Marsz Niepodległości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przemarsz przez plac Konstytucji, 2011
Plakat Marszu Niepodległości 2012
zbiórka na placu Defilad, 2012
Wikimedia Commons

Marsz Niepodległościmanifestacja w postaci przemarszu ulicami Warszawy, odbywająca się co rok w dniu 11 listopada.

Marsz Niepodległości został zainicjowany przez środowiska narodowe: Młodzież Wszechpolską i Obóz Narodowo-Radykalny. Od 2011 organizatorem marszu jest Stowarzyszenie Marsz Niepodległości, do którego należą m.in. działacze tych organizacji.

Organizatorzy deklarują, iż Marsz Niepodległości ma być elementem świętowania obchodów Narodowego Święta Niepodległości, demonstracją przywiązania do polskiej tradycji i patriotyzmu.

Historia Marszu[edytuj | edytuj kod]

Marsz Niepodległości 2010[edytuj | edytuj kod]

Do 2009 Marsz Niepodległości skupiał jedynie środowiska narodowe. Brało w nim udział kilkaset osób. Zmieniło się to w 2010, gdy Marsz stał się tematem dyskusji publicznej ze względu na ostrą krytykę środowisk lewicowych i „Gazety Wyborczej”. W demonstracji wzięło udział wówczas ok. 10 tys. osób[potrzebne źródło] z różnego rodzaju organizacji prawicowych oraz środowisk kibicowskich. W komitecie poparcia marszu znaleźli się wówczas m.in. Janusz Korwin-Mikke, Artur Zawisza, Rafał Ziemkiewicz, Jan Żaryn, Jacek Bartyzel, Ryszard Bender, Jerzy Robert Nowak, Anna Raźny, Stanisław Pięta, Artur Górski, Paweł Kukiz i Adam „Pih” Piechocki. Marsz próbowały zablokować organizacje lewicowe i antyfaszystowskie. Podczas marszu zatrzymano grupę osób oskarżoną o napaść na policjantów. Był w niej m.in. blokujący marsz Robert Biedroń[1].

Marsz Niepodległości 2011[edytuj | edytuj kod]

Według organizatorów w 2011 w Marszu wzięło udział ok. 20 tys. osób[2][3], a poparli go m.in. Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, Oddział Warszawski Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, Obóz Wielkiej Polski, Stowarzyszenie Solidarni 2010, Stowarzyszenie KoLiber, Fundacja Republikańska, Klub Zachowawczo-Monarchistyczny (co rok później zdementował prezes ugrupowania Adam Wielomski[4])[5] oraz gen. Sławomir Petelicki[6], mjr Marian Cabaj, prof. Marian Malikowski, prof. Zdzisław Julian Winnicki, prof. Henryk Stroński, prof. Bogusław Paź, prof. Tomasz Panfil, prof. Adam Wielomski, Krzysztof Kawęcki, Andrzej Szlęzak, Mariusz Cieśliński, Marek Holocher[7].

W wyniku starć kilka osób zostało rannych.[potrzebne źródło] Już po zebraniu się uczestników Marszu Niepodległości i Kolorowej Niepodległej doszło do pierwszych starć między uczestnikami imprez. Obie strony wykrzykiwały wobec siebie wyzywające hasła. Po tych wydarzeniach policja zablokowała ulicę Wilczą[8]. Ponad dwie godziny przed rozpoczęciem Marszu grupa około 100 osób z organizacji lewicowych, próbujących blokować Marsz, zaatakowała policjantów na rogu ul. Nowy Świat i ul. Świętokrzyskiej, znajdujący się wśród nich, uzbrojeni w pałki, niemieccy anarchiści z Antify zaatakowali uprzednio członków grup rekonstrukcyjnych, ubranych w historyczne mundury[9][8][10]. Grupa anarchistów schroniła się następnie w lokalu należącym do Krytyki Politycznej, w którym policja odnalazła między innymi „tarcze, pałki, miotacze gazu i kastety”[9].

Na placu Konstytucji, gdzie zbierali się uczestnicy Marszu, część zgromadzonych osób napierała na kordon policji. Policja użyła gazu i armatek wodnych, na co demonstranci odpowiedzieli kamieniami i petardami. Zebrani na placu Konstytucji krzyczeli: „Precz z komuną! Raz sierpem, raz młotem czerwoną hołotę!”[8][3]. Po rozpoczęciu pochodu pojawiły się informacje, że marsz został zdelegalizowany, wkrótce Ewa Gawor z Biura Bezpieczeństwa miasta poinformowała, że zakazano jedynie jego uczestnikom dalszego zgromadzenia na placu Konstytucji[8]. Na placu Na Rozdrożu podpalono samochód transmisyjny stacji telewizyjnej TVN24 i próbowano go przewrócić. Policja użyła armatek wodnych, w całej okolicy wybuchały petardy[8]. W różnych miejscach miasta podczas zajść miały też miejsce ataki na dziennikarzy przez zamaskowanych sprawców[11][12][13][14]. Przez cały dzień zostało rannych 40 policjantów. Straty w mieście oszacowano na 72 000 zł. Policja zatrzymała około 210 osób, w tym 92 niemieckich anarchistów[15][3].

