Pierwogonki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pierwogonki
Protura[1]
Silvestri, 1907
Pierwogonki
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp sześcionogi
Gromada skrytoszczękie
Rząd pierwogonki
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pierwogonki, pierwogony[2] (Protura) – rząd stawonogów zaliczany do grupy sześcionogów, a dawniej do owadów bezskrzydłych. Przez niektórych podnoszony do rangi gromady[3].

Pierwogonki to zwierzęta o niewielkich rozmiarach, zamieszkujące glebę i ściółkę.

Ważniejsze cechy [edytuj]

  • odżywiają się sokami roślin,
  • jako jedyne sześcionogi nie mają czułków, ich funkcję pełni pierwsza para odnóży krocznych,
  • nie mają oczu, obecność tzw. pseudooczek,
  • brak przydatków na odwłoku,
  • rozwój postembrionalny anamorficzny.

Systematyka [edytuj]

Przeważnie wyróżnia się trzy rzędy lub podrzędy pierwogonków: Sinentomata (Sinentomoidea), Acerentomata (Acerentomoidea) i Eosentomata (Eosentomoidea)[1][3]. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Luana i współpracowników sugeruje, że pierwogonki są najbliżej spokrewnione z widłogonkami, a następnie ze skoczogonkami, razem tworząc grupę siostrzaną dla owadów[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Protura w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Jadwiga Wernerowa, Jan Żabiński: Ziemia, rośliny, zwierzęta. Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza "BGW", 1990, s. 315. ISBN 83-85167-005.
  3. 3,0 3,1 Andrzej Szeptycki. The taxonomy of Protura – present status and future problems. „Pedobiologia”. 46 (3-4), s. 209–214, 2002. doi:10.1078/0031-4056-00127 (ang.). 
  4. Luan Yuanxia, John M. Mallatt, Xie Rongdong, Yang Yiming, Yin Wenying. The phylogenetic positions of three basal-hexapod groups (Protura, Diplura, and Collembola) based on ribosomal RNA gene sequences. „Molecular Biology and Evolution”. 22 (7), s. 1579–1592, 2005. doi:10.1093/molbev/msi148 (ang.).