Premier League

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy piłkarskich rozgrywek ligowych w Anglii. Zobacz też: PARTYBETS.com Premier League – turniej snookerowy.
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Premiership”. Zobacz też: English Premiership – angielska liga rugby union.
Premier League
Sports current event.svg 2014/2015
Państwo  Anglia
 Walia
Dyscyplina piłka nożna
Data założenia 1992
Rozgrywki
Liczba drużyn 20
Niższy poziom ligowy League Championship
Puchary: Puchar Anglii
Puchar Ligi Angielskiej
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Manchester United
Obecny zwycięzca Manchester City
Najwięcej zwycięstw Manchester United (13)
Oficjalna strona internetowa

Premier League (nazywana także Barclays Premier League od nazwy sponsora) – zawodowa liga piłkarska znajdująca się na najwyższym szczeblu rozgrywek piłkarskich w Anglii. Gra w niej 20 klubów. W lidze tej obowiązuje reguła awansu i spadku. Premier League jest korporacją, której 20 zespołów w niej grających są akcjonariuszami. Sezon rozgrywek rozpoczyna się w sierpniu, a kończy się w maju. Każdy klub rozgrywa 38 meczów w tym czasie ze wszystkich 380 spotkań ligowych. Premier League jest sponsorowana przez Barclays Bank i z tego powodu jest oficjalnie nazywana Barclays Premier League.

Liga została założona jako FA Premier League 20 lutego 1992 roku po tym jak zespoły Football League First Division zdecydowały stać się niezależne od The Football League powstałej w 1888 roku. Czerpała ona zyski z praw telewizyjnych. Od tego czasu Premier League jest najchętniej oglądaną ligą sportową na świecie[1]. Są to także najbardziej dochodowe rozgrywki piłkarskie. W sezonie 2007/2008 obroty klubów wyniosły 1,93 miliardów funtów (3,15 miliardów dolarów)[2]. Premier League zajmuje drugie miejsce w rankingu UEFA, w którym liczą się występy zespołów z danych lig w europejskich pucharach z ostatnich pięciu lat[3].

Od czasu założenia w rozgrywkach Premier League brały udział 44 kluby.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tło[edytuj | edytuj kod]

Mimo znaczących sukcesów europejskiej piłki nożnej w latach 70. i na początku 80., późne lata 80. to spadek znaczenia piłki angielskiej. Kibice zmagali się z niedostatecznymi udogodnieniami na stadionach, które popadały w rozsypkę, chuligaństwo rozpowszechniało się. Poza tym zespoły z Anglii dostały zakaz gry w pucharach europejskich po zamieszkach na Heysel w 1985 roku[4]. The Football League First Division, będąca w tym czasie na pierwszym szczeblu rozgrywek w Anglii była za innymi ligami, między innymi włoską Serie A i hiszpańską Primera División zarówno we frekwencji na spotkaniach jak i obrotach zespołów. Z tego powodu niektórzy angielscy zawodnicy przenosili się za granicę[5]. Na początku lat 90. sytuacja ta uległa zmianie; Anglia na Mistrzostwach Świata 1990 doszła do półfinałów. UEFA w tym samym roku zniosła zakaz gry angielskim zespołom w europejskich pucharach. Rok później Manchester United zdobył Puchar Zdobywców Pucharów. Po tragedii na Hillsborough wydano także Raport Taylora, który miał poprawić bezpieczeństwo na stadionach poprzez usunięcie z nich miejsc stojących[6].

Pieniądze telewizyjne stały się ważniejsze; Football League otrzymało 6,3 milionów funtów za dwuletnią umowę podpisaną w 1986 roku, zaś gdy w 1988 roku zawarto nowy, czteroletni kontrakt, kwota ta wynosiła 44 miliony[7]. W 1988 roku pierwszy raz spróbowano oddzielić First Division od Football League, jednak nie powiodło się to[8]. Stadiony rozbudowywano, coraz więcej osób przychodziło na spotkania; najlepsze kluby z Anglii ponownie rozpoczęły starania o powstanie nowych rozgrywek, niezależnych od Football League.

