Obóz Narodowo-Radykalny (po 1993)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stowarzyszenie Obóz Narodowo-Radykalny
Prezes Przemysław Holocher (prezes honorowy), Aleksander Krejckant (kierownik główny)
Profil działalności integracja i aktywizacja społeczna, kultura, edukacja
i wychowanie w duchu idei narodowo-radykalnej
Rok założenia 1993
Nr KRS 0000439902
Data rejestracji 22 listopada 2012
Siedziba Częstochowa
Zasięg Polska
Strona internetowa
Rocznicowy pochód ulicami Krakowa, 14 kwietnia 2007
Rocznicowy pochód ulicami Krakowa, 14 kwietnia 2007

Obóz Narodowo-Radykalny – polska nacjonalistyczna organizacja nawiązująca do działalności przedwojennego ruchu o tej samej nazwie. Od 2012 ugrupowanie jest zarejestrowane jako stowarzyszenie.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Obóz Narodowo-Radykalny swoją działalność realizuje przede wszystkim poprzez:

  • Organizowanie wystąpień publicznych (manifestacji, pikiet)[1][2]
  • Działalność ideowo-wychowawczą (wykłady, obozy, szkolenia)[3][4]
  • Działalność wydawniczą (m.in. broszury "Droga Nacjonalisty", książek takich jak "Król Podbeskidzia" czy "W Hołdzie Narodowym Siłom Zbrojnym", a także kwartalnika "Magna Polonia")[5][6]
  • Działalność charytatywną (m.in. pomoc dla domów dziecka)[7][8]
  • Współpracę z innymi organizacjami narodowymi[9][10]
Marsz Niepodległości 2013 -5.jpg
Marsz Niepodległości 2013 - 1.jpg