Rozłam wewnątrz inicjatywy[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 2012 roku z komitetu honorowego wykluczony został Janusz Korwin-Mikke, organizatorzy marszu uznali jego wypowiedzi na temat organizatorów marszu za „wpisujące się w propagandę skrajnej lewicy”[16]. Stwierdził on bowiem, że w marszu „idą narodowi socjaliści”[17]. Przed marszem planowanym na rok 2012 z komitetu wystąpił Paweł Kukiz. Odejście było reakcją na wywiad Jana Kobylańskiego dla Frondy w którym stwierdził „My, jako Obóz Narodowo-Radykalny, nie jesteśmy demokratami – w tym narodowymi demokratami. Nie uważamy demokracji, nawet narodowej, za dobry system sprawowania władzy. Mamy inną koncepcję”. Paweł Kukiz nazwał Kobylańskiego „Ku-Klux-Klanowcem”[18].

Redaktor naczelny „Gazety Polskiej” Tomasz Sakiewicz stwierdził „Włączając się w Marsz Niepodległości, nie zamierzamy identyfikować się ze wszystkimi jego uczestnikami. Jesteśmy przeciwni radykalnym sprzecznym z polską tradycją – Rzeczypospolitej wielonarodowej i wielowyznaniowej – hasłom. Dlatego też kluby „Gazety Polskiej” będą szły w Marszu, ale we własnym sektorze, powołają własne służby porządkowe i będą odpowiadać przede wszystkim za siebie”. Słowa te zostały skrytykowane przez środowiska narodowe. „Gazeta Polska” została usunięta z oficjalnej strony inicjatywy, jednak Tomasz Sakiewicz pozostał w komitecie poparcia marszu[19].

Marsz Niepodległości 2012[edytuj | edytuj kod]

Hasłem tego marszu było „Odzyskajmy Polskę”. Według prezesa Młodzieży Wszechpolskiej, Roberta Winnickiego w marszu udział wzięło 100 000 osób[20]. Helsińska Fundacja Praw Człowieka oszacowała, że w marszu uczestniczyło kilkanaście tysięcy osób[21], zaś służby policyjne i niektóre media określiły frekwencję na maksymalnie 25 tys. osób[22]. Inne media donosiły o „znacznym przekroczeniu zakładanych przez organizatorów 50 tys. osób”[23]. W odróżnieniu od manifestacji w poprzednich latach, organizacje lewicowe skupione w „Porozumieniu 11 Listopada” postanowiły nie blokować prawicowej manifestacji, lecz zorganizowały własny marsz który odbył się przed rozpoczęciem Marszu Niepodległości[24]. Obydwie grupy nie spotkały się ze sobą, jednak na ul. Grzybowskiej kilkudziesięcioosobowa grupa narodowców zaatakowała policjantów ochraniających marsz antyfaszystów[25]; napastnicy obrzucali funkcjonariuszy kamieniami i kostką brukową[26]. Na Woli policja zatrzymała autokar którym mogli podróżować łódzcy kibice, wewnątrz odnaleziono pałki i ochraniacze na zęby i kolana[27].

Marsz rozpoczął się o 15.00 w okolicy ronda Romana Dmowskiego. Do pierwszych starć doszło już po przejściu kilkuset metrów. Na ulicy Marszałkowskiej grupa stojących na przodzie marszu, zamaskowanych chuliganów mimo apeli organizatorów, odłączyła się od reszty uczestników i obrzucała racami, petardami oraz koszami kordon policji chroniący demonstrację[28]. Funkcjonariusze zabezpieczający marsz odpowiedzieli użyciem gazu pieprzowego i broni gładkolufowej. Po starciach które wywiązało się między policją a uczestnikami marszu aresztowano 176 osób, z pośród których zarzuty postawiono 7 osobom (czynna napaść na funkcjonariuszy)[29][30]. Po zamieszkach marsz czasowo zatrzymano i podzielono na dwie grupy[31]. W trakcie zamieszek pobity został operator Telewizji Polskiej, mimo licznej obstawy policji nie zainterweniowano[32]. Na Agrykoli organizatorzy marszu ogłosili powstanie Ruchu Narodowego. Nowy ruch ma tworzyć „siła, której lewaki, liberałowie, pedały się boją”. Środowiska narodowe powołały „Straż Marszu Niepodległości” oraz ogłosiły „wielki narodowy nabór do straży Marszu Niepodległości”. Straż Marszu Niepodległości ma w domyśle organizatorów stanowić służbę ochronną marszu[33].