Zwycięzcy Premier League
Sezon Zwycięzca
1992/1993 Manchester United
1993/1994 Manchester United
1994/1995 Blackburn Rovers
1995/1996 Manchester United
1996/1997 Manchester United
1997/1998 Arsenal
1998/1999 Manchester United
1999/2000 Manchester United
2000/2001 Manchester United
2001/2002 Arsenal
2002/2003 Manchester United
2003/2004 Arsenal
2004/2005 Chelsea
2005/2006 Chelsea
2006/2007 Manchester United
2007/2008 Manchester United
2008/2009 Manchester United
2009/2010 Chelsea
2010/2011 Manchester United
2011/2012 Manchester City
2012/2013 Manchester United
2013/2014 Manchester City
Więcej informacji:
Mistrzowie Anglii w piłce nożnej

Założenie[edytuj | edytuj kod]

Na końcu sezonu 1990/1991 dyskusji została poddana także kwestia przyciągnięcia większej ilości pieniędzy do piłki nożnej przez stworzenie nowej ligi. 17 lipca 1991 roku kluby z First Division podpisały umowę, w której znajdowały się szczegóły założenia FA Premier League[9]. Nowe rozgrywki miały być komercyjnie niezależne od The Football Association oraz Football League, przez co FA Premier League mogła zawierać własne umowy o prawa telewizyjne oraz sponsorskie. Większy dochód pozwoliłby angielskim zespołom konkurować z klubami z całej Europy[5].

20 lutego 1992 roku kluby First Division zrezygnowały z gry w Football League i 27 maja 1992 roku FA Premier League została spółką z ograniczoną odpowiedzialnością[5]. Od tego czasu w skład Football League wchodzą trzy ligi, zaś wcześniej przez 104 lata w jej skład wchodziły cztery szczeble rozgrywek. Nie było natomiast zmiany w formacie rozgrywek, w Premier League grała taka sama liczba klubów jak w First Division. Obowiązywał także system spadku i awansu pomiędzy najwyższą ligą a drugim szczeblem rozgrywek, który zmienił nazwę na First Division; trzecia liga nazywała się natomiast Second Division.

W pierwszym sezonie nowych rozgrywek grały 22 kluby: Arsenal, Aston Villa, Blackburn Rovers, Chelsea, Coventry City, Crystal Palace, Everton, Ipswich Town, Leeds United, Liverpool, Manchester City, Manchester United, Middlesbrough, Norwich City, Nottingham Forest, Oldham Athletic, Queens Park Rangers, Sheffield United, Sheffield Wednesday, Southampton, Tottenham Hotspur oraz Wimbledon.

Po założeniu[edytuj | edytuj kod]

Sezon 2010/2011 był dziewiętnastą edycją rozgrywek Premier League. Pierwszym sezonem ligi był 1992/1993, grały w nim 22 kluby. Pierwsza bramka została zdobyta przez Briana Deane'a dla Sheffield United w wygranym 2:1 meczu z Manchesterem United. W 1995 roku z powodu namowy FIFA liczba zespołów w rozgrywkach została zmniejszona do 20. Wówczas cztery zespoły spadły z ligi, zaś na ich miejsce powróciły dwa inne. 8 czerwca 2006 roku FIFA złożyła wniosek o zmniejszenie przez wszystkie najlepsze ligi europejskim liczbę drużyn do 18. Premier League sprzeciwiła się jednak temu[10]. W sezonie 2007/2008 grało 20 klubów. W 2007 roku zmieniła się także nazwa rozgrywek z FA Premier League na Premier League[11].

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Premier League jest kierowana przez korporację, podzieloną między dwadzieścia klubów. Każdy klub posiada pewną część udziałów, oraz swój głos we wszystkich aspektach działania spółki, takich jak kontrakty czy zmiany zasad. Kluby wybierają prezesów i grupę dyrektorów, którzy zajmują się codziennymi sprawami korporacji. Football Association, piłkarska federacja angielska, nie ingeruje w codzienne działanie spółki, jednak jest jednym z udziałowców i posiada prawo weta.

