Republika Ałtaju

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Republika Ałtaju
Республика Алтай
Алтай Республика
Godło Flaga
Godło Republiki Ałtaju Flaga Republiki Ałtaju
Państwo  Rosja
Siedziba Gornoałtajsk
Prezydent Aleksandr Bierdnikow
Zarządzający Aleksandr Bierdnikow
Powierzchnia 92 961,2 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności

205 495
• gęstość 2,2 os./km²
Strefa czasowa czas moskiewski+3:00, UTC +7:00
Języki urzędowe rosyjski, ałtajski
Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Rosja
Altai republic map.png

Ałtaj (Республика Алтай) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca w południowej części zachodniej Syberii, w zlewisku rzek Bija i Katuń. W ramach federacji Ałtaj graniczy z Tuwą, Chakasją, Krajem Ałtajskim oraz obwodem kemerowskim, ma także zewnętrzną granicę z Chinami, Mongolią i Kazachstanem.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Klimat umiarkowany kontynentalny, z krótkim, gorącym latem i długą, mroźną zimą. Powierzchnia republiki zróżnicowana, charakterystyczne wysokie grzbiety gór Ałtaj, poprzecinane głębokimi dolinami rzecznymi, rzadko szerokimi kotlinami górskimi. Najwyższa góra republiki – Biełucha (ałtajski: Kadyn-Baży), której wysokość wynosi 4506 m jest jednocześnie najwyższym punktem Syberii.

Strefa czasowa[edytuj | edytuj kod]

Republika należy do omskiej strefy czasowej (OMST). UTC +7:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+6:00, a czas letni – UTC+7:00.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Zakłady przemysłu włókienniczego, skórzanego, materiałów budowlanych, drzewnego i spożywczego. Na rzece Katuń elektrownie wodne Czemalska i Katuńska. Przez terytorium Ałtaju przechodzi Trakt Czujski (od Bijska do granicy z Mongolią). Region rolniczy wchodzący w skład Zachodniosyberyjskiego Regionu Ekonomicznego. Uprawa zbóż (głównie jęczmienia, owsa), roślin pastewnych, warzyw i drzew owocowych. Chów i hodowla bydła, kóz, owiec, jaków i marali. Myślistwo i eksploatacja lasów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych za 2002 w republice mieszkało 202 947 osób. Rosjanie stanowią ok. 60 proc. ludności republiki, podczas gdy rdzenni Ałtajczycy stanowią zaledwie ok. 30 proc. Poza tym Kazachowie (ok. 5 proc.), Ukraińcy oraz Niemcy. Ludność miejska: 26,4 proc., wiejska: 73,6 proc.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tereny obecnego Ałtaju pozostawały w przeszłości kolejno pod zwierzchnictwem: kaganatu tureckiego (552-744), Ujgurów (do połowy IX w.) i Kirgizów (do początku XIII w.). W XIII w. obszar ten wszedł w skład imperium mongolskiego Czyngis-chana. Od XVIII w. stanowił rejon kolonizacji rosyjskiej. W latach 30. XIX w. wprowadzono alfabet dla języka ałtajskiego, rosyjscy uczeni zaczęli publikować słowniki i podręczniki gramatyki, założono również pierwsze szkoły. Na początku XX w. rozwinął się na tych terenach ruch religijny (łączący elementy lamaizmu i szamanizmu), będący wyrazem oporu miejscowej ludności przeciwko Rosji (stłumiony w 1904). W czerwcu 1922 utworzono na obszarze Ałtaju Ojrocki Obwód Autonomiczny, przekształcony w styczniu 1948 w Górnoałtajski Obwód Autonomiczny. Od czerwca do grudnia 1991 Górnoałtajska SRR, od marca 1992 Republika Ałtaju.

Prezydenci Ałtaju[edytuj | edytuj kod]

Tablice rejestracyjne[edytuj | edytuj kod]

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Republice Ałtaju mają oznaczenie 04 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Miasto Populacja Ludność miejska Ludność wiejska Powierzchnia Gęstość zaludnienia
Gornoałtajsk 52 793 52 793 ---  ?  ?
Rejon Populacja Ludność miejska Ludność wiejska Powierzchnia Gęstość zaludnienia
czemalski 9471 --- 9471 3016 km² 3,14 os./km²
czojski 8919 --- 8919 4526 km² 1,96 os./km²
kosz-agacki 17 707 --- 17 707 19 845 km² 0,89 os./km²
majmiński 27 131 --- 27 131 1285 km² 21,1 os./km²
ongudajski 15 743 --- 15 743 11 744 km² 1,33 os./km²
szebaliński 14 504 --- 14 504 3794 km² 3,82 os./km²
turoczacki 12 996 --- 12 996 11 015 km² 1,18 os./km²
ułagański 11 772 --- 11 772 18 367 km² 0,64 os./km²
ust-kański 15 368 --- 15 368 6 244 km² 2,46 os./km²
ust-koksiński 17 485 --- 17 485 12 958 km² 1,35 os./km²

Religia[edytuj | edytuj kod]

Większość populacji republiki wyznaje prawosławie. Religią rdzennych mieszkańców – Ałtajczyków do końca XIX wieku był szamanizm; na początku XX wieku wielu przeszło na burchanizm, stanowiący połączenie buddyzmu (lamaizmu) z szamanizmem, niektórzy zaś przyjęli prawosławie. Kilka procent populacji (głównie Kazachowie) wyznaje islam.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]