Uniejów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Uniejów
Rynek i neobarokowa wieża kościelna z 1901 roku
Rynek i neobarokowa wieża kościelna z 1901 roku
Herb Flaga
Herb Uniejowa Flaga Uniejowa
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat poddębicki
Gmina Uniejów
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Józef Kaczmarek
Powierzchnia 12,23[1] km²
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

2 932[1]
241 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 63
Kod pocztowy 99-210
Tablice rejestracyjne EPD
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Uniejów
Uniejów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Uniejów
Uniejów
Ziemia 51°58′12″N 18°48′01″E/51,970000 18,800278Na mapach: 51°58′12″N 18°48′01″E/51,970000 18,800278
TERC
(TERYT)
1011044
SIMC 0949359
Urząd miejski
ul. Bogumiła 13
99-210 Uniejów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Uniejów w Wikisłowniku
Strona internetowa
Panorama miasta z wieży zamkowej i rzeka Warta
Obszar uzdrowiska Uniejów
Sołectwa wchodzące w skład Uzdrowiska Uniejów

Uniejówmiasto położone nad Wartą w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Uniejów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego. Według danych z dnia 30 czerwca 2009 roku miasto miało 2932 mieszkańców[1]. Był miastem duchownym[2].

Do miasta należą dwie dawne miejscowości Budy Uniejowskie oraz Kościelnica, które obecnie stanowią jego części.

Uzdrowisko[edytuj | edytuj kod]

Miasto, jak i cała gmina, ma charakter turystyczny. Od roku 2011 miasto posiada status miejscowości uzdrowiskowej. W 2008 roku otwarto Termy Uniejów z gorącymi solankami leczniczymi[3][4]. Kompleks składa się z trzech obiektów: Basenów, Gastronomii oraz Kasztelu Rycerskiego[5]. Co roku odbywa się tu Wielki Turniej Rycerski oraz Jarmark Średniowieczny. 26 maja 2012 roku otwarto nowy obiekt, w którym znajdują się baseny kryte, baseny otwarte oraz zespół odnowy biologicznej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1136 – pierwsze wzmianki o Uniejowie
  • ok. 1285 – nadanie praw miejskich
  • XIV–XV wiek – rezydencja arcybiskupów gnieźnieńskich
  • XV–XVI wiek – miasto rzemieślniczo-handlowe, siedziba dóbr arcybiskupów
  • od 1793 (II rozbiór Polski) – miasto w zaborze pruskim w granicach Królestwa Prus
  • od 1807 – miasto w granicach Księstwa Warszawskiego
  • od 1815 – miasto w zaborze rosyjskim w granicach Rosji (Królestwo Polskie)
  • 1870–1919 – Uniejów pozbawiony praw miejskich
  • 1905 – protesty przeciwko rusyfikacji oświaty
  • 1918 – powrót miasta w granice niepodległej Polski
  • 1939 – miejsce walk polsko-niemieckich o przeprawę na Warcie, liczne ofiary wśród ludności cywilnej
  • do 1942 – wymordowanie przez Niemców społeczności żydowskiej
  • 2012 – rozporządzeniem premiera RP Uniejów wraz z sołectwami Spycimierz, Spycimierz-Kolonia, Zieleń i Człopy otrzymał status uzdrowiska[6]

- W roku 1836 dobra uniejowskie wraz z zamkiem otrzymał rosyjski generał, szef sztabu feldmarszałka Iwana Dybicza - Karol Toll, w nagrodę za znaczny współudział w rozbiciu powstańczych wojsk polskich podczas powstania listopadowego) w bitwie pod Ostrołęką w 1831 r.; w jego imieniu dobrami zarządzał syn Aleksander. Uniejów i dobra klucza uniejowskiego były własnością Tollów aż do 1919 r., kiedy to zostały upaństwowione[7]

- Krótko po wojnie Uniejów przejściowo nie został zaliczony do miast według urzędowego wykazu miast i gmin z 28 lipca 1945[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pomiędzy rynkiem a kolegiatą znajduje się wzniesiona w 1901 roku, wolno stojąca neobarokowa wieża kościelna. Zbudowana jest z czterech kondygnacji rozdzielających gzymsy, posiada zegar. Wieża ma 25 m wysokości. Autor projektu jest nieznany.

Według rejestru zabytków NID[9] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • gotycki kościół parafialny Wniebowzięcia NMP (budowany w latach 1342–1349, konsekrowany 1365), nr rej.: 44/424 z 12.12.1953 oraz 104 z 21.10.1967
  • kaplica grobowa prawosławna (cerkiewka), 1885, nr rej.: 397/139 z 26.06.1987
  • zamek, XIV w., XVII w., XIX w., nr rej.: 714 z 21.10.1967
  • park przy zamku, 2 poł. XIX w., nr rej.: A-481/222 z 19.08.1992 z przyległym terenem starorzecza Warty (otoczenie zamku i parku), A/26 z 17.05.2007 (otoczenie) dec. uchylona
  • dwór, ul. Kościelnicka, ok. 1845, nr rej.: 360/102 z 10.08.1984

Na miejscowym cmentarzu rzymskokatolickim znajduje się pomnik Stanisława Pieczyńskiego (zm. w 1898 w Czepowie) – właściciela dóbr Czepów. Na obelisku umieszczono tondo z rzeźbiarskim wizerunkiem zmarłego wykonanym przez łódzkiego rzeźbiarza Urbanowskiego w 1900 roku (Antoniego lub Józefa). Na cmentarzu w Uniejowie pochowano także: Teodora Zajączka (1838–1905) – byłego obywatela ziemskiego i sędziego; rodzinę Wieniawa-Długosz – rolników i obywateli Uniejowa; Teofila Pieczyńskiego (zm. w 1885) – byłego oficera Wojsk Polskich, doktora medycyny praktykującego wiele lat we Francji, autora licznych publikacji, właściciela wsi Rożniatów koło Uniejowa oraz jego małżonkę Katarzynę Heloizę Pieczyńską z Hastier du Moussai (ur. w 1829 we Francji, zm. 1907 w Kaliszu). Pomnik Pieczyńskich wykonała firma Walicki i Ginter z Kalisza.

Przy drodze Uniejów - Chełmno n. Nerem zrujnowana kaplica de Tollów, właścicieli Uniejowa od 1836 do 1914 roku.

Na terenie miasta i w jego okolicach znajduje się kilka bunkrów pochodzących z okresu II wojny światowej.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2009 r.). [dostęp 02.01.2010].
  2. Przeszłość administracyjna ziem województwa łódzkiego, w: Rocznik Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego, Łódź 1929, s. 15.
  3. Termy Uniejów (pol.). termyuniejow.pl. [dostęp 2012-05-24].
  4. WODY TERMALNE (pol.). uniejow.net.pl. [dostęp 2012-05-25].
  5. Uniejów (pol.). turystykauniejow.pl. [dostęp 2012-05-24].
  6. Łódzkie: Uniejów otrzymał status uzdrowiska
  7. Z tej samej rodziny pochodzi Sergiusz Toll, światowej sławy entomolog, znawca motyli z rodziny Coleophoridrae, osiadły w okresie międzywojennym w Katowicach (por. info o rodzinie Tollów: [1].
  8. Poznański Dziennik Wojewódzki. 1945, nr 5, poz. 38
  9. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 18 września 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]