Oblężenie Gdańska (1807)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
IV koalicja antyfrancuska

Schleiz - Saalfeld - Jena-Auerstedt - Lubeka - Czarnowo - Gołymin - Pułtusk - Tczew - Iława Pruska - Ostrołęka - Słupsk - Gdańsk - Kołobrzeg - Dobre Miasto - Lidzbark - Frydland

Oblężenie Gdańska w 1807 - obraz z XIX w.
Wkroczenie wojsk francuskich do Gdańska po oblężeniu - inscenizacja z 2010

Oblężenie Gdańska – starcie zbrojne, które miało miejsce w 1807 roku, w trakcie wojen napoleońskich.

Od 23 stycznia 1793 Gdańsk znajdował się pod zaborem pruskim[1]. W okresie poprzedzającym oblężenie miasta przez wojska francuskie jego garnizon liczył 370 oficerów i 15 287 szeregowców pruskich. Garnizon posiadał również ok. 600 dział, haubic i moździerzy. Dodatkowo w mieście i w Twierdzy Wisłoujście stacjonowały rosyjskie posiłki liczące niemal 4 800 ludzi. Na czele obrońców miasta stanął marszałek Kalckreuth. Ponadto wody Zatoki Gdańskiej patrolowało 6-12 angielskich fregat.

Stroną francuską dowodził marszałek Lefebvre (ur. 1755, zm. 1820). Na jego siły składały się wojska różnych narodowości (Polacy, Francuzi, Badeńczycy i Sasi), które w sumie liczyły niemal 17 tys. żołnierzy. Lefebvre był również pozbawiony ciężkich dział oblężniczych, które miały dopiero zostać ściągnięte pod Gdańsk ze Szczecina.

Działania oblężnicze zaczęły się 7 marca od zajęcia przez straż przednią wojsk francuskich Pruszcza i Świętego Wojciecha. Do 10 marca został odcięty dopływ Raduni do miasta, co skutkowało wstrzymaniem pracy młynów wodnych i zwiększyło problemy z zaopatrzeniem miasta w żywność. Pierścień oblężenia na lądzie zamknął się 20 marca gdy z Mierzei Wiślanej zostały wyparte wojska gen. Roquette.

26 marca garnizon miasta dokonał wypadu w celu zniszczenia okopów oblężniczych w rejonie Grodziska i Biskupiej Górki, a w efekcie opóźnienia postępów sił oblegających. Wypadu dokonano przez Bramę Oliwską i Bramę Wysoką. Wypad ten nie przyniósł spodziewanych efektów. 24 kwietnia udało się w końcu ustawić na pozycjach artylerię oblężniczą, która niezwłocznie przystąpiła do bombardowania miasta. Już następnego dnia marszałek Lefebvre zaproponował obrońcom honorową kapitulację, która została odrzucona.

Plan oblężenia Gdańska przez wojska francuskie
Wkroczenie wojsk francuskich do Gdańska po oblężeniu - obraz z XIX w.

W trakcie pozorowanego ataku w nocy z 7/8 maja wojska francuskie zdobyły wyspę Ostrów, odcinając miasto od głównych zapasów żywności, oraz Szaniec Wapienny - wybudowany już w czasie działań wojennych, pomiędzy Francją i Prusami, ciąg umocnień w kierunku Wisły. Tydzień później (14/15 maja) nowodosłane posiłki rosyjskie w sile 8 000 ludzi uderzyły z kierunku Twierdzy Wisłoujście, jednak zostały odparte. Ich klęska ostatecznie przekreśliła szanse na odsiecz ze strony Rosji dla oblężonego Gdańska.

Problemy z żywnością i wzrastający opór mieszkańców pchnęły dowódcę twierdzy do poddania miasta. Uroczyste wkroczenie marszałka Lefebvre do miasta odbyło się ulicą Długą, 27 maja o godzinie 9 rano. 1 czerwca zaś odbył się uroczysty wjazd Napoleona do miasta. Na uroczystym obiedzie mianował głównodowodzącego oblężeniem marszałka księciem Gdańska. Ponadto obłożył miasto kontrybucją w wysokości 20 mln. franków. Połowa miała zostać zapłacona w gotówce, połowa towarami i produktami.

9 lipca 1807, w wyniku podpisania pokoju w Tylży, powstało Wolne Miasto Gdańsk.

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. Edmund Cieślak, Historia Gdańska t. III, s. 593