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1993 – założony przez grupę działaczy narodowych (m.in.: Seweryn Bosek, Artur Gawroński, Marek Madej, Sławomir Dawidowski, Andrzej Jankowski) na terenie całej Polski, po czym nastąpiło przejście do Stronnictwa Narodowego, Obozu Wielkiej Polski i innych organizacji narodowych.
  • 1995 – w Czeladzi rozpoczyna działalność tzw. grupa Mierzwy. Na jej czele staje Adrian Sobczyk, drugim przewodniczącym jest Adam Mierzwa. ONR wydaje narodowy i socjalny biuletyn "Błyskawica" ONR odrzuca prymitywny rasizm, opowiada się za samokształceniem. Działacze ONR-u uczestniczą w wielu akcjach skierowanych przeciwko obecności Polski w strukturach NATO i UE. ONR nawiązuje kontakt z przedwojennym działaczem ONR-u, szefem Sztafety Bojowej Zygmuntem Przetakiewiczem, który zostaje patronem ONR-u.
  • 1999 – ONR rozpoczyna działalność w Częstochowie, po usunięciu Artura Gawrońskiego władzę przejmują młodzi działacze Patryk i Karol Litwiniakowie (tzw. bracia). Działalność ONR Częstochowa trwa do 2002, później część działaczy wstępuje do Młodzieży Wszechpolskiej. Od roku 2004 ONR Częstochowa działa w strukturach zarejestrowanego ONR.
  • 15 kwietnia 2003 – Sąd Rejonowy w Opolu, rozpatrując wniosek o rejestrację stowarzyszenia ONR poparł stanowisko starosty brzeskiego i uznał, że przedwojenny ONR był "organizacją skrajnie prawicową, głosił antysemityzm, jawnie walczył z rządem i czerpał z wzorów faszystowskich". Dopiero po wykreśleniu ze statutu odwołań do przedwojennego Obozu Narodowo-Radykalnego stowarzyszenie ONR w Brzegu zostało zarejestrowane. Grupa Adama Mierzwy odcina się od zarejestrowanego ONR.
  • 2004 – Adam Mierzwa ginie w wypadku samochodowym.
  • 12 marca 2005 – I reaktywacyjny Zjazd Obozu Narodowo Radykalnego w Częstochowie. Istniejące do tej pory w rozproszeniu grupy odwołujące się w swej działalności do przedwojennego ONR jednoczą się w jedną ogólnopolską organizację. Ogólnopolski ONR zostaje podzielony na Brygady, które najczęściej pokrywają się z województwami. Do tej pory zostało powołanych 17 Brygad ONR (stan na koniec 2006).
  • 2-3 maja 2005 – manifestacja ONR na Górze Świętej Anny
  • 16 czerwca 2005 – zjazd ONR w Myślenicach, upamiętniający działalność przedwojennego narodowca Adama Doboszyńskiego.
  • 16 kwietnia 2006 – manifestacja rocznicowa w Warszawie, pochód nacjonalistów z ONR spotyka się z pochodem działaczy partii APP Racja, nie dochodzi do żadnych poważnych incydentów.
  • 11 listopada 2006 – manifestacja z okazji upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości i dla uczczenia Romana Dmowskiego, gromadzi w Warszawie około 450 osób.
  • 14 kwietnia 2007 – zorganizowany przez ONR pochód ulicami Krakowa w 73. rocznicę powstania organizacji gromadzi ok. 250 osób.
  • 11 listopada 2007 – ONR po raz kolejny był organizatorem manifestacji narodowej w rocznicę Święta Niepodległości. Tym razem na marszu w Warszawie zgromadziło się blisko 300 osób.
  • 22 czerwca 2008 – w Myślenicach w rocznicę "marszu na Myślenice" zorganizowanego przez Adama Doboszyńskiego członkowie ONR wykonywali salut rzymski, często utożsamiany z nazistowskim pozdrowieniem "Heil Hitler" lub "Sieg Heil". Członkowie ONR wznosili też hasła odbierane przez niektórych jako antysemickie[11].
  • 20 września 2008 – ONR organizuje w Warszawie "Marsz Mocarstwowy". Nocny przemarsz z pochodniami przechodzi przez historyczną część miasta, pojawiają się hasła imperialistyczne i nacjonalistyczne.
  • 11 listopada 2008 – warszawski marsz ONR w Narodowe Święto Niepodległości. Grupa około 100 działaczy antyfaszystowskich próbowała powstrzymać 400 ONR-owców na skrzyżowaniu Krakowskiego Przedmieścia i ul. Świętokrzyskiej[potrzebne źródło].
  • 4 grudnia 2008 – Sąd w Strzelcach Opolskich skazał trzech członków ONR-u za wykonywanie "gestu faszystowskiego" pozdrowienia na karę 6 miesięcy w zawieszeniu na trzy lata, tysiąc złotych grzywny, dozór kuratorski oraz zakaz publicznego wykonywania gestu[12]. ONR złożył od tego wyroku 10 stronicową apelację.
  • 18 kwietnia 2009 – członkowie oraz sympatycy ONRu przeszli ulicami Częstochowy z okazji 75. rocznicy powstania organizacji. Marsz poprzedzony został Mszą św. sprawowaną w Archikatedrze Świętej Rodziny w intencji zmarłych działaczy przedwojennych ONR oraz obecnego Obozu. Spod katedry narodowcy w liczbie trzystu osób[potrzebne źródło] przemaszerowali miastem. Godzinny marsz narodowców zakończył się pod pomnikiem Narodowych Sił Zbrojnych, pod którym zostało wygłoszone przemówienie Rzecznika ONR oraz odśpiewany Hymn Młodych.
  • 12 października 2009 – Sąd Rejonowy w Opolu w związku z wykonywaniem "faszystowskich gestów" przez trzech członków organizacji podczas uroczystości państwowych na Górze Świętej Anny, postanowił o zdelegalizowaniu ONR z Brzegu. Sąd umotywował swój wyrok troską o zapobieżenie tego typu incydentom w przyszłości. Proces o delegalizację ONR Brzeg był przeprowadzony na wniosek Prokuratury Okręgowej w Opolu[13].
  • 11 listopada 2009 – manifestacja z okazji upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości i dla uczczenia Romana Dmowskiego, gromadzi w Warszawie około 550 osób (z różnych organizacji narodowo-nacjonalistycznych).
  • 11 listopada 2010 – "Marsz Niepodległości" zorganizowany wspólnie przez ONR i MW zgromadził w Warszawie kilka tysięcy osób. Oprócz narodowców z ONR-u, MW, NOP-u, OWP i autonomicznych nacjonalistów w marszu wzięło udział bardzo dużo ludzi postronnych a także delegacje z Węgier, Słowacji, Serbii, Ukrainy, Białorusi i inne organizacje m.in. "Polacy na rzecz Serbskiego Kosowa" a także środowiska kibicowskie "ponad podziałami" z całego kraju, m.in. Legii Warszawa, Lecha Poznań czy ŁKS-u Łódź[14][15]. W "komitecie poparcia" marszu znaleźli się m.in. Janusz Korwin-Mikke, Artur Zawisza, Rafał Ziemkiewicz, prof. Jan Żaryn, prof. Jacek Bartyzel, prof. Ryszard Bender, prof. Jerzy Robert Nowak, prof. Anna Raźny, Paweł Kukiz, Adam "Pih" Piechocki i inni[16].
  • W maju 2011 roku powstały dwie nowe brygady ONR – Zachodniopomorska oraz Wielkopolska. Brygada Wielkopolska zakończyła jednak działalność we wrześniu 2012 roku po tym, jak antyfaszyści zagłuszyli organizowany przez jej działaczy marsz[17]. W czasie aktywności brygady jeden z jej sympatyków podczas pikiety środowisk nacjonalistycznych 12 grudnia 2011 r. w Poznaniu wezwał policję, by ta usunęła grupę ok. 50 antyfaszystów, którzy pojawili się w miejscu pikiety[18].
  • 11 listopada 2011 – Marsz Niepodległości zorganizowany wspólnie przez ONR i MW zgromadził w Warszawie ponad 20 tysięcy osób[potrzebne źródło]. Oprócz wielu grup nacjonalistycznych z różnych organizacji (oprócz ONR także między innymi Młodzież Wszechpolska i Obóz Wielkiej Polski) w marszu wzięły udział różne środowiska prawicowe; monarchistyczne, konserwatywne, konserwatywno-liberalne, republikańskie. Były także liczne delegacje nacjonalistów z zagranicy, między innymi z[19]: Czech, Włoch, Szwecji, Węgier, Ukrainy, Białorusi, Słowacji, Serbii a nawet Litwy (litewscy niezależni nacjonaliści wsparli pochód, aby zamanifestować swój negatywny stosunek do szowinistycznych tarć na linii Litwa-Polska).
  • Lipiec 2012 roku – powstał kwartalnik "Magna Polonia", oficjalny organ prasowy ONR.
  • 16 lutego 2013 roku – odbył się nadzwyczajny zjazd ONR, który wybrał na swojego nowego kierownika głównego (prezesa) Aleksandra Krejckanta, a dotychczas pełniącego tę funkcję Przemysława Holochera na honorowego prezesa. Krejckant jest studentem europeistyki na Uniwersytecie Wrocławskim[20].
  • 16 marca 2013 roku – przedstawiciele Brygady Górnośląskiej ONR wzięli udział w marszu słowackich nacjonalistów, którzy złożyli kwiaty na grobie ks. Jozefa Tiso, twórcy faszystowskiej Słowacji[21]; ponadto wysłuchali przemówienia na temat jego życia i działalności[22].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

