Republika Ałtaju

Republika Ałtaju Республика Алтай Алтай Республика
Godło Republiki Ałtaju Flaga Republiki Ałtaju
Państwo	Rosja
Status polityczny	Republika
Stolica	Gornoałtajsk
Głowa państwa	Aleksandr Bierdnikow
Przewodniczący rządu	Aleksandr Bierdnikow
Język urzędowy	rosyjski, ałtajski
Powierzchnia	92 961,2 km²
Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość	205 495 2,2 osób/km²
Strefa czasowa	5 rosyjska strefa czasowa (czas moskiewski+3) UTC +6:00
Portal Rosja

Ałtaj (Республика Алтай) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca w południowej części zachodniej Syberii, w zlewisku rzek Bija i Katuń. W ramach federacji Ałtaj graniczy z Tuwą, Chakasją, Krajem Ałtajskim oraz obwodem kemerowskim, ma także zewnętrzną granicę z Chinami, Mongolią i Kazachstanem.

Geografia

Klimat umiarkowany kontynentalny, z krótkim, gorącym latem i długą, mroźną zimą. Powierzchnia republiki zróżnicowana, charakterystyczne wysokie grzbiety gór Ałtaj, poprzecinane głębokimi dolinami rzecznymi, rzadko szerokimi kotlinami górskimi. Najwyższa góra republiki – Biełucha (ałtajski: Kadyn-Baży), której wysokość wynosi 4506 m jest jednocześnie najwyższym punktem Syberii.

Gospodarka

Zakłady przemysłu włókienniczego, skórzanego, materiałów budowlanych, drzewnego i spożywczego. Na rzece Katuń elektrownie wodne Czemalska i Katuńska. Przez terytorium Ałtaju przechodzi Trakt Czujski (od Bijska do granicy z Mongolią). Region rolniczy wchodzący w skład Zachodniosyberyjskiego Regionu Ekonomicznego. Uprawa zbóż (gł. jęczmienia, owsa), roślin pastewnych, warzyw i drzew owocowych. Hodowla bydła, kóz, owiec, jaków i marali. Myślistwo i eksploatacja lasów.

Demografia

Według danych za 2002 w republice mieszkało 202 947 osób. Rosjanie stanowią ok. 60 proc. ludności republiki, podczas gdy rdzenni Ałtajczycy stanowią zaledwie ok. 30 proc. Poza tym Kazachowie (ok. 5 proc.), Ukraińcy oraz Niemcy. Ludność miejska: 26,4 proc., wiejska: 73,6 proc.

Historia

Tereny obecnego Ałtaju pozostawały w przeszłości kolejno pod zwierzchnictwem: kaganatu tureckiego (552-744), Ujgurów (do poł. IX w.) i Kirgizów (do pocz. XIII w.). W XIII w. obszar ten wszedł w skład imperium mongolskiego Czyngis-chana. Od XVIII w. stanowił rejon kolonizacji rosyjskiej. W latach 30. XIX w. wprowadzono alfabet dla języka ałtajskiego, rosyjscy uczeni zaczęli publikować słowniki i podręczniki gramatyki, założono również pierwsze szkoły. Na pocz. XX w. rozwinął się na tych terenach ruch religijny (łączący elementy lamaizmu i szamanizmu), będący wyrazem oporu miejscowej ludności przeciwko Rosji (stłumiony w 1904). W czerwcu 1922 utworzono na obszarze Ałtaju Ojrocki Obwód Autonomiczny, przekształcony w styczniu 1948 w Górnoałtajski Obwód Autonomiczny. Od czerwca do grudnia 1991 Górnoałtajska SRR, od marca 1992 Republika Ałtaju.

Prezydenci Ałtaju

• Siemion Zubakin 1998-2002
• Michaił Łapszin 2002-2006
• Aleksandr Bierdnikow od 2006

Tablice rejestracyjne

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Republice Ałtaju mają oznaczenie 04 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Podział administracyjny

Miasto	Populacja	Ludność miejska	Ludność wiejska	Powierzchnia	Gęstość zaludnienia
Gornoałtajsk	52 793	52 793	---	?	?
Rejon	Populacja	Ludność miejska	Ludność wiejska	Powierzchnia	Gęstość zaludnienia
czemalski	9471	---	9471	3016 km²	3,14 os./km²
czojski	8919	---	8919	4526 km²	1,96 os./km²
kosz-agacki	17 707	---	17 707	19 845 km²	0,89 os./km²
majmiński	27 131	---	27 131	1285 km²	21,1 os./km²
ongudajski	15 743	---	15 743	11 744 km²	1,33 os./km²
szebaliński	14 504	---	14 504	3794 km²	3,82 os./km²
turoczacki	12 996	---	12 996	11 015 km²	1,18 os./km²
ułagański	11 772	---	11 772	18 367 km²	0,64 os./km²
ust-kański	15 368	---	15 368	6 244 km²	2,46 os./km²
ust-koksiński	17 485	---	17 485	12 958 km²	1,35 os./km²

Religia

Większość populacji republiki wyznaje prawosławie. Religią rdzennych mieszkańców - Ałtajczyków do końca XIX wieku był szamanizm; na początku XX wieku wielu przeszło na burchanizm, stanowiący połączenie buddyzmu (lamaizmu) z szamanizmem, niektórzy zaś przyjęli prawosławie. Kilka procent populacji (głównie Kazachowie) wyznaje islam.

Linki zewnętrzne

• strona Republiki Ałtaju
• Рудой А. Н., Кирьянова М. Р. Научное и рекреационное значение великих геологических памятников Алтая: к созданию Алтайского ледникового парка // Известия Русского географического общества, 2004. — Вып. 5. — С. 61-69.