczego.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]