ONR jest oskarżany o propagowanie ideologii totalitarnych (faszyzmu i nazizmu)[23][24][25]. Ugrupowanie jest krytykowane za korzystanie z krzyża celtyckiego oraz tzw. salutu rzymskiego.

Członkowie Obozu dopuszczali się łamania prawa. 4 grudnia 2008 Sąd w Strzelcach Opolskich skazał trzech członków ONR-u za wykonywanie "gestu faszystowskiego" pozdrowienia na karę 6 miesięcy w zawieszeniu na trzy lata, tysiąc złotych grzywny, dozór kuratorski oraz zakaz publicznego wykonywania gestu[12]. 12 października 2009 Sąd Rejonowy w Opolu postanowił o zdelegalizowaniu ONR z Brzegu w związku z wykonywaniem "faszystowskich gestów" przez trzech członków organizacji podczas uroczystości państwowych na Górze Świętej Anny[13].

Sojusz Lewicy Demokratycznej w 2012 roku postulował delegalizację ONR i Młodzieży Wszechpolskiej za jawne i czytelne propagowanie faszyzmu podczas Marszu Niepodległości, a także za łamanie konstytucji i prawa[26]. Jerzy Stępień (były prezes Trybunału Konstytucyjnego) uznał wówczas wniosek za niezasadny, ale dodał, że "nie można pochwalać burd i haseł wznoszonych podczas demonstracji skrajnej prawicy, ale to cena, którą demokracja musi zapłacić"[27]. Podkreślił również, że należy stawiać na edukację, a nie delegalizację[27]. Po upublicznieniu we wrześniu 2013 roku rozmów Przemysława Holochera (byłego szefa Obozu) przez WikiLeaks, Janusz Korwin-Mikke oskarżył Holochera o sabotowanie jego kandydatury w wyborach uzupełniających do Senatu w Rybniku poprzez podrobienie podpisów[28].