Format rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

W Premier League swoje mecze rozgrywa dwadzieścia zespołów. Podczas sezonu (który trwa od sierpnia do maja) każdy klub gra ze sobą dwukrotnie, raz na stadionie jednego z nich, a raz na stadionie drugiego - daje to 38 meczów dla każdego zespołu i 380 meczów w całym sezonie. W soboty większość meczów rozgrywanych jest o godzinie 16:00 czasu CET. Są to mecze nie transmitowane w brytyjskiej telewizji. Czasem mecze sobotnie są rozgrywane o 13:45 i 18:30 ze względu na relację telewizyjną. Podobnie jest z meczami niedzielnymi o 14:30 lub 17:00 czasu CET, czasami są też mecze o godzinie 16:00 kiedy angielska drużyna grała wcześniej w czwartek w europejskich pucharach. Natomiast czasem jeden pojedynek kolejki odbywa się w poniedziałek o 21:00 czasu CET również ze względów telewizyjnych. Zwycięska drużyna otrzymuje trzy punkty, za remis dostaje się jeden, natomiast drużyna pokonana nie dostaje żadnego punktu. Kluby są klasyfikowane w tabeli po liczbie punktów, następnie po różnicy goli (bramek zdobytych i straconych). Na końcu sezonu klub, który zgromadził najwięcej punktów, zostaje mistrzem ligi.

Sponsoring[edytuj | edytuj kod]

Premier League ma sponsora tytularnego od 1993 roku. Poniższa lista zawiera nazwy kolejnych firm, które sponsorowały rozgrywki angielskiej ekstraklasy:

  • 1993–2001: Carling (FA Carling Premiership)
  • 2001–2004: Barclaycard (Barclaycard Premiership)
  • 2004–2007: Barclays (Barclays Premiership)
  • Od 2007: Barclays Premier League[12]

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Najwięcej razy na podium Premier League[edytuj | edytuj kod]

Lp. Drużyna Miejsca na podium
I II III
1. Manchester United F.C. 13 5 3
2. Arsenal F.C. 3 5 4
3. Chelsea F.C. 3 4 3
4. Manchester City F.C. 2 1 1
5. Blackburn Rovers F.C. 1 1 0
6. Liverpool F.C. 0 3 5
7. Newcastle United F.C. 0 2 2
8. Aston Villa F.C. 0 1 0
9. Leeds United A.F.C. 0 1 0
10. Nottingham Forest F.C. 0 0 1

Rekordy występów[edytuj | edytuj kod]

Stan na 11 maja 2014

Lp. Gracz Kluby Mecze
1 Walia Ryan Giggs Manchester United 632
2 Anglia Frank Lampard West Ham United, Chelsea i Manchester City 579
3 Anglia David James Liverpool, Aston Villa, West Ham United, Manchester City i Portsmouth 573
4 Walia Gary Speed Leeds United, Everton, Newcastle United i Bolton Wanderers 535
5 Anglia Emile Heskey Leicester City, Liverpool, Birmingham City, Wigan Athletic i Aston Villa 516
6 Anglia Jamie Carragher Liverpool 508
Australia Mark Schwarzer Middlesbrough, Fulham i Chelsea 508
8 Anglia Phil Neville Manchester United i Everton 505
9 Anglia Sol Campbell Tottenham Hotspur, Arsenal, Portsmouth i Newcastle United 504
10 Anglia Paul Scholes Manchester United 499
Pogrubioną czcionką zaznaczono graczy nadal występujących w Premier League

Najlepsi strzelcy[edytuj | edytuj kod]

Stan na 11 maja 2014

100 goli w Premier League
Lp Gracz Kluby Gole
1 Anglia Alan Shearer Blackburn Rovers i Newcastle United 260
2 Anglia Andrew Cole Newcastle United, Manchester United, Blackburn Rovers, Fulham, Manchester City i Portsmouth 187
3 Francja Thierry Henry Arsenal 175
4 Anglia Wayne Rooney Everton i Manchester United 175
5 Anglia Frank Lampard West Ham United i Chelsea 171
6 Anglia Robbie Fowler Liverpool, Leeds United i Manchester City 163
7 Anglia Michael Owen Liverpool, Newcastle United, Manchester United i Stoke City 150
8 Anglia Les Ferdinand Queens Park Rangers, Newcastle United, Tottenham Hotspur, West Ham United, Leicester City i Bolton Wanderers 149
9 Anglia Teddy Sheringham Nottingham Forest, Tottenham Hotspur, Manchester United, Portsmouth, West Ham United 147
10 Holandia Robin van Persie Arsenal i Manchester United 134
11 Holandia Jimmy Floyd Hasselbaink Leeds United, Chelsea, Middlesbrough i Charlton Athletic 127
12 Irlandia Robbie Keane Coventry City, Leeds United, Tottenham Hotspur, Liverpool, West Ham United i Aston Villa 126
Francja Nicolas Anelka Arsenal, Liverpool, Manchester City, Bolton Wanderers, Chelsea i West Bromwich Albion 126
14 Anglia Jermain Defoe West Ham United, Portsmouth i Tottenham Hotspur 125
15 Trynidad i Tobago Dwight Yorke Aston Villa, Manchester United, Blackburn Rovers, Birmingham City i Sunderland 123
16 Anglia Ian Wright Arsenal i West Ham United 113
17 Anglia Dion Dublin Manchester United, Coventry City i Aston Villa 111
Anglia Emile Heskey Leicester City, Liverpool, Birmingham City, Wigan Athletic i Aston Villa 111
Anglia Steven Gerrard Liverpool 111
20 Walia Ryan Giggs Manchester United 109
21 Anglia Paul Scholes Manchester United 107
22 Anglia Darren Bent Ipswich Town, Charlton Athletic, Tottenham Hotspur, Sunderland, Aston Villa i Fulham 106
23 Anglia Matthew Le Tissier Southampton 102
24 Wybrzeże Kości Słoniowej Didier Drogba Chelsea 100
Pogrubioną czcionką zaznaczono graczy nadal występujących w Premier League

Skład ligi w sezonie 2014/2015[edytuj | edytuj kod]

Klub Stadion Pojemność
Arsenal Emirates Stadium 60 338
Aston Villa Villa Park 42 682
Burnley Turf Moor 22 546
Chelsea Stamford Bridge 41 798
Crystal Palace Selhurst Park 26 255
Everton Goodison Park 39 571
Hull City KC Stadium 25 400
Leicester City King Power Stadium 32 262
Liverpool Anfield 45 276
Manchester City Etihad Stadium 47 405
Manchester United Old Trafford 75 731
Newcastle United St James' Park 52 405
Queens Park Rangers Loftus Road 18 360
Southampton St Mary's Stadium 32 589
Stoke City Britannia Stadium 27 740
Sunderland Stadium of Light 48 707
Swansea City Liberty Stadium 20 750
Tottenham Hotspur White Hart Lane 36 284
West Bromwich Albion The Hawthorns 26 445
West Ham United Boleyn Ground 35 016

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Campbell, Dennis: United (versus Liverpool) Nations (ang.). The Observer, 06.01.2002. [dostęp 26.08.2009].
  2. Premier League revenues near £2bn (ang.). BBC News, 4.06.2009. [dostęp 26.08.2009].
  3. UEFA Team Ranking 2014 (ang.). UEFA, 2009. [dostęp 26.08.2009].
  4. 1985: English teams banned after Heysel (ang.). BBC Archive. [dostęp 26.08.2009].
  5. 5,0 5,1 5,2 A History of The Premier League (ang.). Premier League. [dostęp 27.08.2009].
  6. The Taylor Report (ang.). Footballnetwork. [dostęp 27.08.2009].
  7. Crawford, Gary: Fact Sheet 8: British Football on Television (ang.). University of Leicester Centre for the Sociology of Sport. [dostęp 27.08.2009].
  8. The History Of The Football League (ang.). Football League. [dostęp 27.08.2009].
  9. In the matter of an agreement between the Football Association Premier League Limited and the Football Association Limited and the Football League Limited and their respective member clubs (ang.). HM Courts Service, 2006. [dostęp 27.08.2009].
  10. Fifa wants 18-team Premier League (ang.). BBC Sport, 08.06.2006. [dostęp 27.08.2009].
  11. Premier League and Barclays Announce Competition Name Change (ang.). Premier League, 14.05.2007. [dostęp 27.08.2009].
  12. Barclays secures Premier League Global title sponsorship. Barclays, 27 września 2006. [dostęp 2 grudnia 2007].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]