Pod koniec demonstracji pod pomnikiem Dmowskiego, od marszu odłączyła się grupa skupiona wokół „Gazety Polskiej”. W przemarszu pod kancelarię premiera uczestniczyło około trzy tysiące osób[34].

Ze strony organizatorów marszu pojawił się zarzuty o przekroczenie przez policję uprawnień, niedopełnienie obowiązków i rozproszenie zgromadzenia. Po zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przez służbę prawną Marszu Niepodległości styczniu 2013 Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła postępowanie w sprawie działań policji podczas Marszu Niepodległości[35].

Marsz Niepodległości 2013[edytuj | edytuj kod]

Hasłem marszu było "Idzie nowe pokolenie!"[36]. Według oświadczenia organizatorów w 2013 w Marszu wzięło udział ok. kilkudziesięciu tys. osób[36]. Prócz przemarszu uczestników zorganizowano także przemówienia; przesłanie do uczestników wygłosił Zygmunt Goławski[37], mowy wygłaszali przedstawiciele organizatorów, liderzy organizacji narodowych, przedstawiciele organizacji prawicowych, wysłannicy zaprzyjaźnionych ruchów z państw europejskich (Węgry, Francja, Włochy), wysłanniczka Polaków z Litwy[36].

Podczas Marszu doszło incydentów poza ustaloną trasą jego przebiegu. Było to spalenie instalacji artystycznej tęczy, na placu Zbawiciela oraz atak na ambasadę Rosji[38][39]. Spotkało się to z reakcją władz Federacji Rosyjskiej. Do rosyjskiego MSZ wezwany został ambasador RP. W Moskwie doszło do akcji odwetowej na ambasadzie Polski, zorganizowanej przez aktywistów nacjonalistycznej Innej Rosji, którzy zostali aresztowani przez rosyjską policję, a incydent potępił wiceprzewodniczący komisji spraw zagranicznych rosyjskiego parlamentu, Leonid Kałasznikow[40].

Próby blokad Marszu[edytuj | edytuj kod]

W 2010 i 2011 środowiska lewicowe Porozumienia 11 Listopada, w którego skład wchodzą m.in. Kampania Przeciw Homofobii, „Krytyka Polityczna”, Stowarzyszenie "Nigdy Więcej"[41] i Młodzi Socjaliści, próbowały zablokować marsz, twierdząc, że biorą w nim udział przedstawiciele skrajnej prawicy, w tym także osoby mające odwoływać się do ideologii faszystowskiej[42].

Przypisy

  1. Robert Biedroń oskarżony o napaść na policjanta. wp.pl, 30 maja 2011. [dostęp 2012-07-08].
  2. Oświadczenie organizatorów Marszu Niepodległości (pol.). marszniepodleglosci.org, 2011-11-11. [dostęp 2013-11-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 Smutny bilans Święta Niepodległości. rp.pl, 11 listopada 2011. [dostęp 2012-07-08].
  4. Czy Adam Wielomski i KZM są w Komitecie Poparcia Marszu Niepodległości 2012?. konserwatyzm.pl. [dostęp 23 sierpnia 2012].
  5. Komitet poparcia. niepodlegli.net. [dostęp 2012-07-08].
  6. Żaryn: Gen. Petelicki po właściwej stronie medalu (pol.). fronda.pl, 2011-10-14. [dostęp 2013-11-27].
  7. Komitet Poparcia – kto dołączył w ubiegłym tygodniu (pol.). marszniepodleglosci.pl, 2011-10-28. [dostęp 2013-11-27].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Spalone samochody, ranni. Warszawa liczy straty. tvn24.pl, 2011-11-12. [dostęp 2012-07-08].
  9. 9,0 9,1 „Krytyka” w ogniu krytyki. rp.pl, 2011-11-15. [dostęp 2012-07-08].
  10. Marsz Niepodległości: zatrzymano 92 Niemców. niezalezna.pl, 2011-11-12. [dostęp 2012-07-08].
  11. SDP po zamieszkach 11 listopada: Atak na dziennikarzy – policzkiem dla demokratycznego społeczeństwa. PolskaTimes.pl. [dostęp 2012-07-08].
  12. SWS: Potępiamy atak na dziennikarzy. Wiadomości – polskieradio.pl. [dostęp 2012-07-08].
  13. Ataki na dziennikarzy przeciw systemowi demokratycznemu. Onet Wiadomości.
  14. Ataki na policję i zniszczenia w Warszawie. gazeta.pl. [dostęp 2012-07-08].
  15. Artur Jaryczewski: 210 osób zatrzymanych. Prawie połowa to Niemcy. polskieradio.pl, 2011-11-12. [dostęp 2012-07-08].
  16. Informacja Stowarzyszenia Marsz Niepodległości. „niepodlegli.net”, 22 sierpnia 2012. [dostęp 2012-10-25].
  17. Grzegorz Szymanik: Kukiz rezygnuje z komitetu Marszu przez Kobylańskiego. warszawa.gazeta.pl, 2011-11-12. [dostęp 06.11.2012].
  18. Grzegorz Szymanik: Kukiz rezygnuje z komitetu Marszu przez Kobylańskiego. warszawa.gazeta.pl, 2011-11-12. [dostęp 06.11.2012].
  19. Grzegorz Szymanik: Kukiz rezygnuje z komitetu Marszu przez Kobylańskiego. warszawa.gazeta.pl, 2011-11-12. [dostęp 06.11.2012].
  20. http://www.youtube.com/watch?v=e0h2s34we9w
  21. http://www.hfhr.pl/wp-content/uploads/2012/11/raport_z_obserwacji_zgromadzen_11_listopada_2012.pdf
  22. http://www.tvn24.pl/walczyc-z-wrogami-polskosci-az-do-ich-ostatniego-tchnienia-ktore-oby-wktotce-nastapilo,288143,s.html.
  23. http://www.wprost.pl/ar/356064/Swieto-Niepodleglosci-relacja-minuta-po-minucie/.
  24. Antyfaszyści o 11 listopada: Maszerujemy nie blokujemy (pol.). wyborcza.pl, 11 listopada 2012.
  25. Narodowcy starli się z policją przy ul. Grzybowskiej 11 listopada w Warszawie [zdjęcia] (pol.). mmwarszawa.pl, 11 listopada 2012.
  26. [http://warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34862,12835530,Zadymy_na_Grzybowskiej__race__ataki_na_policje__WIDEO_.html Zadymy na Grzybowskiej: race, ataki na policję [WIDEO]] (pol.). warszawa.gazeta.pl, 11 listopada 2012.
  27. [http://warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34862,12835530,Zadymy_na_Grzybowskiej__race__ataki_na_policje__WIDEO_.html Zadymy na Grzybowskiej: race, ataki na policję [WIDEO]] (pol.). warszawa.gazeta.pl, 11 listopada 2012.
  28. Bijatyka na Marszałkowskiej. 132 osoby w rękach policji (pol.). gazeta.pl, 11 listopada 2012.
  29. http://www.tvn24.pl/siedem-osob-z-zarzutami-czynnej-napasci-na-policjantow-sa-wnioski-o-areszt,288209,s.html.
  30. „Marsz Niepodległości”. Idzie ONR i Młodzież Wszechpolska (pol.). interia.pl, 11 listopada 2012.
  31. Ostatni marsz się skończył. Dyskusja o burdach trwa (pol.). tvn24.pl, 11 listopada 2012.
  32. „Marsz Niepodległości”. Idzie ONR i Młodzież Wszechpolska (pol.). interia.pl, 11 listopada 2012.
  33. „Marsz Niepodległości”. Idzie ONR i Młodzież Wszechpolska (pol.). interia.pl, 11 listopada 2012.
  34. Święto Niepodległości na ulicach Warszawy [11.11.2012] (pol.). gazeta.pl, 11 listopada 2012.
  35. MM: Prokuratura zajmie się postępowaniem policji wobec Marszu Niepodległości. [dostęp 2013-03-01].
  36. 36,0 36,1 36,2 Oświadczenie organizatorów Marszu Niepodległości (pol.). 2013-11-11. [dostęp 2013-11-21].
  37. Zygmunt Goławski, żołnierz NSZ na Marszu Niepodległości (pol.). europejczycy.info, 2013-11-13. [dostęp 2013-11-21].
  38. Warszawa po Marszu Niepodległości 2013: Straty wynoszą 120 tys. zł. Zapłacą organizatorzy? (pol.). polskatimes.pl, 2013-11-12. [dostęp 2013-11-12].
  39. Po ataku w Warszawie MSZ Rosji wezwało naszego ambasadora (pol.). http://swiat.newsweek.pl/,+2013-11-15. [dostęp 2013-11-15].
  40. Rosja: Atak na polską ambasadę w Moskwie. "Zasługują tylko na negatywne oceny" (pol.). polskatimes.pl, 2013-11-13. [dostęp 2013-11-13].
  41. [http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/473667,Beda-blokady-Marszu-Niepodleglosci-OPZZ-popiera Będą blokady Marszu Niepodległości. OPZZ popiera]. polskieradio.pl. [dostęp 4.11.2011].
  42. Porozumienie 11 Listopada. 11listopada.org. [dostęp 2012-07-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]