16 grudnia 2013 roku Straż Narodowa została wcielona do Obozu[29][30]. Organizacja ta przez część krytyków oskarżana jest o tworzenie bojówki nacjonalistycznej[31]. Prof. Tomasz Nałęcz stwierdził, że "W polskiej historii jest długa tradycja organizacji paramilitarnych. [...] Choćby w latach 1905-07 walczyły z caratem. Tyle że jednocześnie lała się również polska krew, dochodziło do bratobójczych walk z wrogami politycznymi. Ta tradycja była później kontynuowana. Mamy w pamięci wydarzenia, gdy na ulicach miast było mnóstwo gwałtów wywoływanych przez bojówki partyjne. [...] właśnie doświadczenia historyczne zmuszają do spoglądania na Straż Narodową z dużą dozą niepokoju"[30]. Z kolei Sylwester Michalski, rzecznik prasowy Dowództwa Wojsk Specjalnych, skrytykował wykorzystywanie przez tę formację orła polskich Wojsk Specjalnych i zażądał zaprzestania czynienia tego[30]. Sami członkowie Straży deklarują "obronę Polaków przed złymi wpływami z zewnątrz, na przykład przed islamem". Utrzymują również, że w ich działaniach "nie będzie niczego nielegalnego". Przekonują również, że "ludzie o radykalnych poglądach są błędnie utożsamiani z bojówkami"[30].

Przypisy

  1. ONR: Marsz ONR w Katowicach – film. onr.com.pl. [dostęp 2013-01-14].
  2. ONR Lublin: Manifestacja antykomunistyczna w Lublinie. onrlublin.pl. [dostęp 2013-01-14].
  3. ONR: Obóz Letni ONR 2012 – Chańcza. onr.com.pl. [dostęp 2013-01-14].
  4. ONR: Wykład w Katowicach. onr.com.pl. [dostęp 2013-01-14].
  5. ONR: "W hołdzie Narodowym Siłom Zbrojnym" – książka ONR. onr.com.pl. [dostęp 2013-01-14].
  6. ONR: Pismo ONR „Magna Polonia” już w sprzedaży!. onr.com.pl. [dostęp 2013-01-14].
  7. Narodowcy.net: Brygada Pomorska ONR w domu dziecka. narodowcy.net. [dostęp 2013-01-14].
  8. Narodowcy.net: Świąteczna pomoc dla Domu Dziecka w Warszawie. narodowcy.net. [dostęp 2013-01-14].
  9. Zarząd ONR Podhale: Święta dla wszystkich – „ONR Podhale potrzebującym". propolonia.pl. [dostęp 2010-07-03].
  10. (gb): „Ferie z ONR Podhale" – zimowe dokarmianie zwierzyny leśnej. propolonia.pl. [dostęp 2010-07-04].
  11. Faszystowskie gesty w Myślenicach – Wydarzenia – Dziennik.pl
  12. 12,0 12,1 ONR-owcy skazani za hajlowanie
  13. 13,0 13,1 Izabela Żbikowska: ONR zdelegalizowany. gazeta.pl. [dostęp 13 października 2009].
  14. Warszawa: Marsz Niepodległości – 11.XI.2010
  15. Fotorelacja: Marsz Niepodległości w Warszawie | Nacjonalista.pl
  16. Komitet poparcia
  17. Relacja z demonstracji w Poznaniu, [dostęp: 06.04.2013 r.]
  18. Poznań: konfident Rdesiński i jego współpraca z ONR, [dostęp: 06.04.2013 r.]
  19. Fotoreportaż z Marszu Niepodległości w Warszawie
  20. Zmiany w ONR na rzecz Ruchu Narodowego
  21. Działacze ONR uczcili powstanie faszystowskiej Słowacji, [dostęp: 06.04.2013 r.]
  22. ONR na Marszu za niezależną Słowacją, onr.h2.pl, [dostęp 12.07.2013].
  23. Faszyści, nie przejdziecie! – tłumy przeciwko ONR
  24. RPO: w Myślenicach ONR propagowało faszyzm – Wiadomości – WP.PL
  25. ONR promuje obóz sportowy z neonazistą – TVP.INFO
  26. SLD chce delegalizacji ONR i Młodzieży Wszechpolskiej (pol.). 12-11-2012. [dostęp 2013-11-05].
  27. 27,0 27,1 Edukujmy, nie delegalizujmy (pol.). 16-11-2012. [dostęp 2013-11-05].
  28. Przecieki rozmów narodowców. Korwin-Mikke: Chcieli uniemożliwić mi start w wyborach (pol.). 06-09-2013. [dostęp 2013-11-06].
  29. Straż Narodowa - Facebook (pol.). 16-12-2013. [dostęp 2013-12-23].
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 ONR werbuje sprawnych fizycznie. Nacjonalistyczne służby do zadań specjalnych. Cel? "Ochrona narodu" (pol.). 2013-12-23. [dostęp 2013-12-23].
  31. Nacjonalistyczna organizacja ONR buduje swoją bojówkę (pol.). 2013-12-23. [dostęp 2013-12-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons